<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X32n0619"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 619 法花经大成</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 619 法花经大成</title> <author>淸 大義集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>9卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">32</idno>.<idno type="no">619</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经大成</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00840"> <charName>CBETA CHARACTER CB00840</charName> <mapping cb:dec="983880" type="PUA">U+F0348</mapping> <mapping type="unicode">U+29C16</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬥@(豆*斤)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01411"> <charName>CBETA CHARACTER CB01411</charName> <mapping cb:dec="984451" type="PUA">U+F0583</mapping> <mapping type="unicode">U+2145D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嶙-山+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02133"> <charName>CBETA CHARACTER CB02133</charName> <mapping cb:dec="985173" type="PUA">U+F0855</mapping> <mapping type="unicode">U+2E214</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*系]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04569"> <charName>CBETA CHARACTER CB04569</charName> <mapping cb:dec="987609" type="PUA">U+F11D9</mapping> <mapping type="unicode">U+23D60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05427"> <charName>CBETA CHARACTER CB05427</charName> <mapping cb:dec="988467" type="PUA">U+F1533</mapping> <mapping type="unicode">U+47E4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+必]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07416"> <charName>CBETA CHARACTER CB07416</charName> <mapping cb:dec="990456" type="PUA">U+F1CF8</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+86A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蚩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[山/一/虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11900"> <charName>CBETA CHARACTER CB11900</charName> <mapping cb:dec="994940" type="PUA">U+F2E7C</mapping> <mapping type="unicode">U+251CB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>盲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*盲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15545"> <charName>CBETA CHARACTER CB15545</charName> <mapping cb:dec="998585" type="PUA">U+F3CB9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+8D0D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[贝*善]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15673"> <charName>CBETA CHARACTER CB15673</charName> <mapping cb:dec="998713" type="PUA">U+F3D39</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+259FE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窾-士+上]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15716"> <charName>CBETA CHARACTER CB15716</charName> <mapping cb:dec="998756" type="PUA">U+F3D64</mapping> <mapping type="unicode">U+40F2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>磐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*盘]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15801"> <charName>CBETA CHARACTER CB15801</charName> <mapping cb:dec="998841" type="PUA">U+F3DB9</mapping> <mapping type="unicode">U+287AC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>廛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(厂@(田/坴))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16336"> <charName>CBETA CHARACTER CB16336</charName> <mapping cb:dec="999376" type="PUA">U+F3FD0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16612"> <charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName> <mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-18T14:49:41"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0336a" n="0336a"/> <lb ed="X" n="0336a01"/> <lb ed="X" n="0336a02"/> <lb ed="X" n="0336a03"/> <lb ed="X" n="0336a04"/><lb ed="R051" n="0039a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0336001" n="0336001"/>法花经大成目次</head> <lb ed="X" n="0336a05"/><lb ed="R051" n="0039a02"/> <lb ed="X" n="0336a06"/><lb ed="R051" n="0039a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a0601">卷首 <lb ed="X" n="0336a07"/><lb ed="R051" n="0039a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a0701">序</item><item xml:id="itemX32p0336a0702">始末</item> <lb ed="X" n="0336a08"/><lb ed="R051" n="0039a05"/><item xml:id="itemX32p0336a0801">提纲</item><item xml:id="itemX32p0336a0803">悬谈</item> <lb ed="X" n="0336a09"/><lb ed="R051" n="0039a06"/><item xml:id="itemX32p0336a0901">经题</item><item xml:id="itemX32p0336a0903">弘传序释</item></list></item> <lb ed="X" n="0336a10"/><lb ed="R051" n="0039a07"/><item xml:id="itemX32p0336a1001">卷第一 <lb ed="X" n="0336a11"/><lb ed="R051" n="0039a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a1101">序品第一</item></list></item> <lb ed="X" n="0336a12"/><lb ed="R051" n="0039a09"/><item xml:id="itemX32p0336a1201">卷第二 <lb ed="X" n="0336a13"/><lb ed="R051" n="0039a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a1301">方便品第二</item></list></item> <lb ed="X" n="0336a14"/><lb ed="R051" n="0039a11"/><item xml:id="itemX32p0336a1401">卷第三 <lb ed="X" n="0336a15"/><lb ed="R051" n="0039a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a1501">譬喩品第三</item></list></item> <lb ed="X" n="0336a16"/><lb ed="R051" n="0039a13"/><item xml:id="itemX32p0336a1601">卷第四 <lb ed="X" n="0336a17"/><lb ed="R051" n="0039a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a1701">譬喩品之馀</item><item xml:id="itemX32p0336a1706">信解品第四</item></list></item> <lb ed="X" n="0336a18"/><lb ed="R051" n="0039a15"/><item xml:id="itemX32p0336a1801">卷第五 <lb ed="X" n="0336a19"/><lb ed="R051" n="0039a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a1901">药草喩品第五</item><item xml:id="itemX32p0336a1907">授记品第六</item> <lb ed="X" n="0336a20"/><lb ed="R051" n="0039a17"/><item xml:id="itemX32p0336a2001">化城喩品第七</item></list></item> <lb ed="X" n="0336a21"/><lb ed="R051" n="0039a18"/><item xml:id="itemX32p0336a2101">卷第六 <lb ed="X" n="0336a22"/><lb ed="R051" n="0039b01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336a2201">五百弟子受记品第八</item><item xml:id="itemX32p0336a2210">授学无学人记品第九</item> <lb ed="X" n="0336a23"/><lb ed="R051" n="0039b02"/><item xml:id="itemX32p0336a2301">法师品第十</item><item xml:id="itemX32p0336a2306">见宝塔品第十一</item> <lb ed="X" n="0336a24"/><lb ed="R051" n="0039b03"/><item xml:id="itemX32p0336a2401">提婆达多品第十二</item><item xml:id="itemX32p0336a2409">持品第十三</item> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0336b" n="0336b"/> <lb ed="X" n="0336b01"/><lb ed="R051" n="0039b04"/><item xml:id="itemX32p0336b0101">卷第七</item> <lb ed="X" n="0336b02"/><lb ed="R051" n="0039b05"/><item xml:id="itemX32p0336b0201">安乐行品第十四</item><item xml:id="itemX32p0336b0208">从地涌出品第十五</item> <lb ed="X" n="0336b03"/><lb ed="R051" n="0039b06"/><item xml:id="itemX32p0336b0301"><persName>如来</persName>寿量品第十六</item><item xml:id="itemX32p0336b0309">分别功德品第十七</item></list></item> <lb ed="X" n="0336b04"/><lb ed="R051" n="0039b07"/><item xml:id="itemX32p0336b0401">卷第八 <lb ed="X" n="0336b05"/><lb ed="R051" n="0039b08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336b0501">随喜功德品第十八</item><item xml:id="itemX32p0336b0509">法师功德品第十九</item> <lb ed="X" n="0336b06"/><lb ed="R051" n="0039b09"/><item xml:id="itemX32p0336b0601">常不轻菩萨品第二十</item><item xml:id="itemX32p0336b0610"><persName>如来</persName>神力品第二十一</item> <lb ed="X" n="0336b07"/><lb ed="R051" n="0039b10"/><item xml:id="itemX32p0336b0701">嘱累品第二十二</item> <lb ed="X" n="0336b08"/><lb ed="R051" n="0039b11"/><item xml:id="itemX32p0336b0801">药王菩萨本事品第二十三</item></list></item> <lb ed="X" n="0336b09"/><lb ed="R051" n="0039b12"/><item xml:id="itemX32p0336b0901">卷第九 <lb ed="X" n="0336b10"/><lb ed="R051" n="0039b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX32p0336b1001">妙音菩萨品第二十四</item> <lb ed="X" n="0336b11"/><lb ed="R051" n="0039b14"/><item xml:id="itemX32p0336b1101">观世音菩萨普门品第二十五</item> <lb ed="X" n="0336b12"/><lb ed="R051" n="0039b15"/><item xml:id="itemX32p0336b1201">陀罗尼品第二十六</item> <lb ed="X" n="0336b13"/><lb ed="R051" n="0039b16"/><item xml:id="itemX32p0336b1301">妙莊严王本事品第二十七</item> <lb ed="X" n="0336b14"/><lb ed="R051" n="0039b17"/><item xml:id="itemX32p0336b1401">劝发品第二十八</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0336b15"/><lb ed="R051" n="0039b18"/><p xml:id="pX32p0336b1501">法花经大成目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0336b16"/> <lb ed="X" n="0336b17"/> <lb ed="X" n="0336b18"/> <lb ed="X" n="0336b19"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 619-A 序</cb:mulu><head>No. 619-A <lb ed="X" n="0336b20"/><lb ed="R051" n="0040a01"/> 序</head> <lb ed="X" n="0336b21"/> <lb ed="X" n="0336b22"/><lb ed="R051" n="0040a02"/><p xml:id="pX32p0336b2201">盖闻鹫峰提印。留妙谛于竺乾。马寺传经。启宗风于 <lb ed="X" n="0336b23"/><lb ed="R051" n="0040a03"/>震旦。诸法寂灭不可言宣。大事因缘亦由解说。发挥 <lb ed="X" n="0336b24"/><lb ed="R051" n="0040a04"/>幽<anchor xml:id="nkr_note_add_0336b2401" n="0336b2401"/><anchor xml:id="beg0336b2401" n="0336b2401"/>赜<anchor xml:id="end0336b2401"/>。乃传白日之心。导达天人。斯吐靑莲之舌。不然 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0336c" n="0336c"/> <lb ed="X" n="0336c01"/><lb ed="R051" n="0040a05"/>则琅函亦等乎糟粕。贝葉何异乎故纸。必有廣长。爰 <lb ed="X" n="0336c02"/><lb ed="R051" n="0040a06"/>通显密。妙法莲花经者。演自耆阇。晚流赤县。入<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0336c03"/><lb ed="R051" n="0040a07"/>见。以了義度无边。开上悟根。以圆教垂浩劫。触处明 <lb ed="X" n="0336c04"/><lb ed="R051" n="0040a08"/>真。现种种之瑞相。即权显实。放的的之毫光。人天百 <lb ed="X" n="0336c05"/><lb ed="R051" n="0040a09"/>万。尽转法轮。经轴四千。总输妙偈。洵诸<persName>佛</persName>之心宗。千 <lb ed="X" n="0336c06"/><lb ed="R051" n="0040a10"/>圣之輨辖也。微辞秘旨。经三译而<anchor xml:id="nkr_note_add_0336c0601" n="0336c0601"/><anchor xml:id="beg0336c0601" n="0336c0601"/>已<anchor xml:id="end0336c0601"/>明。臆诂俗诠。亦 <lb ed="X" n="0336c07"/><lb ed="R051" n="0040a11"/>殊门而莫粹。自非具大慧力。孰与剖剥真源乃有半 <lb ed="X" n="0336c08"/><lb ed="R051" n="0040a12"/>翁法师。法门龙象。出世鹓鸾。历访名山。称弥天之独 <lb ed="X" n="0336c09"/><lb ed="R051" n="0040a13"/>步。直超尘刹。息慧可之诸缘。晚栖迹于长安。仍冥怀 <lb ed="X" n="0336c10"/><lb ed="R051" n="0040a14"/>于荒寺。时登法席。顽石为之点头。大阐觉缘。空花因 <lb ed="X" n="0336c11"/><lb ed="R051" n="0040a15"/>而佈彩。念妙法为三乘之最上。而離言实五教之指 <lb ed="X" n="0336c12"/><lb ed="R051" n="0040a16"/>归。笺释虽繁。纷呶莫一。乃发愿力。大肆探寻。启<persName>佛</persName>藏 <lb ed="X" n="0336c13"/><lb ed="R051" n="0040a17"/>之金绳。採禅真之玉屑。字栉句比。指久远于行间。意 <lb ed="X" n="0336c14"/><lb ed="R051" n="0040a18"/>得言忘。会不二于象外。睹庐山之面目。宿雾顿披。哆 <lb ed="X" n="0336c15"/><lb ed="R051" n="0040b01"/>沧海之咽喉。诸流毕汇。谓之大成。岂小補哉。良内典 <lb ed="X" n="0336c16"/><lb ed="R051" n="0040b02"/>未谙。实似元稹之陋。<persName>佛</persName>头<anchor xml:id="nkr_note_add_0336c1601" n="0336c1601"/><anchor xml:id="beg0336c1601" n="0336c1601"/>僭<anchor xml:id="end0336c1601"/>著。不避大顚之嗤。钦师 <lb ed="X" n="0336c17"/><lb ed="R051" n="0040b03"/>道行。勉竭管蠡云尔。</p> <lb ed="X" n="0336c18"/><lb ed="R051" n="0040b04"/><p xml:id="pX32p0336c1801">康凞三十四年乙亥岁春三月二十二日 <lb ed="X" n="0336c19" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0040b05"/>赐进士出身詹事府左春坊左赞善兼<name role="" type="person">翰林院</name>检讨 <lb ed="X" n="0336c20"/><lb ed="R051" n="0040b06"/>前 <lb ed="X" n="0336c21" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0040b07"/>日讲官起居注充 <lb ed="X" n="0336c22" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0040b08"/>三朝国史 <lb ed="X" n="0336c23" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0040b09"/>大淸一统志纂修等官戊辰科会试同考充 <lb ed="X" n="0336c24" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0040b10"/>殿试收掌官庚午科 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0337a" n="0337a"/> <lb ed="X" n="0337a01" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0040b11"/>特简浙江鄕试正主考前<name role="" type="person">翰林院</name>编修前<name role="" type="person">翰林院</name>庶 <lb ed="X" n="0337a02"/><lb ed="R051" n="0040b12"/>吉士楚黄张希良拜题</p></cb:div> <lb ed="X" n="0337a03"/> <lb ed="X" n="0337a04"/> <lb ed="X" n="0337a05"/> <lb ed="X" n="0337a06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 619-B 编集始末</cb:mulu><head>No. 619-B <lb ed="X" n="0337a07"/><lb ed="R051" n="0041a01"/> 编集始末</head> <lb ed="X" n="0337a08"/> <lb ed="X" n="0337a09"/><lb ed="R051" n="0041a02"/><p xml:id="pX32p0337a0901">余自甲午年。金陵剃染。遊于吴越诸大禅师之门。丙 <lb ed="X" n="0337a10"/><lb ed="R051" n="0041a03"/>午。怀香淸凉过都门。始入先子之室。採讨花严悬谈。 <lb ed="X" n="0337a11"/><lb ed="R051" n="0041a04"/>考核十门五教。始知大哉圣典。汪洋浩瀚。而莫可测 <lb ed="X" n="0337a12"/><lb ed="R051" n="0041a05"/>量也。间尝与师论及法花。而窃留意焉。先攻文句要 <lb ed="X" n="0337a13"/><lb ed="R051" n="0041a06"/>解知音会意正量论。後阅正意都会大<g ref="#CB15673">窾</g>要旨如是 <lb ed="X" n="0337a14"/><lb ed="R051" n="0041a07"/>解幷问辨易解品节科註等疏。研味参伍。融会诸说。 <lb ed="X" n="0337a15"/><lb ed="R051" n="0041a08"/>间有管见。而是集可以编矣。戊申岁集二卷。<anchor xml:id="nkr_note_add_0337a1501" n="0337a1501"/><anchor xml:id="beg0337a1501" n="0337a1501"/>己<anchor xml:id="end0337a1501"/>酉冬。 <lb ed="X" n="0337a16"/><lb ed="R051" n="0041a09"/>随师应讲长椿。余首众参请之暇。又集一卷。庚戌遊 <lb ed="X" n="0337a17"/><lb ed="R051" n="0041a10"/>盘山集一卷。至乙卯。寓<g ref="#CB04569">涿</g>鹿之<name role="" type="person">延寿寺</name>。後三卷始完 <lb ed="X" n="0337a18"/><lb ed="R051" n="0041a11"/>而草本成矣。丙辰再遊江<anchor xml:id="nkr_note_add_0337a1801" n="0337a1801"/><anchor xml:id="beg0337a1801" n="0337a1801"/>浙<anchor xml:id="end0337a1801"/>。就正硕德宿学。佥曰此 <lb ed="X" n="0337a19"/><lb ed="R051" n="0041a12"/>集乃法花之大成也。癸亥春。因先大师六旬返都。师 <lb ed="X" n="0337a20"/><lb ed="R051" n="0041a13"/>以应讲天津。命余主席观音。开演此经。丙寅冬。师回 <lb ed="X" n="0337a21"/><lb ed="R051" n="0041a14"/>命余再演。师亦与听。嘱以真稿。待缘就梓。丁卯春。余 <lb ed="X" n="0337a22"/><lb ed="R051" n="0041a15"/>退观音院。卜居地藏。破屋败椽。仅蔽风雨。自顾福凉 <lb ed="X" n="0337a23"/><lb ed="R051" n="0041a16"/>德薄。撥置世务。不事逢迎。故有即山活埋之题。亦尝 <lb ed="X" n="0337a24"/><lb ed="R051" n="0041a17"/>谓客曰。十字街头即山居。红尘堆裡罢攀缘。非活埋 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0337b" n="0337b"/> <lb ed="X" n="0337b01"/><lb ed="R051" n="0041a18"/>乎。壬申夏。诸子攒单启请。再为开演。亦有愿募就刻 <lb ed="X" n="0337b02"/><lb ed="R051" n="0041b01"/>者。余未之许也。癸酉冬。豫木兄来京。极为劝勉。首输 <lb ed="X" n="0337b03"/><lb ed="R051" n="0041b02"/>三十金。余又谋诸同门。皆欢喜赞助。参众达如等。领 <lb ed="X" n="0337b04"/><lb ed="R051" n="0041b03"/>缘倡募。一雲监院亦竭力任劳。而是刻有不容<anchor xml:id="nkr_note_add_0337b0401" n="0337b0401"/><anchor xml:id="beg0337b0401" n="0337b0401"/>己<anchor xml:id="end0337b0401"/>也。 <lb ed="X" n="0337b05"/><lb ed="R051" n="0041b04"/>权舆于甲戌春三月。告成于乙亥夏四月。书成十卷。 <lb ed="X" n="0337b06"/><lb ed="R051" n="0041b05"/>其序则张老护法椽笔。护法即今之无尽也。爰记其 <lb ed="X" n="0337b07"/><lb ed="R051" n="0041b06"/>始末如此。窃唯吾宗顺祖立三观。雲花开十门。贤首 <lb ed="X" n="0337b08"/><lb ed="R051" n="0041b07"/>判五教。淸凉疏之钞之。一乘圆极之理大备。其犹<anchor xml:id="nkr_note_add_0337b0801" n="0337b0801"/><anchor xml:id="beg0337b0801" n="0337b0801"/>庖<anchor xml:id="end0337b0801"/> <lb ed="X" n="0337b09"/><lb ed="R051" n="0041b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0337b0901" n="0337b0901"/><anchor xml:id="beg0337b0901" n="0337b0901"/>羲<anchor xml:id="end0337b0901"/>画卦。文王有辞。孔子立传。思孟莫不祖述宪章。而 <lb ed="X" n="0337b10"/><lb ed="R051" n="0041b09"/>圣神功化幽明消长之旨。以大明之矣。至于十门悬 <lb ed="X" n="0337b11"/><lb ed="R051" n="0041b10"/>解。五教析理。三观修证。十玄圆融。具如花严悬谈幷 <lb ed="X" n="0337b12"/><lb ed="R051" n="0041b11"/>法界观。推本穷源。吾深有望于後之学贤首宗者。</p> <lb ed="X" n="0337b13"/><lb ed="R051" n="0041b12"/><p xml:id="pX32p0337b1301">时 <lb ed="X" n="0337b14" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0041b13"/>大淸康凞三十四年乙亥夏四月<persName>佛</persName>诞日</p> <lb ed="X" n="0337b15"/><lb ed="R051" n="0041b14"/><p xml:id="pX32p0337b1501">金台传讲沙门大義题于即山居之活埋室</p></cb:div> <lb ed="X" n="0337b16"/> <lb ed="X" n="0337b17"/> <lb ed="X" n="0337b18"/> <lb ed="X" n="0337b19"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 619-C 提纲</cb:mulu><head>No. 619-C <lb ed="X" n="0337b20"/><lb ed="R051" n="0042a01"/> 提纲</head> <lb ed="X" n="0337b21"/> <lb ed="X" n="0337b22"/><lb ed="R051" n="0042a02"/><p xml:id="pX32p0337b2201">菩提场中。悟此法<anchor xml:id="nkr_note_add_0337b2201" n="0337b2201"/><anchor xml:id="beg0337b2201" n="0337b2201"/>已<anchor xml:id="end0337b2201"/>。即欲以此惠施众生。奈何根器 <lb ed="X" n="0337b23"/><lb ed="R051" n="0042a03"/>不堪。虽知根钝。且称本怀。演大花严。独被上根。中下 <lb ed="X" n="0337b24"/><lb ed="R051" n="0042a04"/>在座。如聋若哑。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0337b2401" n="0337b2401"/><anchor xml:id="beg0337b2401" n="0337b2401"/>已<anchor xml:id="end0337b2401"/>而为实施权。说四阿含小教。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0337c" n="0337c"/> <lb ed="X" n="0337c01"/><lb ed="R051" n="0042a05"/>诸子保证偏空。次以方等弹斥。又以般若淘汰。四十 <lb ed="X" n="0337c02"/><lb ed="R051" n="0042a06"/>年内东语西话。牵藤引蔓。循循善诱。节节调停。只至 <lb ed="X" n="0337c03"/><lb ed="R051" n="0042a07"/>于今。时至機熟。灵山高会。人天百万。三乘贤圣。八部 <lb ed="X" n="0337c04"/><lb ed="R051" n="0042a08"/>赅罗。若万派以朝宗。似群星而拱北。<persName>世尊</persName>欲令转新 <lb ed="X" n="0337c05"/><lb ed="R051" n="0042a09"/>条。掀翻旧案。但说法既久。虑不尊重。故现种种瑞相。 <lb ed="X" n="0337c06"/><lb ed="R051" n="0042a10"/>骇变常情。先说经。次入定。天雨四华。地摇六动。大众 <lb ed="X" n="0337c07"/><lb ed="R051" n="0042a11"/>一心观<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>眉际分辉。放白毫相。光照东方万八 <lb ed="X" n="0337c08"/><lb ed="R051" n="0042a12"/>千世界。上至有顶。下至无间。一方既尔。方方皆然。于 <lb ed="X" n="0337c09"/><lb ed="R051" n="0042a13"/>一光中。圆现十法界。生<persName>佛</persName>事相始终。将一卷離言法 <lb ed="X" n="0337c10"/><lb ed="R051" n="0042a14"/>华。不启唇皮。呈现诸人面前。无奈大众只知雨花者 <lb ed="X" n="0337c11"/><lb ed="R051" n="0042a15"/>天。震动者地。不肯迴头转脑。何辜负<persName>如来</persName>这番鼓动 <lb ed="X" n="0337c12"/><lb ed="R051" n="0042a16"/>矣。由是弥勒腾疑。睹光中瑞相。而请问文殊。文殊领 <lb ed="X" n="0337c13"/><lb ed="R051" n="0042a17"/>答。引灯明事迹。证今<persName>佛</persName>瑞相。二大士隐明示暗。曲唱 <lb ed="X" n="0337c14"/><lb ed="R051" n="0042a18"/>傍通。<persName>佛</persName>未出定。法未出口。引例攀条。将令<persName>佛</persName>出世本 <lb ed="X" n="0337c15"/><lb ed="R051" n="0042b01"/>怀。罄尽无馀。及<persName>佛</persName>出定。又何有别法之可说哉。此品 <lb ed="X" n="0337c16"/><lb ed="R051" n="0042b02"/>为序分。自方便至不轻十九品。为正宗。然<persName>如来</persName>出世 <lb ed="X" n="0337c17"/><lb ed="R051" n="0042b03"/>本怀。为一大事因缘。所谓一大事因缘者。开示悟入 <lb ed="X" n="0337c18"/><lb ed="R051" n="0042b04"/>一切众生<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见故也。正宗就分四章。自方便至 <lb ed="X" n="0337c19"/><lb ed="R051" n="0042b05"/>法师九品。为开<persName>佛</persName>知见。宝塔天授二品。为示<persName>佛</persName>知见。 <lb ed="X" n="0337c20"/><lb ed="R051" n="0042b06"/>持品至寿量四品。为悟<persName>佛</persName>知见。分别至常不轻。为入 <lb ed="X" n="0337c21"/><lb ed="R051" n="0042b07"/><persName>佛</persName>知见。第一开<persName>佛</persName>知见之中。文分三周。由前入定放 <lb ed="X" n="0337c22"/><lb ed="R051" n="0042b08"/>光。直欲会众目睹亲证默契不言之表。奈何根钝头 <lb ed="X" n="0337c23"/><lb ed="R051" n="0042b09"/>迷。不达離言之道。故我<persName>世尊</persName>出定。称歎诸<persName>佛</persName>权实二 <lb ed="X" n="0337c24"/><lb ed="R051" n="0042b10"/>智。歎到恰好处。乃云。止。舍利弗不须复说。所以者何。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0338a" n="0338a"/> <lb ed="X" n="0338a01"/><lb ed="R051" n="0042b11"/>诸<persName>佛</persName>所得之法。是为甚深微妙难解第一稀有无上 <lb ed="X" n="0338a02"/><lb ed="R051" n="0042b12"/>无等之法。一切声闻所不能知。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽 <lb ed="X" n="0338a03"/><lb ed="R051" n="0042b13"/>诸法实相。随又拈转话头。乃云。诸<persName>佛</persName>法久後。要当说 <lb ed="X" n="0338a04"/><lb ed="R051" n="0042b14"/>真实。言中有响。钩头著饵。由是千二百声闻。兴疑作 <lb ed="X" n="0338a05"/><lb ed="R051" n="0042b15"/>念。当機三番申请。<persName>如来</persName>许以分别解说。向下廣开三 <lb ed="X" n="0338a06"/><lb ed="R051" n="0042b16"/>显一。若过去未来现在一切诸<persName>佛</persName>出现于世。唯为一 <lb ed="X" n="0338a07"/><lb ed="R051" n="0042b17"/>大事因缘。更无馀事。实不先三後一。只因钝根。将一 <lb ed="X" n="0338a08"/><lb ed="R051" n="0042b18"/>乘道。分别说三。盖为小智乐小法。不自信作<persName>佛</persName>。是故 <lb ed="X" n="0338a09"/><lb ed="R051" n="0043a01"/>以方便。分别说诸果。正明三乘是假。又云。今我喜无 <lb ed="X" n="0338a10"/><lb ed="R051" n="0043a02"/>畏。正直捨方便。但说无上道。正显一乘是实。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0338a11"/><lb ed="R051" n="0043a03"/>同。先<persName>佛</persName>既尔。今<persName>佛</persName>亦然。先三後一。率由旧章而<anchor xml:id="nkr_note_add_0338a1101" n="0338a1101"/><anchor xml:id="beg0338a1101" n="0338a1101"/>已<anchor xml:id="end0338a1101"/>。约 <lb ed="X" n="0338a12"/><lb ed="R051" n="0043a04"/>人。但教化菩萨。无声闻缘觉。约理。唯此一事实。馀二 <lb ed="X" n="0338a13"/><lb ed="R051" n="0043a05"/>则非真。约教。十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。约行。诸有所 <lb ed="X" n="0338a14"/><lb ed="R051" n="0043a06"/>作。常为一事。长行偈颂。发挥<anchor xml:id="nkr_note_add_0338a1401" n="0338a1401"/><anchor xml:id="beg0338a1401" n="0338a1401"/>已<anchor xml:id="end0338a1401"/>竟。当機言下知归。出 <lb ed="X" n="0338a15"/><lb ed="R051" n="0043a07"/>班领解。序昔年疑悔。显今日解悟。<persName>如来</persName>与之述成。证 <lb ed="X" n="0338a16"/><lb ed="R051" n="0043a08"/>以领解不虚。授以劫国莊严之记。是为法说一周被 <lb ed="X" n="0338a17"/><lb ed="R051" n="0043a09"/>上根也。柰中下之機。抱迷未遣。身子自解<anchor xml:id="nkr_note_add_0338a1701" n="0338a1701"/><anchor xml:id="beg0338a1701" n="0338a1701"/>已<anchor xml:id="end0338a1701"/>圆。悲他 <lb ed="X" n="0338a18"/><lb ed="R051" n="0043a10"/>未悟。代为启请。<persName>世尊</persName>不免动树训风。擧扇类月。故有 <lb ed="X" n="0338a19"/><lb ed="R051" n="0043a11"/>譬喩之谈。将世间长者。比出世<persName>如来</persName>。三界喩家。一乘 <lb ed="X" n="0338a20"/><lb ed="R051" n="0043a12"/>教理喩门。五道众生喩五百人。五浊八苦喩火。三十 <lb ed="X" n="0338a21"/><lb ed="R051" n="0043a13"/>子喩三乘。长者见大火从四面起。即大惊怖。怆惶无 <lb ed="X" n="0338a22"/><lb ed="R051" n="0043a14"/>措。思惟救子之方。先以身手几案救之不得。然後巧 <lb ed="X" n="0338a23"/><lb ed="R051" n="0043a15"/>设门外三车。诱引诸子。得出火宅。不与三车。各赐诸 <lb ed="X" n="0338a24"/><lb ed="R051" n="0043a16"/>子等一大车。问其当機。审定不虚。正合<persName>如来</persName>在法身 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0338b" n="0338b"/> <lb ed="X" n="0338b01"/><lb ed="R051" n="0043a17"/>理地。以<persName>佛</persName>眼观见众生。为五浊八苦之所烧煮。恋著 <lb ed="X" n="0338b02"/><lb ed="R051" n="0043a18"/>戏处。不求出離。向今时门头。应化三界。先以微妙大 <lb ed="X" n="0338b03"/><lb ed="R051" n="0043b01"/>法拟宜。根器不堪。然後巧说三乘。逗会时機。只至今 <lb ed="X" n="0338b04"/><lb ed="R051" n="0043b02"/>经。开三乘之权。显一乘之实。等赐诸子。不令有人独 <lb ed="X" n="0338b05"/><lb ed="R051" n="0043b03"/>得灭度。其犹长者先三车。而後一车。了无虚妄之咎 <lb ed="X" n="0338b06"/><lb ed="R051" n="0043b04"/>也。然此一喩。是<persName>如来</persName>纵无碍之辩。明三界生死之苦 <lb ed="X" n="0338b07"/><lb ed="R051" n="0043b05"/>状。令人极生厌離。长行偈颂<anchor xml:id="nkr_note_add_0338b0701" n="0338b0701"/><anchor xml:id="beg0338b0701" n="0338b0701"/>已<anchor xml:id="end0338b0701"/>竟。四子异口同音。说 <lb ed="X" n="0338b08"/><lb ed="R051" n="0043b06"/>穷子一喩。始自父子相失相见。终至领付家业。序如 <lb ed="X" n="0338b09"/><lb ed="R051" n="0043b07"/>来一代时教。始自花严。终至法花。序事有条。序理按 <lb ed="X" n="0338b10"/><lb ed="R051" n="0043b08"/>时。纵散之谈。极尽精详。故<persName>如来</persName>以药草述成。先歎四 <lb ed="X" n="0338b11"/><lb ed="R051" n="0043b09"/>子善说。谓穷子一喩。将<persName>如来</persName>一化始末。发挥殆尽。可 <lb ed="X" n="0338b12"/><lb ed="R051" n="0043b10"/>谓善说矣。然<persName>如来</persName>功德不特此也。复有无量无边。如 <lb ed="X" n="0338b13"/><lb ed="R051" n="0043b11"/>一相一味教法。等施大千。有教无类。差别在機。若一 <lb ed="X" n="0338b14"/><lb ed="R051" n="0043b12"/>雲一雨。三草二木。不隔枯荣。岂一穷子喩。而罄尽如 <lb ed="X" n="0338b15"/><lb ed="R051" n="0043b13"/>来功德哉。虽然。汝等亦甚稀有。以能解得四十年中 <lb ed="X" n="0338b16"/><lb ed="R051" n="0043b14"/>随宜说法故也。四子得记。是为喩说一周被中根也。 <lb ed="X" n="0338b17"/><lb ed="R051" n="0043b15"/>向下无问自说。于偈中。先开夙世因缘之谈。我诸弟 <lb ed="X" n="0338b18"/><lb ed="R051" n="0043b16"/>子威德具足其数五百。皆当授记。于未来世咸得成 <lb ed="X" n="0338b19"/><lb ed="R051" n="0043b17"/><persName>佛</persName>。我及汝等有夙世因缘。今当说之。故有化城喩品。 <lb ed="X" n="0338b20"/><lb ed="R051" n="0043b18"/>为下根说因缘也。结缘之由。由于尘点劫前。大通成 <lb ed="X" n="0338b21"/><lb ed="R051" n="0044a01"/>道。王子诸天雲集。智<persName>佛</persName>酬機说法。然後入定禅寂。王 <lb ed="X" n="0338b22"/><lb ed="R051" n="0044a02"/>子默契<persName>佛</persName>意。各陞法座。覆讲妙法。各各得度六百万 <lb ed="X" n="0338b23"/><lb ed="R051" n="0044a03"/>亿恒沙之众。自尔<anchor xml:id="nkr_note_add_0338b2301" n="0338b2301"/><anchor xml:id="beg0338b2301" n="0338b2301"/>已<anchor xml:id="end0338b2301"/>来。结缘之众。世世相値。有先世 <lb ed="X" n="0338b24"/><lb ed="R051" n="0044a04"/>成熟者。有今世成熟者。如渔人捕鱼。前网前获。後网 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0338c" n="0338c"/> <lb ed="X" n="0338c01"/><lb ed="R051" n="0044a05"/>後获。只至今日四十年後法花高会。开权显实。会三 <lb ed="X" n="0338c02"/><lb ed="R051" n="0044a06"/>归一。结大通时未了之公案。畅此番降灵之本怀。故 <lb ed="X" n="0338c03"/><lb ed="R051" n="0044a07"/>说化城虚设。为止息疲劳之众。以明三乘是假。宝处 <lb ed="X" n="0338c04"/><lb ed="R051" n="0044a08"/>在近。令诸子欣乐前进。以明一乘是实。由是五百弟 <lb ed="X" n="0338c05"/><lb ed="R051" n="0044a09"/>子得记欢喜。说繫珠一喩。以酬因缘之开示。千二百 <lb ed="X" n="0338c06"/><lb ed="R051" n="0044a10"/>声闻。二千学无学。各蒙授记。是为因缘一周被下根 <lb ed="X" n="0338c07"/><lb ed="R051" n="0044a11"/>也。三周授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0338c0701" n="0338c0701"/><anchor xml:id="beg0338c0701" n="0338c0701"/>已<anchor xml:id="end0338c0701"/>竟。犹恐收機不尽。又于法师品。廣记 <lb ed="X" n="0338c08"/><lb ed="R051" n="0044a12"/>悬记。四众八部。欢喜踊跃。识心作<persName>佛</persName>。故此九品为开 <lb ed="X" n="0338c09"/><lb ed="R051" n="0044a13"/><persName>佛</persName>知见也。第二示<persName>佛</persName>知见者。由前诸子得记。唯恐染 <lb ed="X" n="0338c10"/><lb ed="R051" n="0044a14"/>净生灭等执不除。故假多宝愿塔。涌现其前。塔中出 <lb ed="X" n="0338c11"/><lb ed="R051" n="0044a15"/>大音声。歎言善哉。释迦能以平等大慧。教菩萨法<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0338c12"/><lb ed="R051" n="0044a16"/>所护念妙法花经。为大众说。如是如是。乐说请问因 <lb ed="X" n="0338c13"/><lb ed="R051" n="0044a17"/>缘。<persName>如来</persName>与之雲集分身。三变净土。除染净之执。开宝 <lb ed="X" n="0338c14"/><lb ed="R051" n="0044a18"/>塔门。示真实之相。入塔就座。无去来生灭之见。唱灭 <lb ed="X" n="0338c15"/><lb ed="R051" n="0044b01"/>募人。要以斯文不坠。又说天授一品。达多通经。释迦 <lb ed="X" n="0338c16"/><lb ed="R051" n="0044b02"/>资之成道。文殊弘经。龙女因之成<persName>佛</persName>。正显妙法神功。 <lb ed="X" n="0338c17"/><lb ed="R051" n="0044b03"/>无冤无亲。不论男女人畜。平等大慧。人人本有。故此 <lb ed="X" n="0338c18"/><lb ed="R051" n="0044b04"/>二品为示<persName>佛</persName>知见也。第三悟<persName>佛</persName>知见者。由前宝塔品 <lb ed="X" n="0338c19"/><lb ed="R051" n="0044b05"/>募人通经。以妙法付嘱有在。故持品药王与二万大 <lb ed="X" n="0338c20"/><lb ed="R051" n="0044b06"/>士。发愿在此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。弘通此经。一万二千新记之 <lb ed="X" n="0338c21"/><lb ed="R051" n="0044b07"/>声闻。自知道力未充。畏娑婆之难调难伏。发愿于他 <lb ed="X" n="0338c22"/><lb ed="R051" n="0044b08"/>方世界。弘通此经。若此土。若他方。分筹定款。不惬圣 <lb ed="X" n="0338c23"/><lb ed="R051" n="0044b09"/>意。故<persName>世尊</persName>以靑莲目顾盼。八十万亿那由他菩萨诸 <lb ed="X" n="0338c24"/><lb ed="R051" n="0044b10"/>大士默契<persName>佛</persName>心。愿在此土他方。周旋往返。弘通此经 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0339a" n="0339a"/> <lb ed="X" n="0339a01"/><lb ed="R051" n="0044b11"/>住于忍辱之地。纵有恶世比丘。谄曲不实。假名练若。 <lb ed="X" n="0339a02"/><lb ed="R051" n="0044b12"/>好出我等过。数数见摈出。如是之轻贱毁谤。念<persName>佛</persName>忍 <lb ed="X" n="0339a03"/><lb ed="R051" n="0044b13"/>受。然忍难弘经。固为尽善。不若以无难为美。忍诸难 <lb ed="X" n="0339a04"/><lb ed="R051" n="0044b14"/>于<anchor xml:id="nkr_note_add_0339a0401" n="0339a0401"/><anchor xml:id="beg0339a0401" n="0339a0401"/>己<anchor xml:id="end0339a0401"/>然之後。不若杜诸难于未然之先。所以文殊忍 <lb ed="X" n="0339a05"/><lb ed="R051" n="0044b15"/>俊不禁。请问<persName>世尊</persName>。于恶世中。云何能说此经。谓得何 <lb ed="X" n="0339a06"/><lb ed="R051" n="0044b16"/>法。而远離一切诸难事也。<persName>如来</persName>示以四安乐行。身安 <lb ed="X" n="0339a07"/><lb ed="R051" n="0044b17"/>乐住忍辱地。远離一切恶人。口安乐不说他人好恶 <lb ed="X" n="0339a08"/><lb ed="R051" n="0044b18"/>长短。意安乐平等说法教化众生。誓愿安乐随众生 <lb ed="X" n="0339a09"/><lb ed="R051" n="0045a01"/>住于何地。皆以神力慧力。引之令得住是一乘之中。 <lb ed="X" n="0339a10"/><lb ed="R051" n="0045a02"/>弘经法师。果能三轨自持。四行自守。则无入而不自 <lb ed="X" n="0339a11"/><lb ed="R051" n="0045a03"/>得焉。向下廣赞此经神妙。如王顶上明珠。不妄与人。 <lb ed="X" n="0339a12"/><lb ed="R051" n="0045a04"/>先所未说。而今说之。求<persName>佛</persName>道者。欲得安稳。当亲近如 <lb ed="X" n="0339a13"/><lb ed="R051" n="0045a05"/>是四法。转三种障。八相成道。有此利益。故他土菩萨。 <lb ed="X" n="0339a14"/><lb ed="R051" n="0045a06"/>数过八恒河沙。启白于<persName>佛</persName>。愿在此土。廣说此经。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0339a15"/><lb ed="R051" n="0045a07"/>止而不许。以既是他方菩萨。此土结缘事浅。若住此 <lb ed="X" n="0339a16"/><lb ed="R051" n="0045a08"/>教化。失本利益。我娑婆自有六万恒沙菩萨。一一各 <lb ed="X" n="0339a17"/><lb ed="R051" n="0045a09"/>有六万恒沙眷属。是诸人等。能于此土。护持廣说此 <lb ed="X" n="0339a18"/><lb ed="R051" n="0045a10"/>经。所谓是我弟子应弘我道。善继善述。子承父业。必 <lb ed="X" n="0339a19"/><lb ed="R051" n="0045a11"/>然之理也。<persName>如来</persName>一命。当尔之时。三千大千世界地皆 <lb ed="X" n="0339a20"/><lb ed="R051" n="0045a12"/>振裂。有无量无数菩萨。同时涌出。各诣虚空。礼二世 <lb ed="X" n="0339a21"/><lb ed="R051" n="0045a13"/>尊。种种赞法而赞于<persName>佛</persName>。四导师出班。问讯<persName>如来</persName>。歎云 <lb ed="X" n="0339a22"/><lb ed="R051" n="0045a14"/>善哉。汝等能于<persName>如来</persName>发随喜心。由是弥勒率八万恒 <lb ed="X" n="0339a23"/><lb ed="R051" n="0045a15"/>沙菩萨。腾疑致问。是诸菩萨修习何道。何因缘集。师 <lb ed="X" n="0339a24"/><lb ed="R051" n="0045a16"/>为是谁。谁之弟子。我于此众中。乃不识一人。<persName>佛</persName>告弥 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0339b" n="0339b"/> <lb ed="X" n="0339b01"/><lb ed="R051" n="0045a17"/>勒。是诸菩萨修习<persName>佛</persName>慧。悉是我化。是我弟子。向下动 <lb ed="X" n="0339b02"/><lb ed="R051" n="0045a18"/>其执近之情。乃云。我于<name role="" type="person">伽耶城</name>菩提树下坐。得成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0339b03"/><lb ed="R051" n="0045b01"/>道。乃教化之。又云。我今说实语。汝等一心信。我从久 <lb ed="X" n="0339b04"/><lb ed="R051" n="0045b02"/>远来。教化是等众。弥勒再疑。说父少子老一喩。执近 <lb ed="X" n="0339b05"/><lb ed="R051" n="0045b03"/>迹而疑远本。故有寿量之谈。开师门之近迹。显<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0339b06"/><lb ed="R051" n="0045b04"/>之远本。三诫令其诫听。三请极尽慇勤。乃告之言。汝 <lb ed="X" n="0339b07"/><lb ed="R051" n="0045b05"/>等一切天人阿修罗。皆谓今<persName>佛</persName>出释氏宫。去<name role="" type="person">伽耶城</name> <lb ed="X" n="0339b08"/><lb ed="R051" n="0045b06"/>不远。坐于道场。得成菩提。然善男子。我实成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0339b0801" n="0339b0801"/><anchor xml:id="beg0339b0801" n="0339b0801"/>已<anchor xml:id="end0339b0801"/>来。 <lb ed="X" n="0339b09"/><lb ed="R051" n="0045b07"/>经无数无边尘点劫前。自从是来。常在此界。说法教 <lb ed="X" n="0339b10"/><lb ed="R051" n="0045b08"/>化。名字不同。形声二益。教化众生。非生现生。非灭现 <lb ed="X" n="0339b11"/><lb ed="R051" n="0045b09"/>灭。诸所言说。皆实不虚。如世良医。为治狂子。方便现 <lb ed="X" n="0339b12"/><lb ed="R051" n="0045b10"/>生。方便现灭。无非令诸众生入无上慧。成就<persName>佛</persName>身也。 <lb ed="X" n="0339b13"/><lb ed="R051" n="0045b11"/>如是开显法会。大众悟得毘卢性海。<persName>佛</persName>地远本。三世 <lb ed="X" n="0339b14"/><lb ed="R051" n="0045b12"/>益物。法身常住。无古无今。空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0339b1401" n="0339b1401"/><anchor xml:id="beg0339b1401" n="0339b1401"/>已<anchor xml:id="end0339b1401"/>前未为始。尽未来 <lb ed="X" n="0339b15"/><lb ed="R051" n="0045b13"/>际犹未终。<persName>佛</persName>之知见。极尽穷源。故此四品为悟<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0339b16"/><lb ed="R051" n="0045b14"/>见也。第四入<persName>佛</persName>知见者。由前说寿命长远。三世益物。 <lb ed="X" n="0339b17"/><lb ed="R051" n="0045b15"/>化化不绝。法会大众证得法身真理。深信解相。妙悟 <lb ed="X" n="0339b18"/><lb ed="R051" n="0045b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0339b1801" n="0339b1801"/><anchor xml:id="beg0339b1801" n="0339b1801"/>已<anchor xml:id="end0339b1801"/>极。个个入<persName>佛</persName>知见。有证入解入之不同。故<persName>如来</persName>分 <lb ed="X" n="0339b19"/><lb ed="R051" n="0045b17"/>别功德。或得生忍。或得总持。或得辩才无碍等。或一 <lb ed="X" n="0339b20"/><lb ed="R051" n="0045b18"/>念信解。或深心信解。有直起随喜者。有加受持者。劝 <lb ed="X" n="0339b21"/><lb ed="R051" n="0046a01"/>人受持者。兼行六度者。备行六度者。所得功德。一一 <lb ed="X" n="0339b22"/><lb ed="R051" n="0046a02"/>格量<anchor xml:id="nkr_note_add_0339b2201" n="0339b2201"/><anchor xml:id="beg0339b2201" n="0339b2201"/>已<anchor xml:id="end0339b2201"/>竟。未尽其极。又以一念随喜。随其所闻。喜为 <lb ed="X" n="0339b23"/><lb ed="R051" n="0046a03"/>人说。辗转相传。至第五十人。复六根淸净。何况受持 <lb ed="X" n="0339b24"/><lb ed="R051" n="0046a04"/>读诵等。其功德愈挍。愈不可穷矣。又以五种法师持 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0339c" n="0339c"/> <lb ed="X" n="0339c01"/><lb ed="R051" n="0046a05"/>说此经。会旨情忘。根尘两净。五种功备。六千德圆。六 <lb ed="X" n="0339c02"/><lb ed="R051" n="0046a06"/>根互用之妙功德。岂可涯量。不轻一品。<persName>如来</persName>引自往 <lb ed="X" n="0339c03"/><lb ed="R051" n="0046a07"/>昔之事。虚心弘道。忘<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c0301" n="0339c0301"/><anchor xml:id="beg0339c0301" n="0339c0301"/>己<anchor xml:id="end0339c0301"/>利物。一声<persName>佛</persName>号。遍记四众。见 <lb ed="X" n="0339c04"/><lb ed="R051" n="0046a08"/>人则拜。逢嗔不怒。打骂谤毁。欢喜忍受。非入<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0339c05"/><lb ed="R051" n="0046a09"/>深达实相人法两空者不能。故此四品为入<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0339c06"/><lb ed="R051" n="0046a10"/>之文。正宗<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c0601" n="0339c0601"/><anchor xml:id="beg0339c0601" n="0339c0601"/>已<anchor xml:id="end0339c0601"/>竟。向下八品为流通分。以正宗既竟。本 <lb ed="X" n="0339c07"/><lb ed="R051" n="0046a11"/>怀<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c0701" n="0339c0701"/><anchor xml:id="beg0339c0701" n="0339c0701"/>已<anchor xml:id="end0339c0701"/>彰故。<persName>如来</persName>现大神力。嘉赞经德。发起群心。将此 <lb ed="X" n="0339c08"/><lb ed="R051" n="0046a12"/>一卷妙法。遍空遍界。显说密说。尘尘刹刹。一切大众。 <lb ed="X" n="0339c09"/><lb ed="R051" n="0046a13"/>见闻信解。大喜充身。故有神力之谈。嘉赞<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c0901" n="0339c0901"/><anchor xml:id="beg0339c0901" n="0339c0901"/>已<anchor xml:id="end0339c0901"/>竟。应当 <lb ed="X" n="0339c10"/><lb ed="R051" n="0046a14"/>付嘱。使道统相传。斯文不泯。当知末世之下。陞堂據 <lb ed="X" n="0339c11"/><lb ed="R051" n="0046a15"/>座。弘通大法者。是诸<persName>佛</persName>一片慈悲之祸。祖祢不了。殃 <lb ed="X" n="0339c12"/><lb ed="R051" n="0046a16"/>及儿孙。递代相续故也。付嘱<anchor xml:id="nkr_note_add_0339c1201" n="0339c1201"/><anchor xml:id="beg0339c1201" n="0339c1201"/>已<anchor xml:id="end0339c1201"/>竟。犹恐新得记者。自 <lb ed="X" n="0339c13"/><lb ed="R051" n="0046a17"/>恃天真。怠于进修。故以药王之苦行。妙音之弘宣。观 <lb ed="X" n="0339c14"/><lb ed="R051" n="0046a18"/>音之普门。神咒之护魔。严王之转邪。普贤之四行。勗 <lb ed="X" n="0339c15"/><lb ed="R051" n="0046b01"/>勉大众。为法当如药王苦行。弘法当如妙音观音。护 <lb ed="X" n="0339c16"/><lb ed="R051" n="0046b02"/>法当如神咒之降魔。修行当如严王之转邪。劝发必 <lb ed="X" n="0339c17"/><lb ed="R051" n="0046b03"/>如普贤要祈。四行成就。审如是则妙法流传。无有穷 <lb ed="X" n="0339c18"/><lb ed="R051" n="0046b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0339c1801" n="0339c1801"/><anchor xml:id="beg0339c1801" n="0339c1801"/>已<anchor xml:id="end0339c1801"/>。而今而後。宣演大法者。孰非法花之付嘱哉。夫妙 <lb ed="X" n="0339c19"/><lb ed="R051" n="0046b05"/>法绝待。本无言象。智行差别。故多注述。既有多注。安 <lb ed="X" n="0339c20"/><lb ed="R051" n="0046b06"/>逃取捨。欲会旨趣。须究其槪。辄录其要。以提其纲云 <lb ed="X" n="0339c21"/><lb ed="R051" n="0046b07"/>尔。</p> <lb ed="X" n="0339c22"/><lb ed="R051" n="0046b08"/><p xml:id="pX32p0339c2201">时 <lb ed="X" n="0339c23" type="honorific"/><lb ed="R051" n="0046b09"/>康熙岁次乙亥四月十八日中州荣泽栎村大義识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0339c24"/> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0340a" n="0340a"/> <lb ed="X" n="0340a01"/> <lb ed="X" n="0340a02"/> <lb ed="X" n="0340a03"/> <lb ed="X" n="0340a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 619-D 妙法莲花经大成悬谈</cb:mulu><head>No. 619-D <lb ed="X" n="0340a05"/><lb ed="R051" n="0046b11"/> 妙法莲花经大成悬谈</head> <lb ed="X" n="0340a06"/> <lb ed="X" n="0340a07"/><lb ed="R051" n="0046b12"/><byline cb:type="collector">金台即山居後学 大義 集</byline> <lb ed="X" n="0340a08"/><lb ed="R051" n="0046b13"/><p xml:id="pX32p0340a0801">△将释此经。启以十门。一教起因缘。二藏教分摄。 <lb ed="X" n="0340a09"/><lb ed="R051" n="0046b14"/>三義理分齐。四教所被機。五教体浅深。六宗趣通 <lb ed="X" n="0340a10"/><lb ed="R051" n="0046b15"/>别七。部类品会。八传译感通。九总释名题。十别解 <lb ed="X" n="0340a11"/><lb ed="R051" n="0046b16"/>文義。且初教起因缘。</p> <lb ed="X" n="0340a12"/><lb ed="R051" n="0046b17"/><p xml:id="pX32p0340a1201">夫圣人设教。必有由致若须弥巨海。大因方为摇动。 <lb ed="X" n="0340a13"/><lb ed="R051" n="0046b18"/>今摇<persName>如来</persName>融金之德山。动深廣之智海。非小缘矣。因 <lb ed="X" n="0340a14"/><lb ed="R051" n="0047a01"/>缘有总有别。总因缘者。谓<persName>佛</persName>一代圣教。总为酬因酬 <lb ed="X" n="0340a15"/><lb ed="R051" n="0047a02"/>请显理度生。所显之理。即本经中。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。出现于 <lb ed="X" n="0340a16"/><lb ed="R051" n="0047a03"/>世。唯为一大事因缘。开示悟入。一切众生<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。 <lb ed="X" n="0340a17"/><lb ed="R051" n="0047a04"/>盖此知见。众生等有。迷不自知。故沦生死。<persName>佛</persName>于因中 <lb ed="X" n="0340a18"/><lb ed="R051" n="0047a05"/>悟此。发愿成<persName>佛</persName>普示。故今五时设教。虽言有权实。显 <lb ed="X" n="0340a19"/><lb ed="R051" n="0047a06"/>有迟速。原其本意。唯为此一大事因缘也。</p> <lb ed="X" n="0340a20"/><lb ed="R051" n="0047a07"/><p xml:id="pX32p0340a2001">别论因缘。则有多种。今略示十義。一法应尔故而说 <lb ed="X" n="0340a21"/><lb ed="R051" n="0047a08"/>此经。夫王道坦坦。千古同规。一乘实相。诸<persName>佛</persName>齐证。所 <lb ed="X" n="0340a22"/><lb ed="R051" n="0047a09"/>以一切诸<persName>佛</persName>。法尔于无尽世界。常转如是无尽妙法。 <lb ed="X" n="0340a23"/><lb ed="R051" n="0047a10"/>教化众生。无有休息。故下文人天众集。说经入定。雨 <lb ed="X" n="0340a24"/><lb ed="R051" n="0047a11"/>华动地。一光智境全彰。圆开其端。二士曲唱傍通。助 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0340b" n="0340b"/> <lb ed="X" n="0340b01"/><lb ed="R051" n="0047a12"/>发其緖。引二万灯明<persName>佛</persName>。皆说此经。乃至大通智勝<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0340b02"/><lb ed="R051" n="0047a13"/>威音王<persName>佛</persName>。皆说妙法莲花经。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同。古<persName>佛</persName>如是。今 <lb ed="X" n="0340b03"/><lb ed="R051" n="0047a14"/><persName>佛</persName>应然。文云我常在此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。说法教化等。二畅 <lb ed="X" n="0340b04"/><lb ed="R051" n="0047a15"/>本怀故而说此经。道场悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b0401" n="0340b0401"/><anchor xml:id="beg0340b0401" n="0340b0401"/>已<anchor xml:id="end0340b0401"/>。即欲开示。奈何根钝。不 <lb ed="X" n="0340b05"/><lb ed="R051" n="0047a16"/>堪受持。故尔四十年前。将此妙法。抑之在怀。五乘随 <lb ed="X" n="0340b06"/><lb ed="R051" n="0047a17"/>機。本怀不畅。只至而今灵山高会。方说此经。本怀始 <lb ed="X" n="0340b07"/><lb ed="R051" n="0047a18"/>畅。文云。如我昔所愿。今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0340b0701" n="0340b0701"/><anchor xml:id="beg0340b0701" n="0340b0701"/>已<anchor xml:id="end0340b0701"/>满足。又云。<persName>如来</persName>所以出。 <lb ed="X" n="0340b08"/><lb ed="R051" n="0047b01"/>为说<persName>佛</persName>慧故。三顺时機故而说此经。夫至道无古今。 <lb ed="X" n="0340b09"/><lb ed="R051" n="0047b02"/>应機有时节。久默斯要。不务速说。故四十年前不说 <lb ed="X" n="0340b10"/><lb ed="R051" n="0047b03"/>此经者。时未至故。機不堪故。文云。众生诸根钝。著乐 <lb ed="X" n="0340b11"/><lb ed="R051" n="0047b04"/>痴所盲。如斯之等类。云何而可度。循循善诱。根器纯 <lb ed="X" n="0340b12"/><lb ed="R051" n="0047b05"/>熟。教被乘时。得预高会。文云。今正是其时。决定说大 <lb ed="X" n="0340b13"/><lb ed="R051" n="0047b06"/>乘。如是妙法。诸<persName>佛</persName>时乃说之。兼之一化将终。涅槃时 <lb ed="X" n="0340b14"/><lb ed="R051" n="0047b07"/>至。顺时顺機。不得不说。四会权乘故而说此经。四十 <lb ed="X" n="0340b15"/><lb ed="R051" n="0047b08"/>年前。将一乘说三乘。一性说五性。权为小機。止啼黄 <lb ed="X" n="0340b16"/><lb ed="R051" n="0047b09"/>葉。故有三乘之别。五性之分。岂知五性是一性。三乘 <lb ed="X" n="0340b17"/><lb ed="R051" n="0047b10"/>是一乘哉。<persName>如来</persName>说法。但教化菩萨。无声闻缘觉。今经 <lb ed="X" n="0340b18"/><lb ed="R051" n="0047b11"/>三根得记。泯二乘之权果。全付家业。废草庵之滞情。 <lb ed="X" n="0340b19"/><lb ed="R051" n="0047b12"/>声闻得记作<persName>佛</persName>。会归总是菩萨。若不会归。必权终权 <lb ed="X" n="0340b20"/><lb ed="R051" n="0047b13"/>矣。五示真实故而说此经。十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。 <lb ed="X" n="0340b21"/><lb ed="R051" n="0047b14"/>无二亦无三。三乘方便。受解缘别。今经开方便门。示 <lb ed="X" n="0340b22"/><lb ed="R051" n="0047b15"/>真实相。指示衣珠髻珠。出離化城火宅。共登长者之 <lb ed="X" n="0340b23"/><lb ed="R051" n="0047b16"/>室。前至菩提宝所。皆示真实之谈也。六酬夙缘故而 <lb ed="X" n="0340b24"/><lb ed="R051" n="0047b17"/>说此经。夫根深则枝茂。源远则流长。夙因既深。教起 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0340c" n="0340c"/> <lb ed="X" n="0340c01"/><lb ed="R051" n="0047b18"/>亦大。故经云。我在大通智勝<persName>佛</persName>时。各各教化无量恒 <lb ed="X" n="0340c02"/><lb ed="R051" n="0048a01"/>河沙众生从我闻法。此诸众生。于今有住声闻地者。 <lb ed="X" n="0340c03"/><lb ed="R051" n="0048a02"/>我常教化阿耨菩提。大通未了之案。今当酬之。廣如 <lb ed="X" n="0340c04"/><lb ed="R051" n="0048a03"/>化城说。七显<persName>佛</persName>慧故而说此经。文云。我见<persName>佛</persName>子等。志 <lb ed="X" n="0340c05"/><lb ed="R051" n="0048a04"/>求<persName>佛</persName>道者。咸以恭敬心。皆来至<persName>佛</persName>所。我即自思惟。如 <lb ed="X" n="0340c06"/><lb ed="R051" n="0048a05"/>来所以出。为说<persName>佛</persName>慧故。<persName>佛</persName>慧即实相。三周法竟。多宝 <lb ed="X" n="0340c07"/><lb ed="R051" n="0048a06"/>塔现。即显示平等<persName>佛</persName>慧也。文云。塔中出大音声。歎言 <lb ed="X" n="0340c08"/><lb ed="R051" n="0048a07"/>善哉释迦牟尼。能以平等大慧教化众生。云平等者。 <lb ed="X" n="0340c09"/><lb ed="R051" n="0048a08"/>无生灭冤亲故也。八开本迹故而说此经。师之本迹。 <lb ed="X" n="0340c10"/><lb ed="R051" n="0048a09"/>但取最初先得真应。名之为本中间大通威音时。今 <lb ed="X" n="0340c11"/><lb ed="R051" n="0048a10"/>之王宫诞相。道树成尊时。皆为迹也。如梵网云。八千 <lb ed="X" n="0340c12"/><lb ed="R051" n="0048a11"/>番示生娑婆。大宝积云。八万亿番来临此土。今经开 <lb ed="X" n="0340c13"/><lb ed="R051" n="0048a12"/>本寿量。尘点劫前更尘点。点尽尘点劫未休。非生现 <lb ed="X" n="0340c14"/><lb ed="R051" n="0048a13"/>生。非灭现灭。常在此处说法教化。岂今日菩提成尊 <lb ed="X" n="0340c15"/><lb ed="R051" n="0048a14"/>云乎。文云。我实成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0340c1501" n="0340c1501"/><anchor xml:id="beg0340c1501" n="0340c1501"/>已<anchor xml:id="end0340c1501"/>来。久远若斯。但以方便教化 <lb ed="X" n="0340c16"/><lb ed="R051" n="0048a15"/>众生。作如是说。若夫弟子本迹。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0340c1601" n="0340c1601"/><anchor xml:id="beg0340c1601" n="0340c1601"/>已<anchor xml:id="end0340c1601"/>成<persName>佛</persName>。今为簧鼓。 <lb ed="X" n="0340c17"/><lb ed="R051" n="0048a16"/>内秘外现。岂真声闻哉。九成始终故而说此经。始即 <lb ed="X" n="0340c18"/><lb ed="R051" n="0048a17"/>本也。本即花严。故吉藏立花严为根本法轮。终即末 <lb ed="X" n="0340c19"/><lb ed="R051" n="0048a18"/>也。末即法花。故吉藏立法花为摄末归本法轮。所谓 <lb ed="X" n="0340c20"/><lb ed="R051" n="0048b01"/>非海无以潜流。非本无以摄末。始终一贯。本末一事。 <lb ed="X" n="0340c21"/><lb ed="R051" n="0048b02"/>故下文云。始见我身。闻我所说。即皆信受。入<persName>如来</persName>慧。 <lb ed="X" n="0340c22"/><lb ed="R051" n="0048b03"/>即始说花严。如日初出先照高山。又云。除先修习学 <lb ed="X" n="0340c23"/><lb ed="R051" n="0048b04"/>小乘者。我今亦令得闻是经。入于<persName>佛</persName>慧。即终说法花。 <lb ed="X" n="0340c24"/><lb ed="R051" n="0048b05"/>如日没时。还照高山等。一本一末。成始成终。事无不 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0341a" n="0341a"/> <lb ed="X" n="0341a01"/><lb ed="R051" n="0048b06"/>穷。理无不尽。出世本怀。毕于此矣。十利今後故而说 <lb ed="X" n="0341a02"/><lb ed="R051" n="0048b07"/>此经。说三周法。授三根记。凡有闻法者。无一不成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0341a03"/><lb ed="R051" n="0048b08"/>今之利益也。<persName>如来</persName>灭後。闻此经一句一偈。我亦与授 <lb ed="X" n="0341a04"/><lb ed="R051" n="0048b09"/>阿耨菩提之记。後之利益也。若以<persName>佛</persName>在当機为今。今 <lb ed="X" n="0341a05"/><lb ed="R051" n="0048b10"/>之见闻为後。今之见闻为今。後之见闻为後。如是弘 <lb ed="X" n="0341a06"/><lb ed="R051" n="0048b11"/>传无尽。利益无穷。如食金刚。终竟不消。通上若总若 <lb ed="X" n="0341a07"/><lb ed="R051" n="0048b12"/>别。教起因缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0341a0701" n="0341a0701"/><anchor xml:id="beg0341a0701" n="0341a0701"/>已<anchor xml:id="end0341a0701"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0341a08"/><lb ed="R051" n="0048b13"/><p xml:id="pX32p0341a0801">△二藏教分摄。分三。初明藏摄。二明教摄。三明分 <lb ed="X" n="0341a09"/><lb ed="R051" n="0048b14"/>摄。初明藏摄二。初明三藏。</p> <lb ed="X" n="0341a10"/><lb ed="R051" n="0048b15"/><p xml:id="pX32p0341a1001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0341a1001" n="0341a1001"/><anchor xml:id="beg0341a1001" n="0341a1001"/>已<anchor xml:id="end0341a1001"/>知此经有如是大事因缘。未委此经于藏教分中。 <lb ed="X" n="0341a11"/><lb ed="R051" n="0048b16"/>何所摄属。故次前明之。通言藏者。皆能含摄出生一 <lb ed="X" n="0341a12"/><lb ed="R051" n="0048b17"/>切義理故。言三藏者。一修多罗藏。亦名修妒路。亦名 <lb ed="X" n="0341a13"/><lb ed="R051" n="0048b18"/>素怛囕。此皆梵音楚夏。古译为契经。契谓契理契機。 <lb ed="X" n="0341a14"/><lb ed="R051" n="0049a01"/>经谓贯穿摄化。契理合機之经。依主受名。契经即藏。 <lb ed="X" n="0341a15"/><lb ed="R051" n="0049a02"/>持业释也。若按五印土有四名。谓线。席经。井索。圣教。 <lb ed="X" n="0341a16"/><lb ed="R051" n="0049a03"/>皆修多罗之异称。古德见此方儒墨皆称为经。遂借 <lb ed="X" n="0341a17"/><lb ed="R051" n="0049a04"/>彼席经以目圣教。则双兼二義。俱顺两方。借義助名。 <lb ed="X" n="0341a18"/><lb ed="R051" n="0049a05"/>更加契字。拣异席经。故称契经。又杂心论云。经有五 <lb ed="X" n="0341a19"/><lb ed="R051" n="0049a06"/>義。一曰涌泉。谓流注无竭故。二曰出生。谓辗转滋多 <lb ed="X" n="0341a20"/><lb ed="R051" n="0049a07"/>故。三曰显示。谓能显事理故。四曰绳墨。谓楷正定邪 <lb ed="X" n="0341a21"/><lb ed="R051" n="0049a08"/>故。五曰结鬕。谓线能贯华故。此五義不出贯摄二義 <lb ed="X" n="0341a22"/><lb ed="R051" n="0049a09"/>以<persName>佛</persName>圣教。贯穿摄持。所应说義。所化生故。二毘奈耶 <lb ed="X" n="0341a23"/><lb ed="R051" n="0049a10"/>藏。亦名毘尼。梵音略耳。此云调伏。谓调练三业。制伏 <lb ed="X" n="0341a24"/><lb ed="R051" n="0049a11"/>过非。调练通于止作。制伏唯明止恶。就所诠之行彰 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0341b" n="0341b"/> <lb ed="X" n="0341b01"/><lb ed="R051" n="0049a12"/>名。即调伏之藏。依主受名。或能诠藏有调伏之能。有 <lb ed="X" n="0341b02"/><lb ed="R051" n="0049a13"/>财释也。毘尼或翻为灭。有三義。一灭业非。谓不杀等。 <lb ed="X" n="0341b03"/><lb ed="R051" n="0049a14"/>二灭烦恼。谓不贪等。三得灭果。即无为果。或名尸罗。 <lb ed="X" n="0341b04"/><lb ed="R051" n="0049a15"/>此云淸凉。从因果得名。谓離热恼因。得淸凉果故。亦 <lb ed="X" n="0341b05"/><lb ed="R051" n="0049a16"/>名波罗提木叉。此云别解脱。就因得名。有二。一拣异 <lb ed="X" n="0341b06"/><lb ed="R051" n="0049a17"/>定道名之为别。二三业七支各别防非。亦名为别。亦 <lb ed="X" n="0341b07"/><lb ed="R051" n="0049a18"/>名随顺解脱。就果立名。谓随顺有为无为二种果故。 <lb ed="X" n="0341b08"/><lb ed="R051" n="0049b01"/>亦名性善。性本善故。三阿毘达摩藏。此云对法。法有 <lb ed="X" n="0341b09"/><lb ed="R051" n="0049b02"/>二种。一勝義法。谓即涅槃。是善是常。故名为勝。二法 <lb ed="X" n="0341b10"/><lb ed="R051" n="0049b03"/>相法。通四圣谛。对亦二義。一者对向。向前涅槃。二者 <lb ed="X" n="0341b11"/><lb ed="R051" n="0049b04"/>对观。观前四谛。其能对者。皆无漏净慧。及相应心所 <lb ed="X" n="0341b12"/><lb ed="R051" n="0049b05"/>等。亦名优波提舍。此云论议。亦名摩怛理迦。此云本 <lb ed="X" n="0341b13"/><lb ed="R051" n="0049b06"/>母。谓以教与義。为本为母故。此三藏约所诠有二義。 <lb ed="X" n="0341b14"/><lb ed="R051" n="0049b07"/>一者剋性。则经诠三学。律唯戒心二学。论唯慧学。二 <lb ed="X" n="0341b15"/><lb ed="R051" n="0049b08"/>约兼正。经正诠定。毘尼诠戒。论诠于慧。兼则各三。今 <lb ed="X" n="0341b16"/><lb ed="R051" n="0049b09"/>此经者。在三藏之中。正唯修多罗藏所摄。馀二不摄。 <lb ed="X" n="0341b17"/><lb ed="R051" n="0049b10"/>良以此经。非律非论故。若以经義摄彼三藏。三藏俱 <lb ed="X" n="0341b18"/><lb ed="R051" n="0049b11"/>含。良以此经。亦有议论之慧。如龙女身子。文殊智积 <lb ed="X" n="0341b19"/><lb ed="R051" n="0049b12"/>等。亦有起行之戒。如三轨四行等。</p> <lb ed="X" n="0341b20"/><lb ed="R051" n="0049b13"/><p xml:id="pX32p0341b2001">△二明二藏。</p> <lb ed="X" n="0341b21"/><lb ed="R051" n="0049b14"/><p xml:id="pX32p0341b2101">一声闻藏。二菩萨藏。即由前三藏诠示声闻理行果 <lb ed="X" n="0341b22"/><lb ed="R051" n="0049b15"/>故。名声闻藏。诠示菩萨理行果故。名菩萨藏。若约教 <lb ed="X" n="0341b23"/><lb ed="R051" n="0049b16"/>行别故。即开为三藏。以缘觉人多不借教。出无<persName>佛</persName>世。 <lb ed="X" n="0341b24"/><lb ed="R051" n="0049b17"/><persName>佛</persName>在世时。摄属声闻。故但名二藏。今此经者。于二藏 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0341c" n="0341c"/> <lb ed="X" n="0341c01"/><lb ed="R051" n="0049b18"/>中。菩萨藏摄。文云。但教化菩萨。无声闻缘觉。以此经 <lb ed="X" n="0341c02"/><lb ed="R051" n="0050a01"/>演说大乘自利利他。与花严同宗。但花严为根本一 <lb ed="X" n="0341c03"/><lb ed="R051" n="0050a02"/>乘。法花为破疑一乘故。又为诸声闻说大乘经名妙 <lb ed="X" n="0341c04"/><lb ed="R051" n="0050a03"/>法莲花。亦摄声闻。正授声闻成<persName>佛</persName>之记故。藏摄<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c0401" n="0341c0401"/><anchor xml:id="beg0341c0401" n="0341c0401"/>已<anchor xml:id="end0341c0401"/>竟。</p> <lb ed="X" n="0341c05"/><lb ed="R051" n="0050a04"/><p xml:id="pX32p0341c0501">△二明教摄。</p> <lb ed="X" n="0341c06"/><lb ed="R051" n="0050a05"/><p xml:id="pX32p0341c0601"><persName>如来</persName>一代所说。通名十二分教。西天东土。有十八师 <lb ed="X" n="0341c07"/><lb ed="R051" n="0050a06"/>判教。廣如花严悬谈。今略引其名。一後魏<name role="" type="person">菩提流支</name>。 <lb ed="X" n="0341c08"/><lb ed="R051" n="0050a07"/>北印土人。宣武永平年至洛阳。判一音教。以<persName>如来</persName>一 <lb ed="X" n="0341c09"/><lb ed="R051" n="0050a08"/>音同时。大小幷陈。一音具异。二姚秦罗什。龟慈人。弘 <lb ed="X" n="0341c10"/><lb ed="R051" n="0050a09"/>始三年至长安。判一圆音教。以一音平等。无二无私。 <lb ed="X" n="0341c11"/><lb ed="R051" n="0050a10"/>機闻自殊。三西秦昙无谶。中印土人。玄始元年至中 <lb ed="X" n="0341c12"/><lb ed="R051" n="0050a11"/>国。判二教。谓半字教。即声闻藏。满字教。即菩萨藏。四 <lb ed="X" n="0341c13"/><lb ed="R051" n="0050a12"/>隋朝远法师。炖煌郡人。判二教。同上。五隋延法师。判 <lb ed="X" n="0341c14"/><lb ed="R051" n="0050a13"/>二教。谓顿渐。约渐悟機。大由小起。所设具有三乘。约 <lb ed="X" n="0341c15"/><lb ed="R051" n="0050a14"/>顿機。直往于大。不由于小。六唐海印法师。判二教。一 <lb ed="X" n="0341c16"/><lb ed="R051" n="0050a15"/>曲屈教。释迦逐機性故。二平道教。舍那逐法性故。七 <lb ed="X" n="0341c17"/><lb ed="R051" n="0050a16"/>齐朝隐士。刘虬。字伯龙。判二教。谓顿渐。以花严为顿。 <lb ed="X" n="0341c18"/><lb ed="R051" n="0050a17"/>馀皆渐故。八宋朝岌法师。判三教。谓有相教。无相教。 <lb ed="X" n="0341c19"/><lb ed="R051" n="0050a18"/>常住教。九真谛法师。西印土人。判三教。一转法轮教。 <lb ed="X" n="0341c20"/><lb ed="R051" n="0050b01"/>二转照法轮教。三转照持法轮教。十宋慧观法师。判 <lb ed="X" n="0341c21"/><lb ed="R051" n="0050b02"/>五教。一有相。二无相。三抑扬。四同归。五常住教。十一 <lb ed="X" n="0341c22"/><lb ed="R051" n="0050b03"/>後魏光统律师。判三教。谓顿渐圆。十二唐吉藏法师。 <lb ed="X" n="0341c23"/><lb ed="R051" n="0050b04"/>判三教。一根本法轮教。二枝末法轮教。三摄末归本 <lb ed="X" n="0341c24"/><lb ed="R051" n="0050b05"/>法轮教。十三梁光宅法师。判四乘教。以临门三车。即 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0342a" n="0342a"/> <lb ed="X" n="0342a01"/><lb ed="R051" n="0050b06"/>权教三乘。与等赐大车。即实教大乘。十四陈隋智者 <lb ed="X" n="0342a02"/><lb ed="R051" n="0050b07"/>大师。判四教。十五海东晓法师。判四教。一三乘别教。 <lb ed="X" n="0342a03"/><lb ed="R051" n="0050b08"/>如四谛缘起经等。二三乘通教。如般若深密等。三一 <lb ed="X" n="0342a04"/><lb ed="R051" n="0050b09"/>乘分教。如梵网等。四一乘满教。如花严等。十六贤首 <lb ed="X" n="0342a05"/><lb ed="R051" n="0050b10"/>弟子。慧苑法师。判四教。一迷真异执教。二真一分半 <lb ed="X" n="0342a06"/><lb ed="R051" n="0050b11"/>教。三真一分满教。四真具分满教。十七波颇。判五种 <lb ed="X" n="0342a07"/><lb ed="R051" n="0050b12"/>教。一四谛教。阿含也。二无相教。般若也。三观行教。华 <lb ed="X" n="0342a08"/><lb ed="R051" n="0050b13"/>严也。四安乐教。谓涅槃说常乐故。五守护教。谓大集 <lb ed="X" n="0342a09"/><lb ed="R051" n="0050b14"/>经守护正法事故。十八贤首大师。康居人。判五教。<anchor xml:id="nkr_note_add_0342a0901" n="0342a0901"/><anchor xml:id="beg0342a0901" n="0342a0901"/>已<anchor xml:id="end0342a0901"/> <lb ed="X" n="0342a10"/><lb ed="R051" n="0050b15"/>上诸师判教。各有理據。皆谓莊严圣教故。兹今海内 <lb ed="X" n="0342a11"/><lb ed="R051" n="0050b16"/>流传。唯有二宗。一天台大师。依此经判一代时教。为 <lb ed="X" n="0342a12"/><lb ed="R051" n="0050b17"/>藏通别圆。如四教仪说。二贤首大师。依花严经判为 <lb ed="X" n="0342a13"/><lb ed="R051" n="0050b18"/>五教。谓小始终顿圆。初小教者。以随機宜。说诸法数。 <lb ed="X" n="0342a14"/><lb ed="R051" n="0051a01"/>一向差别。拣邪正。辨凡圣。分欣厌。明因果。故名为小。 <lb ed="X" n="0342a15"/><lb ed="R051" n="0051a02"/>若约法相。止七十五法。但说人空。纵少说法空。亦不 <lb ed="X" n="0342a16"/><lb ed="R051" n="0051a03"/>明显。但依六识三毒。建立染净根本。未尽法源。故多 <lb ed="X" n="0342a17"/><lb ed="R051" n="0051a04"/>诤论。部执不同。二始教者。亦名分教。以深密第二第 <lb ed="X" n="0342a18"/><lb ed="R051" n="0051a05"/>三时教。同许定性声闻。无性阐提。俱不成<persName>佛</persName>。故今合 <lb ed="X" n="0342a19"/><lb ed="R051" n="0051a06"/>之。总为一教。此既未尽大乘法理。故名为初。有不成 <lb ed="X" n="0342a20"/><lb ed="R051" n="0051a07"/><persName>佛</persName>。故名为分。廣说法相。少说法性。所说法性。即法相 <lb ed="X" n="0342a21"/><lb ed="R051" n="0051a08"/>数。说有百法。抉择分明。故少诤论。说有八识。唯是生 <lb ed="X" n="0342a22"/><lb ed="R051" n="0051a09"/>灭。依生灭识。建立生死及涅槃因。法尔种子。有无永 <lb ed="X" n="0342a23"/><lb ed="R051" n="0051a10"/>别。是故五性决定不同。故说一分众生决不成<persName>佛</persName>。名 <lb ed="X" n="0342a24"/><lb ed="R051" n="0051a11"/>生界不减等。如是義类。廣有众多。三终教者。亦名实 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0342b" n="0342b"/> <lb ed="X" n="0342b01"/><lb ed="R051" n="0051a12"/>教。定性二乘。无性阐提。悉当成<persName>佛</persName>。方尽大乘至极之 <lb ed="X" n="0342b02"/><lb ed="R051" n="0051a13"/>说。故立为终。以称实理。故名为实。少说法相。多说法 <lb ed="X" n="0342b03"/><lb ed="R051" n="0051a14"/>性。所说法相。亦会归性。所立八识。通<persName>如来</persName>藏。随缘成 <lb ed="X" n="0342b04"/><lb ed="R051" n="0051a15"/>立。生灭与不生灭和合而成。非一非异。一切众生一 <lb ed="X" n="0342b05"/><lb ed="R051" n="0051a16"/>性平等。但是真如随缘成立。依他无性。即是圆成。一 <lb ed="X" n="0342b06"/><lb ed="R051" n="0051a17"/>理齐平。故说生界<persName>佛</persName>界。不增不减等。如是義类。亦有 <lb ed="X" n="0342b07"/><lb ed="R051" n="0051a18"/>众多。四顿教者。但一念不生即名为<persName>佛</persName>。不依地位渐 <lb ed="X" n="0342b08"/><lb ed="R051" n="0051b01"/>次而说。故立为顿。如思益云。得诸法正性者。不从一 <lb ed="X" n="0342b09"/><lb ed="R051" n="0051b02"/>地至于一地。楞伽云初地即为八。乃至无所有何次 <lb ed="X" n="0342b10"/><lb ed="R051" n="0051b03"/>等。不说法相。唯辨真性。亦无八识差别之相。一切所 <lb ed="X" n="0342b11"/><lb ed="R051" n="0051b04"/>有唯是妄想。一切法界唯是绝言。五法三自性俱空。 <lb ed="X" n="0342b12"/><lb ed="R051" n="0051b05"/>八识二无我双遣。诃教劝離。毁相泯心。生心即妄。不 <lb ed="X" n="0342b13"/><lb ed="R051" n="0051b06"/>生即<persName>佛</persName>。亦无<persName>佛</persName>无不<persName>佛</persName>。无生无不生。如净名默然。即 <lb ed="X" n="0342b14"/><lb ed="R051" n="0051b07"/>其意也。五圆教者。明一位即一切位。一切位即一位。 <lb ed="X" n="0342b15"/><lb ed="R051" n="0051b08"/>故十信满心。即摄五位成<persName>等正觉</persName>。依普贤法界。帝网 <lb ed="X" n="0342b16"/><lb ed="R051" n="0051b09"/>褈褈。主伴具足。故名圆教。所说唯是无尽法界。性海 <lb ed="X" n="0342b17"/><lb ed="R051" n="0051b10"/>圆融。缘起无碍。相即相入。如因陀罗网。褈褈无际。微 <lb ed="X" n="0342b18"/><lb ed="R051" n="0051b11"/>细相容。主伴无尽。十十法门。各摄法界故。良以贤首 <lb ed="X" n="0342b19"/><lb ed="R051" n="0051b12"/>五教。与天台化法四教。但开合不同。彼则开前合後。 <lb ed="X" n="0342b20"/><lb ed="R051" n="0051b13"/>此则开後合前。小即藏教。第二始教。有二。一始教。但 <lb ed="X" n="0342b21"/><lb ed="R051" n="0051b14"/>说诸法皆空。即彼通教。二分教。但说一切法相。即彼 <lb ed="X" n="0342b22"/><lb ed="R051" n="0051b15"/>别教。第三终教。明<persName>如来</persName>藏随缘。成诸染净。缘起无性。 <lb ed="X" n="0342b23"/><lb ed="R051" n="0051b16"/>一切皆如。即彼圆教中双照義也。第四顿教。唯辨真 <lb ed="X" n="0342b24"/><lb ed="R051" n="0051b17"/>性。即彼圆教中双遮義也。第五圆教。明性相俱融。即 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0342c" n="0342c"/> <lb ed="X" n="0342c01"/><lb ed="R051" n="0051b18"/>彼圆教中遮照同时義也。此三教所诠。唯是一心。具 <lb ed="X" n="0342c02"/><lb ed="R051" n="0052a01"/>一切法。即彼圆教不思议中道也。故此三皆属圆摄。 <lb ed="X" n="0342c03"/><lb ed="R051" n="0052a02"/>此则合彼通别为一始教。开彼圆教为终顿圆三教。 <lb ed="X" n="0342c04"/><lb ed="R051" n="0052a03"/>彼即开此始教为通别二教。合此终顿圆为一圆教。 <lb ed="X" n="0342c05"/><lb ed="R051" n="0052a04"/>虽开合有异。而法体无殊也。若论所摄。此经于五教 <lb ed="X" n="0342c06"/><lb ed="R051" n="0052a05"/>中。正属圆教所摄。若以经摄教。统该前四。以圆满具 <lb ed="X" n="0342c07"/><lb ed="R051" n="0052a06"/>足。开权显实。一代所归。五时极唱故。</p> <lb ed="X" n="0342c08"/><lb ed="R051" n="0052a07"/><p xml:id="pX32p0342c0801">△三明分摄。</p> <lb ed="X" n="0342c09"/><lb ed="R051" n="0052a08"/><p xml:id="pX32p0342c0901">旧云部。古德见滥于部帙之部。改为十二分。一契经。 <lb ed="X" n="0342c10"/><lb ed="R051" n="0052a09"/>谓始从如是。终至奉行。二应颂。谓与长行相应而颂 <lb ed="X" n="0342c11"/><lb ed="R051" n="0052a10"/>故。三授记。谓<persName>佛</persName>记弟子当来成<persName>佛</persName>事故。四讽颂。谓孤 <lb ed="X" n="0342c12"/><lb ed="R051" n="0052a11"/>起不颂长行故。五因缘。谓因请因事方说故。六自说。 <lb ed="X" n="0342c13"/><lb ed="R051" n="0052a12"/>谓不因请而说故。七本事。谓说<persName>佛</persName>及弟子往因事故。 <lb ed="X" n="0342c14"/><lb ed="R051" n="0052a13"/>八本生。谓说<persName>佛</persName>及馀人往昔受身故。九方廣。谓说方 <lb ed="X" n="0342c15"/><lb ed="R051" n="0052a14"/>正廣博。平等称性普利乐故。十未曾有。谓德业殊勝。 <lb ed="X" n="0342c16"/><lb ed="R051" n="0052a15"/>法体稀奇故。十一譬喩。谓比类发明。诱令信解故。十 <lb ed="X" n="0342c17"/><lb ed="R051" n="0052a16"/>二论议。谓妙理深奥。直言不了。须分别审明故。若论 <lb ed="X" n="0342c18"/><lb ed="R051" n="0052a17"/>所摄。十二分中。正属契经。若以经摄分。收馀十一。经 <lb ed="X" n="0342c19"/><lb ed="R051" n="0052a18"/>中多颂。则摄应颂。正授声闻成<persName>佛</persName>。则摄授记。龙女赞 <lb ed="X" n="0342c20"/><lb ed="R051" n="0052b01"/>偈。则摄讽颂。三请殷殷。三周开示。则摄因缘。出定召 <lb ed="X" n="0342c21"/><lb ed="R051" n="0052b02"/>告。则摄自说。严王转邪。药王焚身。则摄本事。生为王 <lb ed="X" n="0342c22"/><lb ed="R051" n="0052b03"/>子。生为国王。则摄本生。平等大慧。凡圣同均。则摄方 <lb ed="X" n="0342c23"/><lb ed="R051" n="0052b04"/>廣。法如优昙。光瑞变涌。则摄未曾有。廣说譬喩。则摄 <lb ed="X" n="0342c24"/><lb ed="R051" n="0052b05"/>譬喩。有问有答。则摄论议。上藏教分摄竟。</p> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0343a" n="0343a"/> <lb ed="X" n="0343a01"/><lb ed="R051" n="0052b06"/><p xml:id="pX32p0343a0101">△三義理分齐。</p> <lb ed="X" n="0343a02"/><lb ed="R051" n="0052b07"/><p xml:id="pX32p0343a0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0343a0201" n="0343a0201"/><anchor xml:id="beg0343a0201" n="0343a0201"/>已<anchor xml:id="end0343a0201"/>知此经摄于圆教。未委圆教義理分齐云何。夫義 <lb ed="X" n="0343a03"/><lb ed="R051" n="0052b08"/>者文之实也。理者事之主也。又義相也。理体也。由是 <lb ed="X" n="0343a04"/><lb ed="R051" n="0052b09"/>圣人设教。理以统之。義以析之。理虽至一。而逐機遂 <lb ed="X" n="0343a05"/><lb ed="R051" n="0052b10"/>有浅深。義虽成多。而归理原无别体。是则诸经義理。 <lb ed="X" n="0343a06"/><lb ed="R051" n="0052b11"/>既有浅深。而明经者若不辨析。何以知其分齐所诣 <lb ed="X" n="0343a07"/><lb ed="R051" n="0052b12"/>乎。先略明五教分齐。依起信论。有五重浅深。亦不離 <lb ed="X" n="0343a08"/><lb ed="R051" n="0052b13"/>前五教。但此则从浅至深。彼则从深向浅。故不同耳。 <lb ed="X" n="0343a09"/><lb ed="R051" n="0052b14"/>初唯一心为本源。即一真法界。该四法界。此圆教分 <lb ed="X" n="0343a10"/><lb ed="R051" n="0052b15"/>齐也。二依一心开二门。即该二教。一心真如门。谓心 <lb ed="X" n="0343a11"/><lb ed="R051" n="0052b16"/>性不生不灭。即顿教分齐也。二心生灭门。谓<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0343a12"/><lb ed="R051" n="0052b17"/>与生灭和合。名阿赖耶识。即终教分齐也。三依此识 <lb ed="X" n="0343a13"/><lb ed="R051" n="0052b18"/>明二義。一觉義。谓心体離念等。二不觉義。谓不如实 <lb ed="X" n="0343a14"/><lb ed="R051" n="0053a01"/>知真如法一。不觉心动等。四依後義生三细。一依不 <lb ed="X" n="0343a15"/><lb ed="R051" n="0053a02"/>觉故心动。名业相。二依动故能见。名转相。三依见故 <lb ed="X" n="0343a16"/><lb ed="R051" n="0053a03"/>境界妄现。名现相。即始教分齐也。五依最後生六粗。 <lb ed="X" n="0343a17"/><lb ed="R051" n="0053a04"/>一智相。二相续相。三执取相。四计名字。五起业相。六 <lb ed="X" n="0343a18"/><lb ed="R051" n="0053a05"/>业繫苦相。三四二相。小教分齐。第五人天分齐也。次 <lb ed="X" n="0343a19"/><lb ed="R051" n="0053a06"/>别明此经圆義。然圆教義理。如海宏深。能摄百川。百 <lb ed="X" n="0343a20"/><lb ed="R051" n="0053a07"/>川不摄大海。虽摄百川。同一盐味。故随一滴迥异百 <lb ed="X" n="0343a21"/><lb ed="R051" n="0053a08"/>川。前之四教。不摄于圆。圆必摄于四。虽摄于四。圆以 <lb ed="X" n="0343a22"/><lb ed="R051" n="0053a09"/>贯之。十善五戒亦圆教摄。尙非三四何况初二。今经 <lb ed="X" n="0343a23"/><lb ed="R051" n="0053a10"/>功高一化。理冠群经。全收五乘之機。不说人天等教。 <lb ed="X" n="0343a24"/><lb ed="R051" n="0053a11"/>言废昔日之权。意显今时之实。所谓圆收逗会教乘。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0343b" n="0343b"/> <lb ed="X" n="0343b01"/><lb ed="R051" n="0053a12"/>总摄时機方便。如是圆理。无以加矣。总括全经十義 <lb ed="X" n="0343b02"/><lb ed="R051" n="0053a13"/>该收。以显圆妙。一出世本怀妙。原夫<persName>世尊</persName>以大事因 <lb ed="X" n="0343b03"/><lb ed="R051" n="0053a14"/>缘故出现于世。开示众生本有<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。令其悟入。 <lb ed="X" n="0343b04"/><lb ed="R051" n="0053a15"/>唯此一事。更无馀事。悟此知见。即登<persName>佛</persName>地。故名一乘。 <lb ed="X" n="0343b05"/><lb ed="R051" n="0053a16"/>出世唯此一事故。说法唯有一乘更无馀乘故。二放 <lb ed="X" n="0343b06"/><lb ed="R051" n="0053a17"/>光现瑞妙。一光东照。生<persName>佛</persName>始终。昭然在目。意显实相 <lb ed="X" n="0343b07"/><lb ed="R051" n="0053a18"/>理境。乃诸<persName>佛</persName>所证。众生所迷。要人人心领神会。当下 <lb ed="X" n="0343b08"/><lb ed="R051" n="0053b01"/>荐取。三曲唱傍通妙。弥勒睹光中瑞相而问。为说妙 <lb ed="X" n="0343b09"/><lb ed="R051" n="0053b02"/>法。为当授记。文殊引灯明故事而答。极尽精详。指点 <lb ed="X" n="0343b10"/><lb ed="R051" n="0053b03"/>分明。四出定歎德妙。一光之中智境全彰。不言之道 <lb ed="X" n="0343b11"/><lb ed="R051" n="0053b04"/>终难领会。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0343b1101" n="0343b1101"/><anchor xml:id="beg0343b1101" n="0343b1101"/>已<anchor xml:id="end0343b1101"/>而又假言说方便以开导之。乃告 <lb ed="X" n="0343b12"/><lb ed="R051" n="0053b05"/>之曰。诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。其智慧门难解难入。不独 <lb ed="X" n="0343b13"/><lb ed="R051" n="0053b06"/>一往四十年中所说为智慧之门。即今入定放光现 <lb ed="X" n="0343b14"/><lb ed="R051" n="0053b07"/>瑞之事。皆入智慧之门也。離言之道。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能 <lb ed="X" n="0343b15"/><lb ed="R051" n="0053b08"/>究尽。非心识思量可到。故曰甚深无量。昔时曲说。容 <lb ed="X" n="0343b16"/><lb ed="R051" n="0053b09"/>可不悟。今特直示。尙尔茫然。信乎难解难入也。五开 <lb ed="X" n="0343b17"/><lb ed="R051" n="0053b10"/>权显实妙。开三乘之权。显一乘之实。以三车一车之 <lb ed="X" n="0343b18"/><lb ed="R051" n="0053b11"/>浅。况三乘一道之深。说因缘久穷旷劫。策疲怠前至 <lb ed="X" n="0343b19"/><lb ed="R051" n="0053b12"/>宝所。六普授记莂妙。说三周法。授三根记。普记现在。 <lb ed="X" n="0343b20"/><lb ed="R051" n="0053b13"/>悬记未来。凡所见闻。无不成<persName>佛</persName>。七<persName>佛</persName>慧平等妙。宝塔 <lb ed="X" n="0343b21"/><lb ed="R051" n="0053b14"/>出现。乐说请问。<persName>如来</persName>三变净土。却染净之执。入塔就 <lb ed="X" n="0343b22"/><lb ed="R051" n="0053b15"/>座。除生灭之见。无去无来。无冤无亲。平等大慧。人人 <lb ed="X" n="0343b23"/><lb ed="R051" n="0053b16"/>本具。八开迹显本妙。本门弟子从地涌出。弥勒不识 <lb ed="X" n="0343b24"/><lb ed="R051" n="0053b17"/>一人。执近迹疑远本。父少子老。擧世不信。<persName>如来</persName>说寿 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0343c" n="0343c"/> <lb ed="X" n="0343c01"/><lb ed="R051" n="0053b18"/>量一品。开师门近迹。显<persName>佛</persName>地远本。如世良医。方便治 <lb ed="X" n="0343c02"/><lb ed="R051" n="0054a01"/>子。九六根淸净妙。五种法师。于此妙法。会旨情忘。根 <lb ed="X" n="0343c03"/><lb ed="R051" n="0054a02"/>尘两净。五种功备。六千德圆。妙法神功。不可思议。十 <lb ed="X" n="0343c04"/><lb ed="R051" n="0054a03"/>智行相成妙。全经开示。皆显圆理。此理非智莫照。故 <lb ed="X" n="0343c05"/><lb ed="R051" n="0054a04"/>先以文殊大智以创始。非行莫证。故後以普贤妙行 <lb ed="X" n="0343c06"/><lb ed="R051" n="0054a05"/>以成终。若夫起行造修。在人自肯。如药王焚身。观音 <lb ed="X" n="0343c07"/><lb ed="R051" n="0054a06"/>圆应等。皆是依圆理而起妙行。依妙行而成妙德。智 <lb ed="X" n="0343c08"/><lb ed="R051" n="0054a07"/>行冥合。方成圆妙之果。所谓无不从此法界流。无不 <lb ed="X" n="0343c09"/><lb ed="R051" n="0054a08"/>还归此法界也。</p> <lb ed="X" n="0343c10"/><lb ed="R051" n="0054a09"/><p xml:id="pX32p0343c1001">△四教所被機。</p> <lb ed="X" n="0343c11"/><lb ed="R051" n="0054a10"/><p xml:id="pX32p0343c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0343c1101" n="0343c1101"/><anchor xml:id="beg0343c1101" n="0343c1101"/>已<anchor xml:id="end0343c1101"/>知此经義理宏深。未委此经被何機宜。夫圣人说 <lb ed="X" n="0343c12"/><lb ed="R051" n="0054a11"/>法。必有所为之機。機有通别。通则普收一切。如涅槃 <lb ed="X" n="0343c13"/><lb ed="R051" n="0054a12"/>云。一切众生莫不有心。凡有心者皆当作<persName>佛</persName>。别则拣 <lb ed="X" n="0343c14"/><lb ed="R051" n="0054a13"/>其当機。若约寻常料拣。五种非機。谓乐著名相以文 <lb ed="X" n="0343c15"/><lb ed="R051" n="0054a14"/>为解者。繫滞行位高推圣境者。情尙于空触言宾无 <lb ed="X" n="0343c16"/><lb ed="R051" n="0054a15"/>者。自恃天真轻厌进习者。固执先闻担麻弃金者。此 <lb ed="X" n="0343c17"/><lb ed="R051" n="0054a16"/>五非機。反此皆機。谓令善于義莫著于文。一念顿超 <lb ed="X" n="0343c18"/><lb ed="R051" n="0054a17"/>忘言默证。涌斥断灭。策励勤修。昔谬即離今真实契。 <lb ed="X" n="0343c19"/><lb ed="R051" n="0054a18"/>若论此经有十种機。前五非機。一无信不住。无信即 <lb ed="X" n="0343c20"/><lb ed="R051" n="0054b01"/>不信也。文云优婆夷不信。四众皆有。此擧重言。又不 <lb ed="X" n="0343c21"/><lb ed="R051" n="0054b02"/>信之罪众罪之首。如後经云。不信生谤。轻毁破法。乃 <lb ed="X" n="0343c22"/><lb ed="R051" n="0054b03"/>至出法师过轻笑等报是也。二违真自去。违真即执 <lb ed="X" n="0343c23"/><lb ed="R051" n="0054b04"/>俗也。文云优婆塞我慢。亦擧重言。若闻而能说。我见 <lb ed="X" n="0343c24"/><lb ed="R051" n="0054b05"/>未忘。亦是增长魔业。三乖实退席。乖实即就虚也。文 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0344a" n="0344a"/> <lb ed="X" n="0344a01"/><lb ed="R051" n="0054b06"/>云未得谓得。未证谓证。<persName>佛</persName>许说<anchor xml:id="nkr_note_add_0344a0101" n="0344a0101"/><anchor xml:id="beg0344a0101" n="0344a0101"/>已<anchor xml:id="end0344a0101"/>。五千退去。上三不 <lb ed="X" n="0344a02"/><lb ed="R051" n="0054b07"/>堪大法。三止不说。正为此也。三请许说。此等即去。若 <lb ed="X" n="0344a03"/><lb ed="R051" n="0054b08"/>论实行。众中糟糠<persName>佛</persName>威故去。若论权行。大权示现为 <lb ed="X" n="0344a04"/><lb ed="R051" n="0054b09"/>进增慢。四狭劣种大。一切二乘。虽历诸会。闻说大法。 <lb ed="X" n="0344a05"/><lb ed="R051" n="0054b10"/>但念空无相等。尙不发大心。何况得自受持。機志虽 <lb ed="X" n="0344a06"/><lb ed="R051" n="0054b11"/>劣。缘种未熟。<persName>佛</persName>意在大。皆为一乘。五守权含实。谓三 <lb ed="X" n="0344a07"/><lb ed="R051" n="0054b12"/>乘共教菩萨。随宗所修六度之行。未闻一乘实相。守 <lb ed="X" n="0344a08"/><lb ed="R051" n="0054b13"/>是权理。文云行菩萨道者。不见不闻此经。去阿耨菩 <lb ed="X" n="0344a09"/><lb ed="R051" n="0054b14"/>提尙远。因根未熟。故谓非器。时节若至。实理自彰。此 <lb ed="X" n="0344a10"/><lb ed="R051" n="0054b15"/>五非機。<persName>佛</persName>不厌捨。开而诱之。熏其成种。不轻一号遍 <lb ed="X" n="0344a11"/><lb ed="R051" n="0054b16"/>记。谤者千劫受罪。罪毕复受教化。不信诽谤亦成善 <lb ed="X" n="0344a12"/><lb ed="R051" n="0054b17"/>根。此法只恐不闻。逆顺皆有益焉。後五是機。一正为 <lb ed="X" n="0344a13"/><lb ed="R051" n="0054b18"/>之機。一乘圆機。久修梵行。方堪领受是法。所谓此众 <lb ed="X" n="0344a14"/><lb ed="R051" n="0055a01"/>无枝葉。唯有诸贞实。为此诸<persName>佛</persName>子。说是大乘经。我记 <lb ed="X" n="0344a15"/><lb ed="R051" n="0055a02"/>如是人。来世成<persName>佛</persName>道。说三周法授三根记。乃至五百 <lb ed="X" n="0344a16"/><lb ed="R051" n="0055a03"/>受记等。皆正为也。二兼为之機。学无学二千人等。虽 <lb ed="X" n="0344a17"/><lb ed="R051" n="0055a04"/>在学地。未得无学。今闻废三皈一之妙。悟四果三乘 <lb ed="X" n="0344a18"/><lb ed="R051" n="0055a05"/>之假。信得一乘圆理。一心观<persName>佛</persName>。神与境会。心欢喜充 <lb ed="X" n="0344a19"/><lb ed="R051" n="0055a06"/>满。如甘露见灌。即兼为也。三引为之機。即是求<persName>佛</persName>诸 <lb ed="X" n="0344a20"/><lb ed="R051" n="0055a07"/>菩萨。大数有八万。我见<persName>佛</persName>子等。志求<persName>佛</persName>道者。无量诸 <lb ed="X" n="0344a21"/><lb ed="R051" n="0055a08"/><persName>佛</persName>所而行深妙道。即引为也。四现为之機。即廣记也。 <lb ed="X" n="0344a22"/><lb ed="R051" n="0055a09"/>文云。天龙八部四众三乘。咸闻此经一句一偈。一念 <lb ed="X" n="0344a23"/><lb ed="R051" n="0055a10"/>随喜者。我亦与授记等。五远为之機。即悬记也。文云。 <lb ed="X" n="0344a24"/><lb ed="R051" n="0055a11"/><persName>佛</persName>灭度後。得闻此经一念随喜。皆与授记等。在機则 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0344b" n="0344b"/> <lb ed="X" n="0344b01"/><lb ed="R051" n="0055a12"/>有是有非。在<persName>佛</persName>如海纳流。一切众生具有智慧。凡有 <lb ed="X" n="0344b02"/><lb ed="R051" n="0055a13"/>心者即是所为。法性圆成。感应道交。无非所被之機 <lb ed="X" n="0344b03"/><lb ed="R051" n="0055a14"/>也。</p> <lb ed="X" n="0344b04"/><lb ed="R051" n="0055a15"/><p xml:id="pX32p0344b0401">△五教体浅深。</p> <lb ed="X" n="0344b05"/><lb ed="R051" n="0055a16"/><p xml:id="pX32p0344b0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0344b0501" n="0344b0501"/><anchor xml:id="beg0344b0501" n="0344b0501"/>已<anchor xml:id="end0344b0501"/>知此经收機普遍。未委此经何为教体。淸凉判为 <lb ed="X" n="0344b06"/><lb ed="R051" n="0055a17"/>十种教体。一音声语言体。二名句文身体。三通取四 <lb ed="X" n="0344b07"/><lb ed="R051" n="0055a18"/>法体。四通摄所诠体。五诸法显義体。六摄境唯心体。 <lb ed="X" n="0344b08"/><lb ed="R051" n="0055b01"/>七会缘入实体。八理事无碍体。九事事无碍体。十海 <lb ed="X" n="0344b09"/><lb ed="R051" n="0055b02"/>印炳现体。圭峰约之成四。一随相门。谓声名句文与 <lb ed="X" n="0344b10"/><lb ed="R051" n="0055b03"/>所诠義。皆属相故。依淸凉通收四者。以声为教主。名 <lb ed="X" n="0344b11"/><lb ed="R051" n="0055b04"/>者次第行列。诠法自性。句者次第安佈。诠法差别。文 <lb ed="X" n="0344b12"/><lb ed="R051" n="0055b05"/>者次第联合。上二所依。此名句文三者。屈曲为声上 <lb ed="X" n="0344b13"/><lb ed="R051" n="0055b06"/>诠表。唯声不能诠義。唯名句文则无自体。兼此四事 <lb ed="X" n="0344b14"/><lb ed="R051" n="0055b07"/>是为教体。以假实体用兼资也。此声名句文。若无所 <lb ed="X" n="0344b15"/><lb ed="R051" n="0055b08"/>诠之義。同乎篇韵。殊无意况。若徒義无文。妙理凭何 <lb ed="X" n="0344b16"/><lb ed="R051" n="0055b09"/>显示。文随于義。義随于文。文義相资。乃成教体。今经 <lb ed="X" n="0344b17"/><lb ed="R051" n="0055b10"/>始从如是。终至而退。是声名句文为体。其中所诠。一 <lb ed="X" n="0344b18"/><lb ed="R051" n="0055b11"/>乘实相。中道了義。是所诠之義。以是二者。交相随故 <lb ed="X" n="0344b19"/><lb ed="R051" n="0055b12"/>而为教体。二唯识门。此文此義。皆识所变。而有本影 <lb ed="X" n="0344b20"/><lb ed="R051" n="0055b13"/>四句。一唯本无影。即小乘教。不知教法皆唯识现。谓 <lb ed="X" n="0344b21"/><lb ed="R051" n="0055b14"/><persName>如来</persName>实有说法故。二亦本亦影。即始教。以<persName>佛</persName>自宣说。 <lb ed="X" n="0344b22"/><lb ed="R051" n="0055b15"/>若文若義。皆从妙观察智净识所现。名本质教。闻者 <lb ed="X" n="0344b23"/><lb ed="R051" n="0055b16"/>识上所变文義。名影像教。诸<persName>佛</persName>众生互为增上故。三 <lb ed="X" n="0344b24"/><lb ed="R051" n="0055b17"/>唯影无本。即终教。以離众生心更无有<persName>佛</persName>。唯大悲大 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0344c" n="0344c"/> <lb ed="X" n="0344c01"/><lb ed="R051" n="0055b18"/>智为增上缘。令彼根熟众生。心中现<persName>佛</persName>说法。是故<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0344c02"/><lb ed="R051" n="0056a01"/>教全是众生心中影像。四非本非影。即顿教。非唯心 <lb ed="X" n="0344c03"/><lb ed="R051" n="0056a02"/>外无<persName>佛</persName>。众生心中影像亦空。以性本绝言。即不教之 <lb ed="X" n="0344c04"/><lb ed="R051" n="0056a03"/>教。所谓尊者无说。我乃无闻。说听皆无。唯识而<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c0401" n="0344c0401"/><anchor xml:id="beg0344c0401" n="0344c0401"/>已<anchor xml:id="end0344c0401"/>。是 <lb ed="X" n="0344c05"/><lb ed="R051" n="0056a04"/>以识为教体。三皈性门。前以所变之万境。摄归能变 <lb ed="X" n="0344c06"/><lb ed="R051" n="0056a05"/>之八识。今以所现之八识。摄归能现之一心。谓此识 <lb ed="X" n="0344c07"/><lb ed="R051" n="0056a06"/>无体。唯是真如故。下经云。是法不可示。言词相寂灭。 <lb ed="X" n="0344c08"/><lb ed="R051" n="0056a07"/>故以性为教体。四无碍门。心境理事。本自交彻故。境 <lb ed="X" n="0344c09"/><lb ed="R051" n="0056a08"/>与事是随相门。心是唯识门。理是归性门。云交彻者。 <lb ed="X" n="0344c10"/><lb ed="R051" n="0056a09"/>一心原有二门。真如即是生灭。故理不碍事境心。生 <lb ed="X" n="0344c11"/><lb ed="R051" n="0056a10"/>灭即是真如。故事境心不碍于理。故以无碍为教体。 <lb ed="X" n="0344c12"/><lb ed="R051" n="0056a11"/>若会上十门。随相摄前五。唯识摄第六。归性即第七。 <lb ed="X" n="0344c13"/><lb ed="R051" n="0056a12"/>无碍即後三。今此经者。本地甚深之奥藏。乃一化之 <lb ed="X" n="0344c14"/><lb ed="R051" n="0056a13"/>根源。五时之极唱。以前四说融为一味。方顺圆宗。自 <lb ed="X" n="0344c15"/><lb ed="R051" n="0056a14"/>浅至深。摄尽众生。是属圆教。总以一乘实相而为教 <lb ed="X" n="0344c16"/><lb ed="R051" n="0056a15"/>体。略示十義。以显圆妙。一入实相定。即入无量義处 <lb ed="X" n="0344c17"/><lb ed="R051" n="0056a16"/>三昧也。无量義者。从一实相生无量法。众集先说无 <lb ed="X" n="0344c18"/><lb ed="R051" n="0056a17"/>量義经。经毕又入无量義定者。发实相妙法之端緖 <lb ed="X" n="0344c19"/><lb ed="R051" n="0056a18"/>也。示于一事一理一动一寂之间。莫不具无量義然。 <lb ed="X" n="0344c20"/><lb ed="R051" n="0056b01"/>後可入实相妙法。故此定为实相定也。二放实相光。 <lb ed="X" n="0344c21"/><lb ed="R051" n="0056b02"/>即一光周亘。全彰实相妙体也。圆现法界事相。生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0344c22"/><lb ed="R051" n="0056b03"/>始终。未说妙法先现此瑞者。依智境示诸法实相也。 <lb ed="X" n="0344c23"/><lb ed="R051" n="0056b04"/>文云。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。故此光为实相光也。 <lb ed="X" n="0344c24"/><lb ed="R051" n="0056b05"/>三说实相法。即世出世间。诸法性相体力本末究竟 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0345a" n="0345a"/> <lb ed="X" n="0345a01"/><lb ed="R051" n="0056b06"/>等。一切诸法不離此十如是。则一切诸法无非实相。 <lb ed="X" n="0345a02"/><lb ed="R051" n="0056b07"/>文云。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽诸法实相。又云。诸法实相 <lb ed="X" n="0345a03"/><lb ed="R051" n="0056b08"/>義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345a0301" n="0345a0301"/><anchor xml:id="beg0345a0301" n="0345a0301"/>已<anchor xml:id="end0345a0301"/>为汝等说。故此法为实相法也。四开实相见。即 <lb ed="X" n="0345a04"/><lb ed="R051" n="0056b09"/>开示众生<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。令其悟入。更无馀事。<persName>佛</persName>知见者。 <lb ed="X" n="0345a05"/><lb ed="R051" n="0056b10"/>彻了实相真知真见也。然此知见。本来淸净。但无明 <lb ed="X" n="0345a06"/><lb ed="R051" n="0056b11"/>所覆。必假<persName>如来</persName>开示而得悟入。一经所诠。不出开示 <lb ed="X" n="0345a07"/><lb ed="R051" n="0056b12"/>悟入<persName>佛</persName>之知见而<anchor xml:id="nkr_note_add_0345a0701" n="0345a0701"/><anchor xml:id="beg0345a0701" n="0345a0701"/>已<anchor xml:id="end0345a0701"/>。故经云。<persName>如来</persName>如实知见。即为开 <lb ed="X" n="0345a08"/><lb ed="R051" n="0056b13"/>实相见也。五喩实相理。如火宅内。等赐大车。使知无 <lb ed="X" n="0345a09"/><lb ed="R051" n="0056b14"/>二无三。即喩废权立实之理。乃至宝所喩大乘。繫珠 <lb ed="X" n="0345a10"/><lb ed="R051" n="0056b15"/>明理性。凿井得水喩闻法花等。无非多方开示。令人 <lb ed="X" n="0345a11"/><lb ed="R051" n="0056b16"/>悟入一乘真理。故为喩实相理也。六记实相果。既悟 <lb ed="X" n="0345a12"/><lb ed="R051" n="0056b17"/>实相妙法。当成<persName>佛</persName>果菩提。故记大因大果。经劫供<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0345a13"/><lb ed="R051" n="0056b18"/>行菩萨道。廓其大心。成就万德。万德具备。方成十号 <lb ed="X" n="0345a14"/><lb ed="R051" n="0057a01"/>果<persName>佛</persName>。文云。我以相严身。为说实相印。是为记实相果 <lb ed="X" n="0345a15"/><lb ed="R051" n="0057a02"/>也。七示实相境。宝塔出现。显示法身之象。三变净土。 <lb ed="X" n="0345a16"/><lb ed="R051" n="0057a03"/>全彰实报真境。所谓开方便门。示真实相。欲令众生 <lb ed="X" n="0345a17"/><lb ed="R051" n="0057a04"/>知此见此实相真境耳。故为示实相境也。八悟实相 <lb ed="X" n="0345a18"/><lb ed="R051" n="0057a05"/>心。心本无相。離诸虚妄。真实有体。不可破壞。无相之 <lb ed="X" n="0345a19"/><lb ed="R051" n="0057a06"/>相。强名实相也。斯则由开示而了悟此心。因信解而 <lb ed="X" n="0345a20"/><lb ed="R051" n="0057a07"/>当下顿证。故云。安住实智中。我定当作<persName>佛</persName>。是悟实相 <lb ed="X" n="0345a21"/><lb ed="R051" n="0057a08"/>心也。九修实相行。既悟实相妙心。当修实相妙行。果 <lb ed="X" n="0345a22"/><lb ed="R051" n="0057a09"/>能三轨自持。四行自守。涉俗利生无不安乐。如战勝 <lb ed="X" n="0345a23"/><lb ed="R051" n="0057a10"/>有功而得髻珠之赏。故当修实相行也。十具实相德。 <lb ed="X" n="0345a24"/><lb ed="R051" n="0057a11"/>由前内悟妙心。外修净行。内外淸净。实相之德备矣。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0345b" n="0345b"/> <lb ed="X" n="0345b01"/><lb ed="R051" n="0057a12"/>故普贤劝发云。<persName>如来</persName>灭後。云何能得是经。<persName>如来</persName>答以 <lb ed="X" n="0345b02"/><lb ed="R051" n="0057a13"/>成就四法。必得是经。一者诸<persName>佛</persName>护念。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0201" n="0345b0201"/><anchor xml:id="beg0345b0201" n="0345b0201"/>已<anchor xml:id="end0345b0201"/>得理无碍法 <lb ed="X" n="0345b03"/><lb ed="R051" n="0057a14"/>界。悟入实相。开<persName>佛</persName>知见。故得诸<persName>佛</persName>护念。二者殖众德 <lb ed="X" n="0345b04"/><lb ed="R051" n="0057a15"/>本。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0401" n="0345b0401"/><anchor xml:id="beg0345b0401" n="0345b0401"/>已<anchor xml:id="end0345b0401"/>得事无碍法界。繁兴大用。一事一行。皆名实相 <lb ed="X" n="0345b05"/><lb ed="R051" n="0057a16"/>德本。三者入正定聚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0501" n="0345b0501"/><anchor xml:id="beg0345b0501" n="0345b0501"/>已<anchor xml:id="end0345b0501"/>得理事无碍法界。寂照不二。 <lb ed="X" n="0345b06"/><lb ed="R051" n="0057a17"/>故名实相定。四者发救众生之心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345b0601" n="0345b0601"/><anchor xml:id="beg0345b0601" n="0345b0601"/>已<anchor xml:id="end0345b0601"/>得事事无碍法 <lb ed="X" n="0345b07"/><lb ed="R051" n="0057a18"/>界。发起普门事业。救脱众生。各得证入实相。故得是 <lb ed="X" n="0345b08"/><lb ed="R051" n="0057b01"/>名。成就此四。为具实相德也。若论一经所显。一事一 <lb ed="X" n="0345b09"/><lb ed="R051" n="0057b02"/>理。一句一字。乃至弹指謦欬。无非实相妙法。故此经 <lb ed="X" n="0345b10"/><lb ed="R051" n="0057b03"/>以实相为体。</p> <lb ed="X" n="0345b11"/><lb ed="R051" n="0057b04"/><p xml:id="pX32p0345b1101">△六宗趣通别。</p> <lb ed="X" n="0345b12"/><lb ed="R051" n="0057b05"/><p xml:id="pX32p0345b1201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0345b1201" n="0345b1201"/><anchor xml:id="beg0345b1201" n="0345b1201"/>已<anchor xml:id="end0345b1201"/>知此经实相为体。未委宗趣何如。语之所尙曰宗。 <lb ed="X" n="0345b13"/><lb ed="R051" n="0057b06"/>宗之所归曰趣。通论<persName>佛</persName>教以因缘为宗。所谓因缘故 <lb ed="X" n="0345b14"/><lb ed="R051" n="0057b07"/>生灭。因缘故即空。因缘故即假。因缘故即中。一正因 <lb ed="X" n="0345b15"/><lb ed="R051" n="0057b08"/>缘。拣异无因邪因。故因缘摄尽一代圣教。淸凉十宗。 <lb ed="X" n="0345b16"/><lb ed="R051" n="0057b09"/>自我法俱有。至圆融具德。後後前前。次第浅深。详具 <lb ed="X" n="0345b17"/><lb ed="R051" n="0057b10"/>花严悬谈。今观此经。总显师弟本迹因果。共为一经 <lb ed="X" n="0345b18"/><lb ed="R051" n="0057b11"/>宗趣。但不同他部。侷在本经。花严但舍那释迦为本 <lb ed="X" n="0345b19"/><lb ed="R051" n="0057b12"/>迹。菩萨亦有本迹。声闻不闻不解。故无本迹。今经发 <lb ed="X" n="0345b20"/><lb ed="R051" n="0057b13"/>声闻有本。本有因果。示为二乘迹中因果。发<persName>佛</persName>之迹。 <lb ed="X" n="0345b21"/><lb ed="R051" n="0057b14"/>王宫生身生。道树法身生。乃至中间生法二身。悉皆 <lb ed="X" n="0345b22"/><lb ed="R051" n="0057b15"/>是迹。但取最初先得真应。名之为本。故师弟本因本 <lb ed="X" n="0345b23"/><lb ed="R051" n="0057b16"/>果。与馀经迥异。别显十義五对。以明宗趣。一智行一 <lb ed="X" n="0345b24"/><lb ed="R051" n="0057b17"/>对。谓以智照理为因。以行成德为果。二心境一对。谓 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0345c" n="0345c"/> <lb ed="X" n="0345c01"/><lb ed="R051" n="0057b18"/>悟实相心为因。证实相境为果。三位号一对。谓授法 <lb ed="X" n="0345c02"/><lb ed="R051" n="0058a01"/>师位为因。记法王号为果。四行德一对。谓三轨四行 <lb ed="X" n="0345c03"/><lb ed="R051" n="0058a02"/>为因。二智十如为果。五体用一对。谓开迹妙用为因。 <lb ed="X" n="0345c04"/><lb ed="R051" n="0058a03"/>显本真体为果。<anchor xml:id="nkr_note_add_0345c0401" n="0345c0401"/><anchor xml:id="beg0345c0401" n="0345c0401"/>已<anchor xml:id="end0345c0401"/>上皆因为宗。果为趣。一经始终。不 <lb ed="X" n="0345c05"/><lb ed="R051" n="0058a04"/>離因果。故以一乘因果为此经宗趣也。</p> <lb ed="X" n="0345c06"/><lb ed="R051" n="0058a05"/><p xml:id="pX32p0345c0601">△七部类品会。</p> <lb ed="X" n="0345c07"/><lb ed="R051" n="0058a06"/><p xml:id="pX32p0345c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0345c0701" n="0345c0701"/><anchor xml:id="beg0345c0701" n="0345c0701"/>已<anchor xml:id="end0345c0701"/>知此经宗趣冲深。未委部类品会。凡有幾幾。言部 <lb ed="X" n="0345c08"/><lb ed="R051" n="0058a07"/>品者。一经三译。故成三部。一正法花。十卷二十八品。 <lb ed="X" n="0345c09"/><lb ed="R051" n="0058a08"/>二添品法花。八卷二十七品。今妙法莲花经。文成七 <lb ed="X" n="0345c10"/><lb ed="R051" n="0058a09"/>轴。二十八品。言类者。不同其部。而同其类。如世昆弟 <lb ed="X" n="0345c11"/><lb ed="R051" n="0058a10"/>不同其父。而同其祖。亦名比肩。相为等夷。此经与华 <lb ed="X" n="0345c12"/><lb ed="R051" n="0058a11"/>严同宗。是其类也。如花严遮那品。有四遮那<persName>佛</persName>出世。 <lb ed="X" n="0345c13"/><lb ed="R051" n="0058a12"/>是引古证今。与此序品大同小异。诸圣寄位一周。与 <lb ed="X" n="0345c14"/><lb ed="R051" n="0058a13"/>此三周授记大同。世主妙严品。显遮那自性因果。与 <lb ed="X" n="0345c15"/><lb ed="R051" n="0058a14"/>此经<persName>如来</persName>自叙往昔行因得果同。<persName>如来</persName>寿量。阿僧祇 <lb ed="X" n="0345c16"/><lb ed="R051" n="0058a15"/>品。与此开迹显本同。入法界。善财一生圆证。与此龙 <lb ed="X" n="0345c17"/><lb ed="R051" n="0058a16"/>女严王。一生亲证同。離世间。是诸<persName>佛</persName>道後普贤行门。 <lb ed="X" n="0345c18"/><lb ed="R051" n="0058a17"/>与此经普贤劝发四行大同也。会者。说此经两处三 <lb ed="X" n="0345c19"/><lb ed="R051" n="0058a18"/>会。一处在<name role="" type="person">灵鹫山</name>。一会也。二处在宝塔中。接大众在 <lb ed="X" n="0345c20"/><lb ed="R051" n="0058b01"/>虚空。二会也。三复至鹫峰。三会也。</p> <lb ed="X" n="0345c21"/><lb ed="R051" n="0058b02"/><p xml:id="pX32p0345c2101">△八传译感通。</p> <lb ed="X" n="0345c22"/><lb ed="R051" n="0058b03"/><p xml:id="pX32p0345c2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0345c2201" n="0345c2201"/><anchor xml:id="beg0345c2201" n="0345c2201"/>已<anchor xml:id="end0345c2201"/>知此经部类品会。不同他部。未委此经译自何时。 <lb ed="X" n="0345c23"/><lb ed="R051" n="0058b04"/>读诵受持。有何感通。传译如下序明。言感通者。李山 <lb ed="X" n="0345c24"/><lb ed="R051" n="0058b05"/>龙。日诵两卷。死见阎君。请读一题。免众囚苦。则七日 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0346a" n="0346a"/> <lb ed="X" n="0346a01"/><lb ed="R051" n="0058b06"/>而苏。释道裕。生读千遍。终告慧廓。埋地十年。舌根不 <lb ed="X" n="0346a02"/><lb ed="R051" n="0058b07"/>壞。则起塔供养。严法花。赎鼋放生。乌客五十。送钱还 <lb ed="X" n="0346a03"/><lb ed="R051" n="0058b08"/>家。尼法信。写经精诚。法师请讲。不见一字。窗鸡听法。 <lb ed="X" n="0346a04"/><lb ed="R051" n="0058b09"/>立脱毛羽之状。山牛嗅经。坐亡戴角之形。若夫诵一 <lb ed="X" n="0346a05"/><lb ed="R051" n="0058b10"/>行而消山狱之罪。闻一句而得菩提之果。事迹昭彰。 <lb ed="X" n="0346a06"/><lb ed="R051" n="0058b11"/>备于传记。兹不繁引。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0346a07"/><lb ed="R051" n="0058b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0346a0701">△九总释名题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0346a08"/><lb ed="R051" n="0058b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0346a0801">妙法莲花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0346a09"/><lb ed="R051" n="0058b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0346a0901">发秘密之奥藏。称之为妙。示权实之正轨。故号为 <lb ed="X" n="0346a10"/><lb ed="R051" n="0058b15"/>法。指久远之本果。喩之以莲。会不二之圆道。譬之 <lb ed="X" n="0346a11"/><lb ed="R051" n="0058b16"/>以华。声为<persName>佛</persName>事。目之为经。乃<persName>如来</persName>自命之题也。按 <lb ed="X" n="0346a12"/><lb ed="R051" n="0058b17"/>七种立题法。妙法是法。莲花是喩。是以法喩为名。 <lb ed="X" n="0346a13"/><lb ed="R051" n="0058b18"/>今释。先判通别。次释题目。判通别者。妙法莲花。名 <lb ed="X" n="0346a14"/><lb ed="R051" n="0059a01"/>异众典。谓之别。称之为经。谓之通。若约教行理而 <lb ed="X" n="0346a15"/><lb ed="R051" n="0059a02"/>判者。夫教本应機。機宜不同。故教部各别。是教别。 <lb ed="X" n="0346a16"/><lb ed="R051" n="0059a03"/>一音演唱。同是<persName>佛</persName>说。是教通。又昔禀化他权实。四 <lb ed="X" n="0346a17"/><lb ed="R051" n="0059a04"/>时设教。四味不同。是教别。今禀自行权实。开前四 <lb ed="X" n="0346a18"/><lb ed="R051" n="0059a05"/>味。同入<persName>佛</persName>乘。是教通。此教之通别也。一音说法。随 <lb ed="X" n="0346a19"/><lb ed="R051" n="0059a06"/>機得解。依解起行。故三草二木之行位不同。是行 <lb ed="X" n="0346a20"/><lb ed="R051" n="0059a07"/>别。同入法性。是行通。又如五百比丘。各说身因。是 <lb ed="X" n="0346a21"/><lb ed="R051" n="0059a08"/>行别。三十二士入不二门。是行通。今经乘是宝乘。 <lb ed="X" n="0346a22"/><lb ed="R051" n="0059a09"/>遊于四方。是行别。直至道场。是行通。此行之通别 <lb ed="X" n="0346a23"/><lb ed="R051" n="0059a10"/>也。理则不二。是为通。名字各异。谓之别。故智度论 <lb ed="X" n="0346a24"/><lb ed="R051" n="0059a11"/>云。般若是一法。<persName>佛</persName>说种种名。或言实相。或言宝所。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0346b" n="0346b"/> <lb ed="X" n="0346b01"/><lb ed="R051" n="0059a12"/>或言实事。或言知见。大乘家业。平等大慧等。是为 <lb ed="X" n="0346b02"/><lb ed="R051" n="0059a13"/>别。同是一法。谓之通。此理之通别也。次释题目者。 <lb ed="X" n="0346b03"/><lb ed="R051" n="0059a14"/>若从義便。当先法次妙。故曰我法妙难思。若从名 <lb ed="X" n="0346b04"/><lb ed="R051" n="0059a15"/>便。则先妙次法。故曰妙法莲花。如美其人。曰妙人。 <lb ed="X" n="0346b05"/><lb ed="R051" n="0059a16"/>若无其人。何所称妙。必先有人而後称妙也。题从 <lb ed="X" n="0346b06"/><lb ed="R051" n="0059a17"/>名便。故先云妙。释从義便。故先解法字。法即十界 <lb ed="X" n="0346b07"/><lb ed="R051" n="0059a18"/>十如权实之法。不出三种。一众生法。二<persName>佛</persName>法。三心 <lb ed="X" n="0346b08"/><lb ed="R051" n="0059b01"/>法。如是三法。原是一心。本无众生及于诸<persName>佛</persName>。只因 <lb ed="X" n="0346b09"/><lb ed="R051" n="0059b02"/>迷悟有差。所以生<persName>佛</persName>有异。妙字是能赞之辞。赞上 <lb ed="X" n="0346b10"/><lb ed="R051" n="0059b03"/>三法皆妙法也。众生法者。因迷有故。以不了真如 <lb ed="X" n="0346b11"/><lb ed="R051" n="0059b04"/>法一。妄受五蕴色心。虽为垢衣所缠。其性本来净 <lb ed="X" n="0346b12"/><lb ed="R051" n="0059b05"/>妙。且如孩提之童。唯爱乎亲。若见馀人。发声啼哭。 <lb ed="X" n="0346b13"/><lb ed="R051" n="0059b06"/>及其长也。外受五欲。内驰一心。随念攀缘。心生形 <lb ed="X" n="0346b14"/><lb ed="R051" n="0059b07"/>取。如眼见色心驰乎色。乃至行住坐卧。折旋俯仰。 <lb ed="X" n="0346b15"/><lb ed="R051" n="0059b08"/>无不随心运转。其见闻觉知真实妙性。本来不生 <lb ed="X" n="0346b16"/><lb ed="R051" n="0059b09"/>不灭。众生迷而不知。<persName>如来</persName>出世。原为开示众生本 <lb ed="X" n="0346b17"/><lb ed="R051" n="0059b10"/>妙知见。知见一开。则一切色是<persName>佛</persName>色。一切声是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0346b18"/><lb ed="R051" n="0059b11"/>声。此众生法何其妙哉。<persName>佛</persName>法者。<persName>佛</persName>乃大觉圣人。觉 <lb ed="X" n="0346b19"/><lb ed="R051" n="0059b12"/>世出世法。本来寂灭。性相常住。循业发现。十界差 <lb ed="X" n="0346b20"/><lb ed="R051" n="0059b13"/>殊。而十法界。九界皆权。<persName>佛</persName>界为实。如造上品恶因。 <lb ed="X" n="0346b21"/><lb ed="R051" n="0059b14"/>报在地狱。中品恶因。报在饿鬼。下品恶因。报在畜 <lb ed="X" n="0346b22"/><lb ed="R051" n="0059b15"/>生。修下品善因。感人趣。中品善因。感修罗趣。上品 <lb ed="X" n="0346b23"/><lb ed="R051" n="0059b16"/>善因。感天趣。说四谛法。证声闻果。说因缘法。证辟 <lb ed="X" n="0346b24"/><lb ed="R051" n="0059b17"/>支果。说六度法。证菩萨果。此九皆权。不得云妙。唯 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0346c" n="0346c"/> <lb ed="X" n="0346c01"/><lb ed="R051" n="0059b18"/>一<persName>佛</persName>界。方始云妙。以证穷果海。无有与等。唯<persName>佛</persName>乃 <lb ed="X" n="0346c02"/><lb ed="R051" n="0060a01"/>能究尽诸法实相。所谓诸法。有如是相如是性等。 <lb ed="X" n="0346c03"/><lb ed="R051" n="0060a02"/>穷十法之源底。尽十法之边际。明识众生种非种。 <lb ed="X" n="0346c04"/><lb ed="R051" n="0060a03"/>芽非芽。熟不熟。可度不可度。如实知之。此<persName>佛</persName>法何 <lb ed="X" n="0346c05"/><lb ed="R051" n="0060a04"/>其妙哉。心法者。以十法界千差万别。唯一心造。此 <lb ed="X" n="0346c06"/><lb ed="R051" n="0060a05"/>心能相能性。能凡能圣。能善能恶。能<persName>佛</persName>能众生。故 <lb ed="X" n="0346c07"/><lb ed="R051" n="0060a06"/>曰。心如工画师。作种种五蕴。特人不自观心。若能 <lb ed="X" n="0346c08"/><lb ed="R051" n="0060a07"/>修摄其心。观一切法。本来不动不退不转。如虚空 <lb ed="X" n="0346c09"/><lb ed="R051" n="0060a08"/>无所有性。观心无心。法不住法。当下了悟。当下解 <lb ed="X" n="0346c10"/><lb ed="R051" n="0060a09"/>脱。如大圆镜。普照十方。此心法何其妙哉。<persName>佛</persName>无别 <lb ed="X" n="0346c11"/><lb ed="R051" n="0060a10"/>法。即心是<persName>佛</persName>。心不自心。即众生心。心<persName>佛</persName>与众生。是 <lb ed="X" n="0346c12"/><lb ed="R051" n="0060a11"/>三无差别。此三非三。即一非一。非三非一。即三即 <lb ed="X" n="0346c13"/><lb ed="R051" n="0060a12"/>一。以此三法。不可心思。不可言议。故称为妙。文云。 <lb ed="X" n="0346c14"/><lb ed="R051" n="0060a13"/>是法不可示。言词相寂灭。又云。止止不须说。我法 <lb ed="X" n="0346c15"/><lb ed="R051" n="0060a14"/>妙难思是也。约本迹二门。皆具十妙。迹门十妙者。 <lb ed="X" n="0346c16"/><lb ed="R051" n="0060a15"/>一境妙。境有多种。有十如是境。十二因缘境。四谛 <lb ed="X" n="0346c17"/><lb ed="R051" n="0060a16"/>境。二谛境。三谛境。一谛境。无谛境。如上诸境。是诸 <lb ed="X" n="0346c18"/><lb ed="R051" n="0060a17"/><persName>佛</persName>之所证。文云。难解难入之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究 <lb ed="X" n="0346c19"/><lb ed="R051" n="0060a18"/>尽诸法实相者。境妙也。二智妙。有世间智出世间 <lb ed="X" n="0346c20"/><lb ed="R051" n="0060b01"/>智。皆自一切种智之所出。诸<persName>佛</persName>智慧无上。一切所 <lb ed="X" n="0346c21"/><lb ed="R051" n="0060b02"/>不能及。文云。甚深微妙法。难见难可了。唯我知是 <lb ed="X" n="0346c22"/><lb ed="R051" n="0060b03"/>相。十方<persName>佛</persName>亦然者。智妙也。三行妙。一行一切行。一 <lb ed="X" n="0346c23"/><lb ed="R051" n="0060b04"/>了一切了。方为妙行。文云。无量诸<persName>佛</persName>所。而行深妙 <lb ed="X" n="0346c24"/><lb ed="R051" n="0060b05"/>道。又云。尽行诸<persName>佛</persName>无量道法者。行妙也。四位妙。位 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0347a" n="0347a"/> <lb ed="X" n="0347a01"/><lb ed="R051" n="0060b06"/>者行之阶。进之级也。但有权实。佈在众经。今经圆 <lb ed="X" n="0347a02"/><lb ed="R051" n="0060b07"/>位。不落阶级。文云。乘此宝乘。直至道场者。位妙也。 <lb ed="X" n="0347a03"/><lb ed="R051" n="0060b08"/>五三法妙。三法即三轨。一真性轨。二观照轨。三资 <lb ed="X" n="0347a04"/><lb ed="R051" n="0060b09"/>成轨。名虽有三。其实一大乘法耳。文云。如其所得 <lb ed="X" n="0347a05"/><lb ed="R051" n="0060b10"/>法。定慧力莊严者。三法妙也。六感应妙。感是众生 <lb ed="X" n="0347a06"/><lb ed="R051" n="0060b11"/>之機感。应是<persName>如来</persName>之赴应。有四句感应。三十六句 <lb ed="X" n="0347a07"/><lb ed="R051" n="0060b12"/>感应。二十五句感应。四句者。冥機冥应。冥機显应。 <lb ed="X" n="0347a08"/><lb ed="R051" n="0060b13"/>显機显应。显機冥应。一句复开四句。谓冥機。显機。 <lb ed="X" n="0347a09"/><lb ed="R051" n="0060b14"/>亦冥機亦显機。非冥機非显機。四四十六。機有十 <lb ed="X" n="0347a10"/><lb ed="R051" n="0060b15"/>六。则应亦有十六。为三十二。加根本四句。故成三 <lb ed="X" n="0347a11"/><lb ed="R051" n="0060b16"/>十六句。二十五者。以二十五王三昧。应于三界二 <lb ed="X" n="0347a12"/><lb ed="R051" n="0060b17"/>十五有也。有有皆有三十六句。如一月在天。影含 <lb ed="X" n="0347a13"/><lb ed="R051" n="0060b18"/>众水。水不上陞。月不下降。一月一时。普现众水诸 <lb ed="X" n="0347a14"/><lb ed="R051" n="0061a01"/><persName>佛</persName>不来。众生不往。慈善根力。法尔如然。文云。脱珍 <lb ed="X" n="0347a15"/><lb ed="R051" n="0061a02"/>著弊。师资道交。此感应妙也。七神通妙。神谓难测。 <lb ed="X" n="0347a16"/><lb ed="R051" n="0061a03"/>通谓无碍。<persName>如来</persName>天心慧性。难测无碍故。文云。入于 <lb ed="X" n="0347a17"/><lb ed="R051" n="0061a04"/>无量義处三昧者。神通妙也。八说法妙。诸法寂灭 <lb ed="X" n="0347a18"/><lb ed="R051" n="0061a05"/>相。不可以言宣。有因缘故。亦可得说。所以四十年 <lb ed="X" n="0347a19"/><lb ed="R051" n="0061a06"/>前。随他意语。皆属权巧。今经随自意语。废权立实。 <lb ed="X" n="0347a20"/><lb ed="R051" n="0061a07"/>文云。正直捨方便。但说无上道者。说法妙也。九眷 <lb ed="X" n="0347a21"/><lb ed="R051" n="0061a08"/>属妙。说法被機。成法眷属。有五。一理性眷属。一切 <lb ed="X" n="0347a22"/><lb ed="R051" n="0061a09"/>众生皆有<persName>佛</persName>性。理性相关。皆是子義。二业生眷属。 <lb ed="X" n="0347a23"/><lb ed="R051" n="0061a10"/>自大通时覆讲。结大乘父子之缘。或现在得度。未 <lb ed="X" n="0347a24"/><lb ed="R051" n="0061a11"/>来成熟者是也。三愿生眷属。先世结缘。未得断苦。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0347b" n="0347b"/> <lb ed="X" n="0347b01"/><lb ed="R051" n="0061a12"/>发愿生于<persName>佛</persName>世。或作内眷。因之受道。若得度者成 <lb ed="X" n="0347b02"/><lb ed="R051" n="0061a13"/>法眷属。未得度者法外眷属是也。四神通眷属。先 <lb ed="X" n="0347b03"/><lb ed="R051" n="0061a14"/>世値<persName>佛</persName>。发真见谛。生犹未尽。或在上界。或在他方。 <lb ed="X" n="0347b04"/><lb ed="R051" n="0061a15"/>以神通力。来生此界。为冤为亲。辅<persName>佛</persName>行化者是也。 <lb ed="X" n="0347b05"/><lb ed="R051" n="0061a16"/>五应生眷属。花严云。<persName>佛</persName>初托胎。诸法身大士。侍卫 <lb ed="X" n="0347b06"/><lb ed="R051" n="0061a17"/>下生。散降馀胎。作亲中冤。引诸业者。如净饭摩夜。 <lb ed="X" n="0347b07"/><lb ed="R051" n="0061a18"/>乃千<persName>佛</persName>父母。罗雲是千<persName>佛</persName>之子。调达是善知识。诸 <lb ed="X" n="0347b08"/><lb ed="R051" n="0061b01"/>声闻等内秘外现者是也。如是眷属。前後围绕。群 <lb ed="X" n="0347b09"/><lb ed="R051" n="0061b02"/>臣豪族。刹利居士。如雲笼月者眷属妙也。十功德 <lb ed="X" n="0347b10"/><lb ed="R051" n="0061b03"/>利益妙。三周得记。诸品获益。见光闻法。皆不唐捐。 <lb ed="X" n="0347b11"/><lb ed="R051" n="0061b04"/>文云。不令有人独得灭度。皆以<persName>如来</persName>灭度而灭度 <lb ed="X" n="0347b12"/><lb ed="R051" n="0061b05"/>之者。功德利益妙也。本门十妙者。一本因妙。我成 <lb ed="X" n="0347b13"/><lb ed="R051" n="0061b06"/><persName>佛</persName>来。复过于此百千万亿那由他阿僧祇劫。如此 <lb ed="X" n="0347b14"/><lb ed="R051" n="0061b07"/>证果之时。溯而推之。至于本初发心之时。必修圆 <lb ed="X" n="0347b15"/><lb ed="R051" n="0061b08"/>妙之因。为本因妙。二本果妙。本初所行圆妙之因。 <lb ed="X" n="0347b16"/><lb ed="R051" n="0061b09"/>证得常乐我净之妙果。因既久远。果亦称之。故尘 <lb ed="X" n="0347b17"/><lb ed="R051" n="0061b10"/>劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0347b1701" n="0347b1701"/><anchor xml:id="beg0347b1701" n="0347b1701"/>已<anchor xml:id="end0347b1701"/>来。磨古磨今。而本无移易。为本果妙。三本国 <lb ed="X" n="0347b18"/><lb ed="R051" n="0061b11"/>土妙。自从是来。我常在此说法教化。昔日之娑婆。 <lb ed="X" n="0347b19"/><lb ed="R051" n="0061b12"/>即今日之忍土。众生之秽<g ref="#CB15131">邦</g>。即诸<persName>佛</persName>之净域。故曰。 <lb ed="X" n="0347b20"/><lb ed="R051" n="0061b13"/>我净土不毁。我此土安稳。昔本非古。今亦非今。无 <lb ed="X" n="0347b21"/><lb ed="R051" n="0061b14"/>古无今。而家山常在。是本国土妙。四本感应妙。古 <lb ed="X" n="0347b22"/><lb ed="R051" n="0061b15"/>今既常在此说法教化。必有能感之機。当知今之 <lb ed="X" n="0347b23"/><lb ed="R051" n="0061b16"/>機。由昔之機。昔之应。即今之应。是本感应妙。五本 <lb ed="X" n="0347b24"/><lb ed="R051" n="0061b17"/>神通妙。神谓天心。通谓无碍。天然之性。通古通今。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0347c" n="0347c"/> <lb ed="X" n="0347c01"/><lb ed="R051" n="0061b18"/>通自通他。尘点劫前。宛同今日。无边刹海。不隔毛 <lb ed="X" n="0347c02"/><lb ed="R051" n="0062a01"/>端。所以弹指欬声。动大千界。为本神通妙。六本说 <lb ed="X" n="0347c03"/><lb ed="R051" n="0062a02"/>法妙。既曰。我常在此说法。不唯水流风动。尘说刹 <lb ed="X" n="0347c04"/><lb ed="R051" n="0062a03"/>说。乃至尽未来际。虚空口。大地舌。莫非本地之说 <lb ed="X" n="0347c05"/><lb ed="R051" n="0062a04"/>法。为本说法妙。七本眷属妙。下方之来。補处不识 <lb ed="X" n="0347c06"/><lb ed="R051" n="0062a05"/>一人。亦不知其数目。多众成少。少众成多。数尙不 <lb ed="X" n="0347c07"/><lb ed="R051" n="0062a06"/>知。况其人耶。又下方弟子尙不知。况上方耶。况八 <lb ed="X" n="0347c08"/><lb ed="R051" n="0062a07"/>方耶。是本眷属妙。八本涅槃妙。从本以来。处处现 <lb ed="X" n="0347c09"/><lb ed="R051" n="0062a08"/>生。本实非生。数数现灭。本亦非灭。非生现生。本何 <lb ed="X" n="0347c10"/><lb ed="R051" n="0062a09"/>益焉。非灭现灭。本何损焉。昔本不生。今本不灭。不 <lb ed="X" n="0347c11"/><lb ed="R051" n="0062a10"/>灭不生。而现生灭。是本涅槃妙。九本寿量妙。<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0347c12"/><lb ed="R051" n="0062a11"/>寿者相。所以寿无量。法性之身。超出劫浊。谁论寿 <lb ed="X" n="0347c13"/><lb ed="R051" n="0062a12"/>命。方便为说本行菩萨道时。所成寿命今犹未尽。 <lb ed="X" n="0347c14"/><lb ed="R051" n="0062a13"/>是本寿量妙。十本利益妙。如今之成熟者。由于大 <lb ed="X" n="0347c15"/><lb ed="R051" n="0062a14"/>通时覆讲之益。然六百八十万亿恒沙之众获益。 <lb ed="X" n="0347c16"/><lb ed="R051" n="0062a15"/>岂无先世之缘哉。若非有益。安得覆讲而得度。当 <lb ed="X" n="0347c17"/><lb ed="R051" n="0062a16"/>知今世之得益。又待後世之成熟。况後世之得益。 <lb ed="X" n="0347c18"/><lb ed="R051" n="0062a17"/>岂无成熟之得哉。如是诸<persName>佛</persName>三世益物。化化不绝。 <lb ed="X" n="0347c19"/><lb ed="R051" n="0062a18"/>是本利益妙。妙義无穷。难以尽演。约教。则機应妙。 <lb ed="X" n="0347c20"/><lb ed="R051" n="0062b01"/>但以一乘法。教化诸菩萨。约理。则性相妙。观十法 <lb ed="X" n="0347c21"/><lb ed="R051" n="0062b02"/>界。一界十如。十界百如。百界千如。约行。则因果妙。 <lb ed="X" n="0347c22"/><lb ed="R051" n="0062b03"/>但有闻法者。无一不成<persName>佛</persName>。以是题名。故曰妙法。莲 <lb ed="X" n="0347c23"/><lb ed="R051" n="0062b04"/>华者。以妙法幽微。假喩易彰。诸有智者以譬喩得 <lb ed="X" n="0347c24"/><lb ed="R051" n="0062b05"/>解。故借物以明法也。问。通部七喩。皆有开权显实 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0348a" n="0348a"/> <lb ed="X" n="0348a01"/><lb ed="R051" n="0062b06"/>之義。当喩妙法。何独取莲花而立题耶。答。莲花为 <lb ed="X" n="0348a02"/><lb ed="R051" n="0062b07"/>总。七喩为别。以总摄别。法喩为名也。有云。莲花非 <lb ed="X" n="0348a03"/><lb ed="R051" n="0062b08"/>喩。当体得名。例如劫初万物无名。圣人观理准则 <lb ed="X" n="0348a04"/><lb ed="R051" n="0062b09"/>立名。今莲花之称。即是法花三昧当体之名。谓此 <lb ed="X" n="0348a05"/><lb ed="R051" n="0062b10"/>法花法门。淸净无染。因果微妙。故名妙法为莲花 <lb ed="X" n="0348a06"/><lb ed="R051" n="0062b11"/>耳。今作法喩为释。以莲花喩上妙法。不可求其幽 <lb ed="X" n="0348a07"/><lb ed="R051" n="0062b12"/>玄。如扇喩月。不可求其明暗。如月喩面。不可求其 <lb ed="X" n="0348a08"/><lb ed="R051" n="0062b13"/>眉目。是不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0348a0801" n="0348a0801"/><anchor xml:id="beg0348a0801" n="0348a0801"/>已<anchor xml:id="end0348a0801"/>而藉喩以显妙法也。问。华有多种。 <lb ed="X" n="0348a09"/><lb ed="R051" n="0062b14"/>必取喩莲花者何也。答。有粗妙故。如狂花无果。喩 <lb ed="X" n="0348a10"/><lb ed="R051" n="0062b15"/>外道法。空修无获。或一花多果。喩凡夫之独奉其 <lb ed="X" n="0348a11"/><lb ed="R051" n="0062b16"/>亲。而报在梵世。或多华一果。喩声闻修种种行。止 <lb ed="X" n="0348a12"/><lb ed="R051" n="0062b17"/>得涅槃。或一花一果。喩缘觉一远離行。亦得涅槃。 <lb ed="X" n="0348a13"/><lb ed="R051" n="0062b18"/>或前果後华。喩初果却後修道。或前华後果。喩菩 <lb ed="X" n="0348a14"/><lb ed="R051" n="0063a01"/>萨先借缘修。生後真修。此皆粗华粗果。不堪喩妙 <lb ed="X" n="0348a15"/><lb ed="R051" n="0063a02"/>法。唯此莲花。在淤泥而不染。出水淸香远彻。喩实 <lb ed="X" n="0348a16"/><lb ed="R051" n="0063a03"/>相在缠。其体本净。出缠圆明。则名闻十方。又为莲 <lb ed="X" n="0348a17"/><lb ed="R051" n="0063a04"/>故华。喩为实施权。文云。思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0348a1701" n="0348a1701"/><anchor xml:id="beg0348a1701" n="0348a1701"/>已<anchor xml:id="end0348a1701"/>。即趣波罗奈 <lb ed="X" n="0348a18"/><lb ed="R051" n="0063a05"/>等。花开莲现。喩开权显实。文云。十方<persName>佛</persName>土中。唯有 <lb ed="X" n="0348a19"/><lb ed="R051" n="0063a06"/>一乘法。无二亦无三。唯此一事实。馀二则非真等。 <lb ed="X" n="0348a20"/><lb ed="R051" n="0063a07"/>花落莲成。喩废权立实。文云。正直捨方便。但说无 <lb ed="X" n="0348a21"/><lb ed="R051" n="0063a08"/>上道等。又为莲故华。喩从本垂迹。文云。我实成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0348a22"/><lb ed="R051" n="0063a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0348a2201" n="0348a2201"/><anchor xml:id="beg0348a2201" n="0348a2201"/>已<anchor xml:id="end0348a2201"/>来。久远若斯。但以方便教化众生。合入<persName>佛</persName>道。作 <lb ed="X" n="0348a23"/><lb ed="R051" n="0063a10"/>如是说。花开莲现。喩开迹显本。文云。皆谓今<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0348a24"/><lb ed="R051" n="0063a11"/>释氏宫。去<name role="" type="person">伽耶城</name>。坐道场。成菩提。我实成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0348a2401" n="0348a2401"/><anchor xml:id="beg0348a2401" n="0348a2401"/>已<anchor xml:id="end0348a2401"/>来 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0348b" n="0348b"/> <lb ed="X" n="0348b01"/><lb ed="R051" n="0063a12"/>无量无边等。花落莲成。喩废迹立本。文云。诸<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0348b02"/><lb ed="R051" n="0063a13"/>皆如是。为度众生。皆实不虚。如上粗妙。权实。本迹。 <lb ed="X" n="0348b03"/><lb ed="R051" n="0063a14"/>种种義便。故以莲花喩上妙法。所云妙法。非去粗 <lb ed="X" n="0348b04"/><lb ed="R051" n="0063a15"/>取妙。盖即粗以显妙也。所云一乘。非離三说一。盖 <lb ed="X" n="0348b05"/><lb ed="R051" n="0063a16"/>会三而归一也。即粗显妙。犹莲之即染而净。会三 <lb ed="X" n="0348b06"/><lb ed="R051" n="0063a17"/>归一。犹莲之自华而实。法喩双彰。名实幷显。故名 <lb ed="X" n="0348b07"/><lb ed="R051" n="0063a18"/>妙法莲花焉。经是能诠之文。具贯摄常法四義。贯 <lb ed="X" n="0348b08"/><lb ed="R051" n="0063b01"/>如线贯华。乃贯穿所应知義。摄如经持纬。乃摄持 <lb ed="X" n="0348b09"/><lb ed="R051" n="0063b02"/>所化众生。常者不变義。三世不易为常。法者轨持 <lb ed="X" n="0348b10"/><lb ed="R051" n="0063b03"/>義。十界同轨曰法。廣如前释。能所合成。故曰妙法 <lb ed="X" n="0348b11"/><lb ed="R051" n="0063b04"/>莲花经。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0348b12"/><lb ed="R051" n="0063b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">弘传序释</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0348b1201">△序文分三。初序题。二人题。三序文。且初释序题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0348b13"/><lb ed="R051" n="0063b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0348b1301">弘传序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0348b14"/><lb ed="R051" n="0063b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0348b1401">弘传二字。即序之名题。大师先作此序。无弘传二 <lb ed="X" n="0348b15"/><lb ed="R051" n="0063b08"/>字。疑是宋元时方添。或是祥师安此名目。意谓大 <lb ed="X" n="0348b16"/><lb ed="R051" n="0063b09"/>师作序。意在流佈此经。以廣人人之妙法也。弘推 <lb ed="X" n="0348b17"/><lb ed="R051" n="0063b10"/>廣也。传转授也。序综提也。南山雅契此经之旨。洞 <lb ed="X" n="0348b18"/><lb ed="R051" n="0063b11"/>见<persName>如来</persName>之心。欲报护念之恩。乃当付嘱之托。故述 <lb ed="X" n="0348b19"/><lb ed="R051" n="0063b12"/>此序也。弘则鼓扬圣道。自狭而廣。自今而後。等法 <lb ed="X" n="0348b20"/><lb ed="R051" n="0063b13"/>界而无遗。衍尘劫而不滞。传则授受此道。自我而 <lb ed="X" n="0348b21"/><lb ed="R051" n="0063b14"/>人。自少而多。转相传受。凡有识者。同登长者之室。 <lb ed="X" n="0348b22"/><lb ed="R051" n="0063b15"/>秉彝者。共受王髻之宝。序则综诸<persName>佛</persName>出兴之志。列 <lb ed="X" n="0348b23"/><lb ed="R051" n="0063b16"/>三朝翻译之由。提要義于博文。伸<anchor xml:id="nkr_note_add_0348b2301" n="0348b2301"/><anchor xml:id="beg0348b2301" n="0348b2301"/>己<anchor xml:id="end0348b2301"/>情于圣化。故 <lb ed="X" n="0348b24"/><lb ed="R051" n="0063b17"/>云弘传序。又三義释弘传。一约时。贯古贯今。那畔 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0348c" n="0348c"/> <lb ed="X" n="0348c01"/><lb ed="R051" n="0063b18"/>目前。大而尘劫。小而刹那。一切时流通故。二约处。 <lb ed="X" n="0348c02"/><lb ed="R051" n="0064a01"/>彻上彻下。此界他方。龙宫海藏。穷巷阙里。遍微尘 <lb ed="X" n="0348c03"/><lb ed="R051" n="0064a02"/>处流通故。三约人。则是凡是圣。贯贵贱。通人神。一 <lb ed="X" n="0348c04"/><lb ed="R051" n="0064a03"/>贤愚。总善恶。凡具血气者。皆可流通作利益故。盖 <lb ed="X" n="0348c05"/><lb ed="R051" n="0064a04"/>妙法无尽。而流通此经之心。必靳如此。方是大师 <lb ed="X" n="0348c06"/><lb ed="R051" n="0064a05"/>弘传之意。弘传二字。即序末弘赞永贻二句。</p><p xml:id="pX32p0348c0618" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0348c07"/><lb ed="R051" n="0064a06"/>释人题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0348c08"/><lb ed="R051" n="0064a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0348c0801"><name role="" type="person">终南山</name><name role="" type="person">释道宣</name>述</p></cb:div> <lb ed="X" n="0348c09"/><lb ed="R051" n="0064a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0348c0901">终南。山名。距长安城南八十里。在扶风武功县。东 <lb ed="X" n="0348c10"/><lb ed="R051" n="0064a09"/>连太华。西接太白。以形脉发自西北。势尽于南。故 <lb ed="X" n="0348c11"/><lb ed="R051" n="0064a10"/>名终南。关中记云。一名中南。在天之中。居都之南。 <lb ed="X" n="0348c12"/><lb ed="R051" n="0064a11"/>故名中南。此地有崇山峻岭。茂林修竹。多产百嘉。 <lb ed="X" n="0348c13"/><lb ed="R051" n="0064a12"/>远離嚣尘。藏修养静。遗世观心者。无不隐居求志 <lb ed="X" n="0348c14"/><lb ed="R051" n="0064a13"/>于此。标此者。以大师栖真此山。示不忘本也。释者 <lb ed="X" n="0348c15"/><lb ed="R051" n="0064a14"/>灵山之法胤也。梵语释迦。此云能仁。<persName>佛</persName>之姓也。凡 <lb ed="X" n="0348c16"/><lb ed="R051" n="0064a15"/>出家者。皆以<persName>佛</persName>为姓故。阿含云。四河入海。同一鹹 <lb ed="X" n="0348c17"/><lb ed="R051" n="0064a16"/>味。四姓出家。皆名为释是也。此则出自金口。创于 <lb ed="X" n="0348c18"/><lb ed="R051" n="0064a17"/>弥天。大师标此。以示绍隆<persName>佛</persName>种故。道宣。序主之名 <lb ed="X" n="0348c19"/><lb ed="R051" n="0064a18"/>也。师湖州长城人。溯其阀阅。远为上古彭祖之後。 <lb ed="X" n="0348c20"/><lb ed="R051" n="0064b01"/>近是隋朝吏部尙书。篯申之子。生于开皇之代。始 <lb ed="X" n="0348c21"/><lb ed="R051" n="0064b02"/>生时。母梦日轮贯怀而孕。又梦梵僧曰。所孕者梁 <lb ed="X" n="0348c22"/><lb ed="R051" n="0064b03"/>之僧祐律师也。天性卓特。九岁遍览群书。十二善 <lb ed="X" n="0348c23"/><lb ed="R051" n="0064b04"/>文墨。十五师日严頵公。十六诵法花两旬而彻。十 <lb ed="X" n="0348c24"/><lb ed="R051" n="0064b05"/>七落发。二十依律宗八祖。弘福智首律师。学律。三 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0349a" n="0349a"/> <lb ed="X" n="0349a01"/><lb ed="R051" n="0064b06"/>衣唯布。当坐一食。<name role="" type="person">唐高祖</name>武德七年。徙住终南。常 <lb ed="X" n="0349a02"/><lb ed="R051" n="0064b07"/>修般舟三昧于淸宫精舍。前後总二十会。常感天 <lb ed="X" n="0349a03"/><lb ed="R051" n="0064b08"/>人送馔侍卫。後在<name role="" type="person">西明寺</name>行道。中夜临砌。足蹶且 <lb ed="X" n="0349a04"/><lb ed="R051" n="0064b09"/>仆。有年少介䩜拥卫之。师问为谁。答曰。弟子乃博 <lb ed="X" n="0349a05"/><lb ed="R051" n="0064b10"/>乂天王子张琼也。以师戒德。故来给卫。因以<persName>佛</persName>牙 <lb ed="X" n="0349a06"/><lb ed="R051" n="0064b11"/>授师。夜捧行道。昼藏地穴。又授饵方。即天王補心 <lb ed="X" n="0349a07"/><lb ed="R051" n="0064b12"/>丹也。师问<persName>世尊</persName>在世灭後事。琼一一为说。随问随 <lb ed="X" n="0349a08"/><lb ed="R051" n="0064b13"/>录。为感天侍卫传一卷。在藏。曾随奘师译经。推为 <lb ed="X" n="0349a09"/><lb ed="R051" n="0064b14"/>上座。坐夏有功。庭生芝草。隐居之地。水涌白泉。外 <lb ed="X" n="0349a10"/><lb ed="R051" n="0064b15"/>通百氏。内洞三学。操觚续传。则鸿儒服膺。筑土封 <lb ed="X" n="0349a11"/><lb ed="R051" n="0064b16"/>壇。则梵僧称赞。存护法城著述无辍。故有弘明僧 <lb ed="X" n="0349a12"/><lb ed="R051" n="0064b17"/>传内典录等。百馀卷在藏。曾撰法花義苑。唯此序 <lb ed="X" n="0349a13"/><lb ed="R051" n="0064b18"/>在。师于乾封二年。入灭于长安<name role="" type="person">西明寺</name>。一众皆闻。 <lb ed="X" n="0349a14"/><lb ed="R051" n="0065a01"/>天人请师归弥勒院。<anchor xml:id="nkr_note_add_0349a1401" n="0349a1401"/><anchor xml:id="beg0349a1401" n="0349a1401"/>谥<anchor xml:id="end0349a1401"/>号澄照大师。穆宗赞曰。代 <lb ed="X" n="0349a15"/><lb ed="R051" n="0065a02"/>有觉人。为<persName>如来</persName>使。龙魔皈依。嶽神奉侍。声飞五天。 <lb ed="X" n="0349a16"/><lb ed="R051" n="0065a03"/>辞惊万古。金乌西沉。<persName>佛</persName>日东擧。稽首皈依。肇律宗 <lb ed="X" n="0349a17"/><lb ed="R051" n="0065a04"/>主。述者拣非作故。文则始起名作。理则本有名述。 <lb ed="X" n="0349a18"/><lb ed="R051" n="0065a05"/>乐记云。知礼乐之情者能作。识礼乐之文者能述。 <lb ed="X" n="0349a19"/><lb ed="R051" n="0065a06"/>大师谦退之辞。即述而不作之意。初作此序。以法 <lb ed="X" n="0349a20"/><lb ed="R051" n="0065a07"/>华尊尙。未易冠言。禀告十方诸<persName>佛</persName>。护法称善告报。 <lb ed="X" n="0349a21"/><lb ed="R051" n="0065a08"/>故慈照云。南山大师最幽玄。撮成枢要在经前。韦 <lb ed="X" n="0349a22"/><lb ed="R051" n="0065a09"/>驮天将亲垂报。十方诸<persName>佛</persName>许师言。</p><p xml:id="pX32p0349a2214" cb:place="inline">△三释序文。分 <lb ed="X" n="0349a23"/><lb ed="R051" n="0065a10"/>五。初牒经标本。二序经缘起。三序经诠旨。四赞较 <lb ed="X" n="0349a24"/><lb ed="R051" n="0065a11"/>祈愿。五结归序题。且初牒经标本。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0349b" n="0349b"/> <lb ed="X" n="0349b01"/><lb ed="R051" n="0065a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0349b0101">妙法莲花经者。统诸<persName>佛</persName>降灵之本致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0349b02"/><lb ed="R051" n="0065a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0349b0201">例法界观序云。法界者。一切众生身心之本体也。 <lb ed="X" n="0349b03"/><lb ed="R051" n="0065a14"/>盖是大开全提。明今经之大本。显诸<persName>佛</persName>之能事。彰 <lb ed="X" n="0349b04"/><lb ed="R051" n="0065a15"/>出世之本怀。拣教法之都会焉。上句牒经。下句标 <lb ed="X" n="0349b05"/><lb ed="R051" n="0065a16"/>本。谓总括收摄。该尽无馀。曰统。三觉圆明。万法彻 <lb ed="X" n="0349b06"/><lb ed="R051" n="0065a17"/>照。曰<persName>佛</persName>。出真兆圣。涉俗益物。曰降灵。心愿同然。仪 <lb ed="X" n="0349b07"/><lb ed="R051" n="0065a18"/>规一定。曰本致。盖此妙法。诸<persName>佛</persName>出兴。独此一事。千 <lb ed="X" n="0349b08"/><lb ed="R051" n="0065b01"/>圣本意。无有馀乘。由此<persName>佛</persName><persName>佛</persName>不得不出兴同。亦不 <lb ed="X" n="0349b09"/><lb ed="R051" n="0065b02"/>得不出兴为此一事同也。如二万灯明。盛烈弘于 <lb ed="X" n="0349b10"/><lb ed="R051" n="0065b03"/>往劫。为此说此也。燃灯妙光。遗芳纂于末代。助此 <lb ed="X" n="0349b11"/><lb ed="R051" n="0065b04"/>续此也。溯而推之。过尘点劫之大通说毕。而王子 <lb ed="X" n="0349b12"/><lb ed="R051" n="0065b05"/>各为覆宣。穷那畔之威音说竟。而不轻重为开演 <lb ed="X" n="0349b13"/><lb ed="R051" n="0065b06"/>者。亦为此也。是故吾<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0349b1301" n="0349b1301"/><anchor xml:id="beg0349b1301" n="0349b1301"/>已<anchor xml:id="end0349b1301"/>分乘随语。然开 <lb ed="X" n="0349b14"/><lb ed="R051" n="0065b07"/>显会归。尙在此经。而本意又与<persName>佛</persName><persName>佛</persName>同也。不然。何 <lb ed="X" n="0349b15"/><lb ed="R051" n="0065b08"/>故三周纔竟。忽现<name role="" type="person">多宝<persName>佛</persName>塔</name>。能来分身诸<persName>佛</persName>。圆证 <lb ed="X" n="0349b16"/><lb ed="R051" n="0065b09"/>于灵山勝会哉。知此。则过现未来一切诸<persName>佛</persName>。为说 <lb ed="X" n="0349b17"/><lb ed="R051" n="0065b10"/>此经。同一本意明矣。经云。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽诸 <lb ed="X" n="0349b18"/><lb ed="R051" n="0065b11"/>法实相。此诸<persName>佛</persName>开权显实之理致根本同也。又云。 <lb ed="X" n="0349b19"/><lb ed="R051" n="0065b12"/>诸<persName>佛</persName>唯以一大事等。此诸<persName>佛</persName>之为一事同也。又云。 <lb ed="X" n="0349b20"/><lb ed="R051" n="0065b13"/>过去诸<persName>佛</persName>以种种因缘等。此诸<persName>佛</persName>为实施权之本 <lb ed="X" n="0349b21"/><lb ed="R051" n="0065b14"/>意同也。又云。十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。此诸<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0349b22"/><lb ed="R051" n="0065b15"/>兴功毕。开权显实之本意大同也。古云。此经为诸 <lb ed="X" n="0349b23"/><lb ed="R051" n="0065b16"/><persName>佛</persName>之心宗。千圣之輨辖。乃深见诸<persName>佛</persName>本致全同。可 <lb ed="X" n="0349b24"/><lb ed="R051" n="0065b17"/>谓知言哉。</p><p xml:id="pX32p0349b2405" cb:place="inline">△二序经缘起。分三。初序两土出处。二 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0349c" n="0349c"/> <lb ed="X" n="0349c01"/><lb ed="R051" n="0065b18"/>序三朝翻译。三明独宗秦译。且初序两土出处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0349c02"/><lb ed="R051" n="0066a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0349c0201">蕴结大夏。出彼千龄。东传震旦。三百馀载。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0349c03"/><lb ed="R051" n="0066a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0349c0301">盖标本中。既云此经统诸<persName>佛</persName>本致。未审此经从西 <lb ed="X" n="0349c04"/><lb ed="R051" n="0066a03"/>传东。出自何时。故此云尔。上二句。明处时。蕴结犹 <lb ed="X" n="0349c05"/><lb ed="R051" n="0066a04"/>停积也。大夏称西域。以此地多闻解脱。凡圣丛集。 <lb ed="X" n="0349c06"/><lb ed="R051" n="0066a05"/>如九夏时生物荣盛故。此句即此经西藏之处。下 <lb ed="X" n="0349c07"/><lb ed="R051" n="0066a06"/>句明此经西出之时。序主意谓。此经自众圣结集 <lb ed="X" n="0349c08"/><lb ed="R051" n="0066a07"/>之後。停止天竺。唯传一隅。经历此方。周秦汉晋之 <lb ed="X" n="0349c09"/><lb ed="R051" n="0066a08"/>朝。千有馀年。在于西域。故云千龄。延及惠帝时。法 <lb ed="X" n="0349c10"/><lb ed="R051" n="0066a09"/>护东来。创传此经。出彼西域。到于东土。故云出彼。 <lb ed="X" n="0349c11"/><lb ed="R051" n="0066a10"/>下二句明出时。按<persName>佛</persName>灭度後。千年之外。圣教仗圣 <lb ed="X" n="0349c12"/><lb ed="R051" n="0066a11"/>力显现。始传东土。时汉永平三年。四月八日。明帝 <lb ed="X" n="0349c13"/><lb ed="R051" n="0066a12"/>寝于南宫。梦一金人。身长丈六。项佩圆光。飞至殿 <lb ed="X" n="0349c14"/><lb ed="R051" n="0066a13"/>庭。至旦。大集群臣。以占所梦。通事舍人傅毅。奏曰。 <lb ed="X" n="0349c15"/><lb ed="R051" n="0066a14"/>臣读周书异记。昭王二十四年甲寅。四月八日。西 <lb ed="X" n="0349c16"/><lb ed="R051" n="0066a15"/>域有圣人出。祥光远临中夏。有十二道白光。贯于 <lb ed="X" n="0349c17"/><lb ed="R051" n="0066a16"/>太微。太史苏由原其事。千年之後。像教传于我国。 <lb ed="X" n="0349c18"/><lb ed="R051" n="0066a17"/>立石牌记之。至穆王壬申五十二年示灭。详考历 <lb ed="X" n="0349c19"/><lb ed="R051" n="0066a18"/>数。正当千年。陛下所梦。必是其由。帝命太子博士 <lb ed="X" n="0349c20"/><lb ed="R051" n="0066b01"/>王遵。中郞将秦景。定远将军蔡愔等。十八人。赍旨 <lb ed="X" n="0349c21"/><lb ed="R051" n="0066b02"/>往西求法。经历殊方。期及五年。入南天竺国。一日 <lb ed="X" n="0349c22"/><lb ed="R051" n="0066b03"/>途中。逢摩勝法兰二僧。因而相问。愔以明帝梦中 <lb ed="X" n="0349c23"/><lb ed="R051" n="0066b04"/>事告之。二僧歎曰。<persName>佛</persName>法流行。皆由圣力。因缘合会。 <lb ed="X" n="0349c24"/><lb ed="R051" n="0066b05"/>于此相値。随出优塡王画像。及四十二章等经。愔 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0350a" n="0350a"/> <lb ed="X" n="0350a01"/><lb ed="R051" n="0066b06"/>以白马<g ref="#CB00501">驮</g>来。永平十年七月十八日。始至洛阳。奏 <lb ed="X" n="0350a02"/><lb ed="R051" n="0066b07"/>上大悦。馆二僧于<name role="" type="person">鸿胪寺</name>。敕内宫供养。後于雍门 <lb ed="X" n="0350a03"/><lb ed="R051" n="0066b08"/>外立寺。以白马<g ref="#CB00501">驮</g>经。故曰<name role="" type="person">白马寺</name>。当时<persName>佛</persName>法始至。 <lb ed="X" n="0350a04"/><lb ed="R051" n="0066b09"/>人未尽知。十四年五嶽道士。储善信等。议曰。帝尙 <lb ed="X" n="0350a05"/><lb ed="R051" n="0066b10"/><persName>佛</persName>法。必轻我道。众推善信堪为奏首。表文不录。帝 <lb ed="X" n="0350a06"/><lb ed="R051" n="0066b11"/>览毕。宣诸道士曰。朕远求<persName>佛</persName>法。福国祐民。何言邪 <lb ed="X" n="0350a07"/><lb ed="R051" n="0066b12"/>法。善信等。奏曰。巧拙真伪。乞试验之。帝敕有司。于 <lb ed="X" n="0350a08"/><lb ed="R051" n="0066b13"/><name role="" type="person">白马寺</name>敷陈道场。选正月十五日。定二教优劣。二 <lb ed="X" n="0350a09"/><lb ed="R051" n="0066b14"/>教书置二壇。帝亲临。合国人民。奔赴道场。观其得 <lb ed="X" n="0350a10"/><lb ed="R051" n="0066b15"/>失。时道士飞符走印。二僧一事不为。帝问二僧。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0350a11"/><lb ed="R051" n="0066b16"/>家有何神变。二僧曰。龙吟雾起。非蚯蚓之所为。虎 <lb ed="X" n="0350a12"/><lb ed="R051" n="0066b17"/>啸风生。岂跛驴之所及。僧远持<persName>佛</persName>法。流通济世。请 <lb ed="X" n="0350a13"/><lb ed="R051" n="0066b18"/>用火焚。真伪可知。擧火时。二僧西望。泣曰。<persName>佛</persName>灭度 <lb ed="X" n="0350a14"/><lb ed="R051" n="0067a01"/>後。圣教付嘱国王大臣。次及弟子。我辈赍至于此。 <lb ed="X" n="0350a15"/><lb ed="R051" n="0067a02"/>今日火中烧验。愿<persName>佛</persName>威灵。冥加护持。当时烈火亘 <lb ed="X" n="0350a16"/><lb ed="R051" n="0067a03"/>天。浮烟蔽日。道经火烧。<persName>佛</persName>经不壞。帝异之人。民称 <lb ed="X" n="0350a17"/><lb ed="R051" n="0067a04"/>歎。善信哽噎而死。道<anchor xml:id="nkr_note_add_0350a1701" n="0350a1701"/><anchor xml:id="beg0350a1701" n="0350a1701"/>士<anchor xml:id="end0350a1701"/>。宰官。人民。出家者无数。由 <lb ed="X" n="0350a18"/><lb ed="R051" n="0067a05"/>是二僧习汉言。久之译四十二章十地断结等经。 <lb ed="X" n="0350a19"/><lb ed="R051" n="0067a06"/>自此<persName>佛</persName>法始兴于世。时此经未至。今东传二句。单 <lb ed="X" n="0350a20"/><lb ed="R051" n="0067a07"/>明此经传东土之时也。震旦即我国之名。按八卦 <lb ed="X" n="0350a21"/><lb ed="R051" n="0067a08"/>东方属震。为群动之首。故曰震。以震为雷。一阳初 <lb ed="X" n="0350a22"/><lb ed="R051" n="0067a09"/>动義故。旦者。日出之始也。以此方乃日初出之处。 <lb ed="X" n="0350a23"/><lb ed="R051" n="0067a10"/>故诗云。旭日始旦。二義和合。故曰震旦。东传对西 <lb ed="X" n="0350a24"/><lb ed="R051" n="0067a11"/>停而言。上句此经所传之处。下句此经东传<anchor xml:id="nkr_note_add_0350a2401" n="0350a2401"/><anchor xml:id="beg0350a2401" n="0350a2401"/>已<anchor xml:id="end0350a2401"/>过 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0350b" n="0350b"/> <lb ed="X" n="0350b01"/><lb ed="R051" n="0067a12"/>之时。诸疏不一。有云自明帝至惠帝。二百馀年。有 <lb ed="X" n="0350b02"/><lb ed="R051" n="0067a13"/>云自汉至秦。三百馀年。有云自晋至隋。三百馀年。 <lb ed="X" n="0350b03"/><lb ed="R051" n="0067a14"/>皆不合序意。序主意谓。此经自西晋之代。创传此 <lb ed="X" n="0350b04"/><lb ed="R051" n="0067a15"/>方。历南北朝。洎隋至唐初时。凡经三译。仅过三百 <lb ed="X" n="0350b05"/><lb ed="R051" n="0067a16"/>馀载。盖取自西晋至唐初作序之时而言也。按东 <lb ed="X" n="0350b06"/><lb ed="R051" n="0067a17"/>西二晋。共十五主。一百五十六年。南朝。宋有八主。 <lb ed="X" n="0350b07"/><lb ed="R051" n="0067a18"/>六十年。齐有五主。二十四年。梁有四主。五十四年。 <lb ed="X" n="0350b08"/><lb ed="R051" n="0067b01"/>陈有五主。二十二年。北朝。魏十二主。东魏一主。北 <lb ed="X" n="0350b09"/><lb ed="R051" n="0067b02"/>齐六主。西魏三主。後周五主。为杨坚所篡。有隋。历 <lb ed="X" n="0350b10"/><lb ed="R051" n="0067b03"/>三主。三十八年。归唐。自西晋至唐初。共三百五十 <lb ed="X" n="0350b11"/><lb ed="R051" n="0067b04"/>四年。除武帝在位二十五年。止三百二十九年。故 <lb ed="X" n="0350b12"/><lb ed="R051" n="0067b05"/>曰三百馀载。载者年也。唐虞曰载。取物终更始之 <lb ed="X" n="0350b13"/><lb ed="R051" n="0067b06"/>義。</p><p xml:id="pX32p0350b1302" cb:place="inline">△二序三朝翻译。又三。初西晋译。二东晋译。三 <lb ed="X" n="0350b14"/><lb ed="R051" n="0067b07"/>隋朝译。初西晋译。又四。初译经时。二译经处。三译 <lb ed="X" n="0350b15"/><lb ed="R051" n="0067b08"/>经主。四初译名。且初译经时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350b16"/><lb ed="R051" n="0067b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0350b1601">西<name role="" type="person">晋惠帝</name>永康年中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350b17"/><lb ed="R051" n="0067b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0350b1701">西晋。乃司马氏有天下之称。国号晋。都洛阳。次迁 <lb ed="X" n="0350b18"/><lb ed="R051" n="0067b11"/>长安。对下元帝江东建都。故云西晋。惠帝名衷。字 <lb ed="X" n="0350b19"/><lb ed="R051" n="0067b12"/>正度。武帝次子。为第二帝。永康是惠帝年号。惠帝 <lb ed="X" n="0350b20"/><lb ed="R051" n="0067b13"/>是庚戌四月即位。立永熙年号。一年改元康。三年 <lb ed="X" n="0350b21"/><lb ed="R051" n="0067b14"/>改永平。六年改永康。止一年。法护译经。在永康年 <lb ed="X" n="0350b22"/><lb ed="R051" n="0067b15"/>中。此初译之时也。</p><p xml:id="pX32p0350b2208" cb:place="inline">△二释经处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350b23"/><lb ed="R051" n="0067b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0350b2301">长安靑门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350b24"/><lb ed="R051" n="0067b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0350b2401">长安。即关中都邑。以周秦汉唐历代建都此地。古 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0350c" n="0350c"/> <lb ed="X" n="0350c01"/><lb ed="R051" n="0067b18"/>称咸阳。<name role="" type="person">汉高祖</name>建都。改为长安。取子孙千秋百世。 <lb ed="X" n="0350c02"/><lb ed="R051" n="0068a01"/>可长久安乐。以山河百二。地险兵强。甲天下故。靑 <lb ed="X" n="0350c03"/><lb ed="R051" n="0068a02"/>门。乃长安东坝城门。俗呼为靑门。以极目来靑望 <lb ed="X" n="0350c04"/><lb ed="R051" n="0068a03"/>故。即邵平种瓜之处。然译主于此门外。立寺行道。 <lb ed="X" n="0350c05"/><lb ed="R051" n="0068a04"/>故今序总别处焉。此初译之处也。</p><p xml:id="pX32p0350c0514" cb:place="inline">△三译经主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350c06"/><lb ed="R051" n="0068a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0350c0601">炖煌菩萨。<name role="" type="person">竺法护</name>者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350c07"/><lb ed="R051" n="0068a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0350c0701">炖煌。即今甘肃沙州路。古流沙地。禹贡雍州之域 <lb ed="X" n="0350c08"/><lb ed="R051" n="0068a07"/>也。汉为炖煌郡。菩萨者。以师有上求下化之德故。 <lb ed="X" n="0350c09"/><lb ed="R051" n="0068a08"/><name role="" type="person">竺法护</name>。三藏之名也。梵语昙摩罗刹。此云法护。月 <lb ed="X" n="0350c10"/><lb ed="R051" n="0068a09"/>氏人。师八岁出家。依外国竺高座为师。依郡立名。 <lb ed="X" n="0350c11"/><lb ed="R051" n="0068a10"/>故云炖煌菩萨。连师为号。故云<name role="" type="person">竺法护</name>者。大师善 <lb ed="X" n="0350c12"/><lb ed="R051" n="0068a11"/>究三十六国道術。兼通其语。日记万言。笃志于学。 <lb ed="X" n="0350c13"/><lb ed="R051" n="0068a12"/>万里寻师。博达古今。世务毁誉。未曾怀抱。泰始二 <lb ed="X" n="0350c14"/><lb ed="R051" n="0068a13"/>年。自天竺达玉门关。徙居炖煌。以师译经弘道。光 <lb ed="X" n="0350c15"/><lb ed="R051" n="0068a14"/>扬象教。一象倾心。故嘉此美名。即初译之主也。</p><p xml:id="pX32p0350c1519" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0350c16"/><lb ed="R051" n="0068a15"/>四初译名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350c17"/><lb ed="R051" n="0068a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0350c1701">初翻此名经。正法花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0350c18"/><lb ed="R051" n="0068a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0350c1801">译主以冲深之识。通方之才。传道五天。不滞一隅。 <lb ed="X" n="0350c19"/><lb ed="R051" n="0068a18"/>遂于西晋之代。来化洛阳。後在靑门外。设像立刹。 <lb ed="X" n="0350c20"/><lb ed="R051" n="0068b01"/>开觉生灵。初翻此经。名正法花。盖取此经。楷定权 <lb ed="X" n="0350c21"/><lb ed="R051" n="0068b02"/>实。会归一乘。无他道也。的指演说正法。文成十卷。 <lb ed="X" n="0350c22"/><lb ed="R051" n="0068b03"/>二十八品。其真言文字。皆作晋言。嘱累在末。</p><p xml:id="pX32p0350c2218" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0350c23"/><lb ed="R051" n="0068b04"/>东晋译。分三。初译经时。二译经主。三二译名。準前 <lb ed="X" n="0350c24"/><lb ed="R051" n="0068b05"/>後亦应有四。今三。处则義该之。且初译经时。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0351a" n="0351a"/> <lb ed="X" n="0351a01"/><lb ed="R051" n="0068b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351a0101">东<name role="" type="person">晋安帝</name>。隆安年中。後秦弘始。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351a02"/><lb ed="R051" n="0068b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351a0201">言东晋者。五胡乱华之时。西晋怀愍二帝。被刘氏 <lb ed="X" n="0351a03"/><lb ed="R051" n="0068b08"/>所弑。洛阳大乱。元帝渡江。建都江东。对洛阳故号 <lb ed="X" n="0351a04"/><lb ed="R051" n="0068b09"/>东晋。共十一主。安帝是东晋第十主。乃孝武之子。 <lb ed="X" n="0351a05"/><lb ed="R051" n="0068b10"/>讳德宗。隆安即安帝年号。继孝武即位。初改隆安。 <lb ed="X" n="0351a06"/><lb ed="R051" n="0068b11"/>凡五年。什师于弘始三年入洛阳。当晋隆安五年。 <lb ed="X" n="0351a07"/><lb ed="R051" n="0068b12"/>也。後秦对前秦而言。姓姚。名苌。前秦苻坚。字永固。 <lb ed="X" n="0351a08"/><lb ed="R051" n="0068b13"/>有雄师十万。自称秦王。後<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a0801" n="0351a0801"/><anchor xml:id="beg0351a0801" n="0351a0801"/>僭<anchor xml:id="end0351a0801"/>位。都长安。为前秦也。 <lb ed="X" n="0351a09"/><lb ed="R051" n="0068b14"/>姚苌初仕苻坚。为兖州<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a0901" n="0351a0901"/><anchor xml:id="beg0351a0901" n="0351a0901"/>刺<anchor xml:id="end0351a0901"/>史。後擢龙骧将军。讨慕 <lb ed="X" n="0351a10"/><lb ed="R051" n="0068b15"/>容泓等。兵败惧奔。时渭北马牧等。紏扇羌众。率其 <lb ed="X" n="0351a11"/><lb ed="R051" n="0068b16"/>户口。归苌者五万馀家。推苌为盟主。苌至<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1101" n="0351a1101"/><anchor xml:id="beg0351a1101" n="0351a1101"/>陕<anchor xml:id="end0351a1101"/>西入 <lb ed="X" n="0351a12"/><lb ed="R051" n="0068b17"/>长安。弑苻坚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1201" n="0351a1201"/><anchor xml:id="beg0351a1201" n="0351a1201"/>僭<anchor xml:id="end0351a1201"/>帝位。亦号秦王。因别前秦。故云後 <lb ed="X" n="0351a13"/><lb ed="R051" n="0068b18"/>秦。苌卒。子姚兴立。弘始是姚兴年号。晋居正位。秦 <lb ed="X" n="0351a14"/><lb ed="R051" n="0069a01"/>为傍<anchor xml:id="nkr_note_add_0351a1401" n="0351a1401"/><anchor xml:id="beg0351a1401" n="0351a1401"/>僭<anchor xml:id="end0351a1401"/>。什师译经于秦境。必先晋而後秦者。存正 <lb ed="X" n="0351a15"/><lb ed="R051" n="0069a02"/>统也。此二译之时代。</p><p xml:id="pX32p0351a1509" cb:place="inline">△二译经主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351a16"/><lb ed="R051" n="0069a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351a1601">龟兹沙门。鸠摩罗什。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351a17"/><lb ed="R051" n="0069a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351a1701">龟兹。国名。是什师之梓里。非译经之处所。沙门。此 <lb ed="X" n="0351a18"/><lb ed="R051" n="0069a05"/>云勤息。有四。一圣道沙门。即<persName>佛</persName>菩萨等。二说道沙 <lb ed="X" n="0351a19"/><lb ed="R051" n="0069a06"/>门。即说正法者。三活道沙门。即修善品者。四汚道 <lb ed="X" n="0351a20"/><lb ed="R051" n="0069a07"/>沙门。即诸邪行者。鸠摩罗什。译主之名也。具云鸠 <lb ed="X" n="0351a21"/><lb ed="R051" n="0069a08"/>摩罗耆婆。此云童寿。以童年而有耆德故。什者。深 <lb ed="X" n="0351a22"/><lb ed="R051" n="0069a09"/>善此方文字之什也。华梵兼擧。故名鸠摩罗什。师 <lb ed="X" n="0351a23"/><lb ed="R051" n="0069a10"/>七岁。随母入寺。见铁钵擧之。俄念钵重。即不勝重 <lb ed="X" n="0351a24"/><lb ed="R051" n="0069a11"/>遂悟万法唯心之旨。是故出家。父卒。母亦出家。得 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0351b" n="0351b"/> <lb ed="X" n="0351b01"/><lb ed="R051" n="0069a12"/>证三果。初携师访道于北印土。有一罗汉谓曰。此 <lb ed="X" n="0351b02"/><lb ed="R051" n="0069a13"/>子非常。过三十不毁戒。度人不减掬多。若破戒。只 <lb ed="X" n="0351b03"/><lb ed="R051" n="0069a14"/>为聪明法师耳。母常谓曰。汝学解足为人师。但自 <lb ed="X" n="0351b04"/><lb ed="R051" n="0069a15"/>道未成。奈何。师曰。菩萨之行。利物忘躯。大化必行 <lb ed="X" n="0351b05"/><lb ed="R051" n="0069a16"/>炉镬无恨。母临灭。谶曰。方等深教。应阐秦都。但于 <lb ed="X" n="0351b06"/><lb ed="R051" n="0069a17"/>自身。少有不利。师于内外诸典。无所不知。西域诸 <lb ed="X" n="0351b07"/><lb ed="R051" n="0069a18"/>王。请师说法。必长跪座侧。命踏而登焉。其後前秦 <lb ed="X" n="0351b08"/><lb ed="R051" n="0069b01"/>苻坚西讨。太史奏曰。异星现于西域分野。当有大 <lb ed="X" n="0351b09"/><lb ed="R051" n="0069b02"/>德智人。入辅中国。坚曰。朕闻龟兹有罗什。襄阳有 <lb ed="X" n="0351b10"/><lb ed="R051" n="0069b03"/>道安。得非此二人耶。即遣骁骑将军吕光。率兵七 <lb ed="X" n="0351b11"/><lb ed="R051" n="0069b04"/>万。伐龟兹。迎什师。至凉州。闻苻坚为姚苌所害。吕 <lb ed="X" n="0351b12"/><lb ed="R051" n="0069b05"/>光據凉州。即三河王位。国号大凉。师亦止之。苌闻 <lb ed="X" n="0351b13"/><lb ed="R051" n="0069b06"/>师之名。屡请。而吕光不允。苌卒。子兴立。复请不允。 <lb ed="X" n="0351b14"/><lb ed="R051" n="0069b07"/>兴怒。加兵伐之。时凉州吕隆在位。上表出降。弘始 <lb ed="X" n="0351b15"/><lb ed="R051" n="0069b08"/>三年。方得迎师入阙。秦王奉为国师。此二译之主 <lb ed="X" n="0351b16"/><lb ed="R051" n="0069b09"/>也。</p><p xml:id="pX32p0351b1602" cb:place="inline">△三二译名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351b17"/><lb ed="R051" n="0069b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351b1701">次翻此经。名妙法莲花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351b18"/><lb ed="R051" n="0069b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351b1801">译主以簪缨之裔。作法门之胤。德星现于外国。声 <lb ed="X" n="0351b19"/><lb ed="R051" n="0069b12"/>名溢于前秦。虽有西凉钝滞。厥後教化大行。秦主 <lb ed="X" n="0351b20"/><lb ed="R051" n="0069b13"/>敬奉如<persName>佛</persName>。以弘始四年。于草堂寺。廣集義学沙门 <lb ed="X" n="0351b21"/><lb ed="R051" n="0069b14"/>译大品等经论。共三百九十馀卷。此经是一。次者。 <lb ed="X" n="0351b22"/><lb ed="R051" n="0069b15"/>次西晋也。名妙法者。取此经触处明真。即权显实 <lb ed="X" n="0351b23"/><lb ed="R051" n="0069b16"/>故也。的指止止不须说。我法妙难思。故云妙法。文 <lb ed="X" n="0351b24"/><lb ed="R051" n="0069b17"/>成七卷。二十八品。即今经。师入灭于弘始十五年 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0351c" n="0351c"/> <lb ed="X" n="0351c01"/><lb ed="R051" n="0069b18"/>四月十三日。临终自誓。吾所译之经。果不谬<persName>佛</persName>意。 <lb ed="X" n="0351c02"/><lb ed="R051" n="0070a01"/>当焚身之後。舌根不壞。後果如之。师舌与诸<persName>佛</persName>廣 <lb ed="X" n="0351c03"/><lb ed="R051" n="0070a02"/>长舌。赞歎此经不二故也。</p><p xml:id="pX32p0351c0311" cb:place="inline">△三隋朝译。分四。初译 <lb ed="X" n="0351c04"/><lb ed="R051" n="0070a03"/>经时。二译经处。三译经主。四三译名。且初译经时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c05"/><lb ed="R051" n="0070a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351c0501">隋氏仁寿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c06"/><lb ed="R051" n="0070a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351c0601">隋。即杨氏建国之号也。高祖<name role="" type="person">文皇帝</name>。姓杨。名坚。弘 <lb ed="X" n="0351c07"/><lb ed="R051" n="0070a06"/>农华阴人。父杨忠。仕周有功。封为隋国公。忠卒。坚 <lb ed="X" n="0351c08"/><lb ed="R051" n="0070a07"/>袭爵。後受周禅。都长安。国号大隋。自东晋瓜分。至 <lb ed="X" n="0351c09"/><lb ed="R051" n="0070a08"/>文帝方合一统。共三主。计三十八年。以国号大隋。 <lb ed="X" n="0351c10"/><lb ed="R051" n="0070a09"/>故曰隋氏。仁寿。即文帝年号。文帝在位二十四年。 <lb ed="X" n="0351c11"/><lb ed="R051" n="0070a10"/>有二号。初开皇。次仁寿。此三译之时代。</p><p xml:id="pX32p0351c1116" cb:place="inline">△二译经 <lb ed="X" n="0351c12"/><lb ed="R051" n="0070a11"/>处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c13"/><lb ed="R051" n="0070a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351c1301"><name role="" type="person">大兴善寺</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c14"/><lb ed="R051" n="0070a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351c1401">即文帝所建。此译经之处也。</p><p xml:id="pX32p0351c1412" cb:place="inline">△三译经主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c15"/><lb ed="R051" n="0070a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351c1501"><name role="" type="person">北天竺</name>沙门。阇那笈多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c16"/><lb ed="R051" n="0070a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351c1601">北天者。五天之一也。天竺总名印土。此云月<g ref="#CB15131">邦</g>。以 <lb ed="X" n="0351c17"/><lb ed="R051" n="0070a16"/>此土贤圣继化。导凡御物。如月之临照故。阇那笈 <lb ed="X" n="0351c18"/><lb ed="R051" n="0070a17"/>多。二译师之名也。阇那半梵语。具云阇那崛多。此 <lb ed="X" n="0351c19"/><lb ed="R051" n="0070a18"/>云志德。刹利帝种。笈多。具云<name role="" type="person">达摩笈多</name>。比此法密。 <lb ed="X" n="0351c20"/><lb ed="R051" n="0070b01"/>二师皆<name role="" type="person">北天竺</name>人。此译经之主也。</p><p xml:id="pX32p0351c2014" cb:place="inline">△四三译名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c21"/><lb ed="R051" n="0070b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0351c2101">後所翻者。同名妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0351c22"/><lb ed="R051" n="0070b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0351c2201">然二师誓志弘通。来遊此土。蹑霜雪以前迹。冒烟 <lb ed="X" n="0351c23"/><lb ed="R051" n="0070b04"/>霞而进影。遂际明时。得面圣君。于时树刹悬幡。诚 <lb ed="X" n="0351c24"/><lb ed="R051" n="0070b05"/>建此寺。颁衣赐食。以示优宠。阇那为主译。笈多为 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0352a" n="0352a"/> <lb ed="X" n="0352a01"/><lb ed="R051" n="0070b06"/>辅佐。凡有润色。以二师为准。後者对前故。義符秦 <lb ed="X" n="0352a02"/><lb ed="R051" n="0070b07"/>本。但加添品二字。以添合改移有五。一于秦晋二 <lb ed="X" n="0352a03"/><lb ed="R051" n="0070b08"/>本。添普门品後偈。二于秦本药王品後。補日光喩 <lb ed="X" n="0352a04"/><lb ed="R051" n="0070b09"/>之全文。三合天授品于宝塔品内。四移嘱累品于 <lb ed="X" n="0352a05"/><lb ed="R051" n="0070b10"/>普贤品後。五回陀罗尼品于神力品後。文成八卷。 <lb ed="X" n="0352a06"/><lb ed="R051" n="0070b11"/>二十七品。与正法花俱未流通。存于大藏。问三朝 <lb ed="X" n="0352a07"/><lb ed="R051" n="0070b12"/>圣师。同译一经。何取名幷卷品各不同耶。答两晋 <lb ed="X" n="0352a08"/><lb ed="R051" n="0070b13"/>一隋。时代不同。月氏龟兹。风土又隔。译主各随处 <lb ed="X" n="0352a09"/><lb ed="R051" n="0070b14"/>沿时。阐扬圣教而<anchor xml:id="nkr_note_add_0352a0901" n="0352a0901"/><anchor xml:id="beg0352a0901" n="0352a0901"/>已<anchor xml:id="end0352a0901"/>。名题之别。品卷之殊。如眼目 <lb ed="X" n="0352a10"/><lb ed="R051" n="0070b15"/>之称。何足异哉。当求三译宗旨同处可也。三朝翻 <lb ed="X" n="0352a11"/><lb ed="R051" n="0070b16"/>译竟。</p><p xml:id="pX32p0352a1103" cb:place="inline">△三明独尊秦译。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0352a12"/><lb ed="R051" n="0070b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0352a1201">三经重沓。文旨互陈。时所宗尙。皆弘秦本。自馀支品 <lb ed="X" n="0352a13"/><lb ed="R051" n="0070b18"/>别偈。不无其流。具如序历。故所非述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0352a14"/><lb ed="R051" n="0071a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0352a1401">初句明杂糅。二句明影略。二译曰重。三译曰沓。载 <lb ed="X" n="0352a15"/><lb ed="R051" n="0071a02"/>道不紊曰文。趣味有准曰旨。彼此隐显曰互陈。谓 <lb ed="X" n="0352a16"/><lb ed="R051" n="0071a03"/>文词旨趣。交互陈述。如十如。晋本无。秦译则有。药 <lb ed="X" n="0352a17"/><lb ed="R051" n="0071a04"/>草喩後半品。晋隋两译则有。秦本则无。故云文旨 <lb ed="X" n="0352a18"/><lb ed="R051" n="0071a05"/>互陈。宗者触言崇尙故。弘者开张阐明故。以此经 <lb ed="X" n="0352a19"/><lb ed="R051" n="0071a06"/>虽有三译。然古今所宗尙者。皆弘传秦朝罗什所 <lb ed="X" n="0352a20"/><lb ed="R051" n="0071a07"/>译之本也。独尊有三義。一约影响。以什师七<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0352a2001" n="0352a2001"/><anchor xml:id="beg0352a2001" n="0352a2001"/>已<anchor xml:id="end0352a2001"/>来。 <lb ed="X" n="0352a21"/><lb ed="R051" n="0071a08"/>译经一人故。二约投機。以什师约義翻经。契合此 <lb ed="X" n="0352a22"/><lb ed="R051" n="0071a09"/>方機益故。三约感通。以什师译经愿力殊勝。秦主 <lb ed="X" n="0352a23"/><lb ed="R051" n="0071a10"/>信力超绝故。有此三義。故得家喩户晓。流传诵持。 <lb ed="X" n="0352a24"/><lb ed="R051" n="0071a11"/>天上人间。实相不泯。喩之三光亘天。杲日独明。秦 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0352b" n="0352b"/> <lb ed="X" n="0352b01"/><lb ed="R051" n="0071a12"/>本之视二译。亦犹是矣。自馀下。结指品偈不述。上 <lb ed="X" n="0352b02"/><lb ed="R051" n="0071a13"/>序三经名题。唯明纲领。若不略指条目。未委差别 <lb ed="X" n="0352b03"/><lb ed="R051" n="0071a14"/>何似。大师为此。故又详细如此。意谓除此三经名 <lb ed="X" n="0352b04"/><lb ed="R051" n="0071a15"/>题之外。自馀三经分品多少不定。别偈全缺有异。 <lb ed="X" n="0352b05"/><lb ed="R051" n="0071a16"/>品偈依经。皆有等流義类相从。毫不紊乱。具如次 <lb ed="X" n="0352b06"/><lb ed="R051" n="0071a17"/>序。历然明白。但非经之大纲。故不详述。然此四句。 <lb ed="X" n="0352b07"/><lb ed="R051" n="0071a18"/>疑者多矣。今再解之。的指经文。支取分義。别目差 <lb ed="X" n="0352b08"/><lb ed="R051" n="0071b01"/>别。则品偈即指经中品偈也。分品者。如隋本则天 <lb ed="X" n="0352b09"/><lb ed="R051" n="0071b02"/>授一品合入宝塔品内。而秦本分为两品。此分品 <lb ed="X" n="0352b10"/><lb ed="R051" n="0071b03"/>开合不定也。移嘱累于经末。而秦本则置神力品 <lb ed="X" n="0352b11"/><lb ed="R051" n="0071b04"/>後。此分品前後不定也。别偈者。如晋本不轻品中 <lb ed="X" n="0352b12"/><lb ed="R051" n="0071b05"/>偈云。五百淸信士。五百淸信女。而秦本此偈不分。 <lb ed="X" n="0352b13"/><lb ed="R051" n="0071b06"/>止言尼思<persName>佛</persName>等。如隋本普门品中有偈。而秦本则 <lb ed="X" n="0352b14"/><lb ed="R051" n="0071b07"/>後来方添。此则三经偈颂差别不同也。序经缘起 <lb ed="X" n="0352b15"/><lb ed="R051" n="0071b08"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0352b1502" cb:place="inline">△三序经诠旨。分二。初泛序一化始终。以明機 <lb ed="X" n="0352b16"/><lb ed="R051" n="0071b09"/>教差别。二的序本经诠旨。以显权实正理。初泛序。 <lb ed="X" n="0352b17"/><lb ed="R051" n="0071b10"/>又二。初序義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0352b18"/><lb ed="R051" n="0071b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0352b1801">夫以灵嶽降灵。非大圣无由开化。适化所及。非昔缘 <lb ed="X" n="0352b19"/><lb ed="R051" n="0071b12"/>无以导心。所以仙苑告成。機分小大之别。金河顾命。 <lb ed="X" n="0352b20"/><lb ed="R051" n="0071b13"/>道殊半满之科。岂非教被乘时。无足核其高会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0352b21"/><lb ed="R051" n="0071b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0352b2101">云泛序者。以機教约一代明故。夫以二字。乃文之 <lb ed="X" n="0352b22"/><lb ed="R051" n="0071b15"/>造端起首处。如未雨先雲。未火先烟。为前相故。故 <lb ed="X" n="0352b23"/><lb ed="R051" n="0071b16"/>五峰师云。油雲知雨沛。金电觉雷奔。理势然也。灵 <lb ed="X" n="0352b24"/><lb ed="R051" n="0071b17"/>嶽指鹫峰。即经中<name role="" type="person">耆阇崛山</name>。以古<persName>佛</persName>所处。今<persName>佛</persName>说 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0352c" n="0352c"/> <lb ed="X" n="0352c01"/><lb ed="R051" n="0071b18"/>法在此。故云降灵。问。灵嶽降灵一句。古谓山蕴英 <lb ed="X" n="0352c02"/><lb ed="R051" n="0072a01"/>灵之秀。生此灵明之圣人。此则降灵之灵。指<persName>佛</persName>锺 <lb ed="X" n="0352c03"/><lb ed="R051" n="0072a02"/>嶽灵而生明矣。故引诗意证成。于理无爽。今子以 <lb ed="X" n="0352c04"/><lb ed="R051" n="0072a03"/>降灵之灵。属<persName>佛</persName>。不属山。何申甫凭地灵而人杰。而 <lb ed="X" n="0352c05"/><lb ed="R051" n="0072a04"/><persName>佛</persName>反不借地灵而降神耶。答。此亦有理。今正其说。 <lb ed="X" n="0352c06"/><lb ed="R051" n="0072a05"/>大雅嵩高八章。每章八句。第一章云。嵩高唯嶽。骏 <lb ed="X" n="0352c07"/><lb ed="R051" n="0072a06"/>极于天。唯嶽降神。生甫及申。维申及甫。维周之翰 <lb ed="X" n="0352c08"/><lb ed="R051" n="0072a07"/>四国于蕃。四方于宣。此诗乃周宣王中兴。申伯出 <lb ed="X" n="0352c09"/><lb ed="R051" n="0072a08"/>封于谢。尹吉甫作此诗以送之。以美申伯之降生。 <lb ed="X" n="0352c10"/><lb ed="R051" n="0072a09"/>实锺灵嶽而生也。此地灵人杰之常谈耳。此意在 <lb ed="X" n="0352c11"/><lb ed="R051" n="0072a10"/>申伯则可。在<persName>如来</persName>则不可。当知<persName>佛</persName>之示迹。以修证 <lb ed="X" n="0352c12"/><lb ed="R051" n="0072a11"/>圆极。现化自在。无始悲愿度生力故。故<persName>佛</persName>之心。即 <lb ed="X" n="0352c13"/><lb ed="R051" n="0072a12"/>法界圆明之心。<persName>佛</persName>之身。亦法界圆明之身。但应機 <lb ed="X" n="0352c14"/><lb ed="R051" n="0072a13"/>有隐显耳。而谓此身凭灵嶽而降生者。非也。又当 <lb ed="X" n="0352c15"/><lb ed="R051" n="0072a14"/>知降灵之灵。即以<persName>佛</persName>之临莅于此。敷演今经。谓降 <lb ed="X" n="0352c16"/><lb ed="R051" n="0072a15"/>灵也。大师借文不借意耳。慧日高陞。朗万法之幽 <lb ed="X" n="0352c17"/><lb ed="R051" n="0072a16"/>邃。性海圆湛。超四大以独尊。故称大圣。开化有二。 <lb ed="X" n="0352c18"/><lb ed="R051" n="0072a17"/>一现形。二说法。开者决膜剖执。决断情尘。化者点 <lb ed="X" n="0352c19"/><lb ed="R051" n="0072a18"/>凡成圣。镕冶幻妄。此则<persName>佛</persName>为能开化。機为所开化 <lb ed="X" n="0352c20"/><lb ed="R051" n="0072b01"/>也。此二句。序主意谓。此山乃古<persName>佛</persName>所处。<persName>如来</persName>在此 <lb ed="X" n="0352c21"/><lb ed="R051" n="0072b02"/>事非唐捐。盖谓开<persName>佛</persName>知见。会权归实。显示一乘法 <lb ed="X" n="0352c22"/><lb ed="R051" n="0072b03"/>耳。然此法不有大圣。何能开化三乘哉。况灵山接 <lb ed="X" n="0352c23"/><lb ed="R051" n="0072b04"/>武。无非圣贤。或积深厚养。内秘外现。如身子富那 <lb ed="X" n="0352c24"/><lb ed="R051" n="0072b05"/>等。或道全德备。邻功极高。如文殊弥勒等。如此伟 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0353a" n="0353a"/> <lb ed="X" n="0353a01"/><lb ed="R051" n="0072b06"/>人。不有大圣。又何以开化受此法哉。所以能开化 <lb ed="X" n="0353a02"/><lb ed="R051" n="0072b07"/>者。以<persName>如来</persName>色心殊勝。理量超绝。鉴機无差。施行有 <lb ed="X" n="0353a03"/><lb ed="R051" n="0072b08"/>准故。由此今经三乘。普得释滞开蒙。俱能祛迷获 <lb ed="X" n="0353a04"/><lb ed="R051" n="0072b09"/>记。故反显云。非大圣无由开化。适化二句。序感藉 <lb ed="X" n="0353a05"/><lb ed="R051" n="0072b10"/>缘合。适者称也。及也。当也。谓无缘必不受化。缘浅 <lb ed="X" n="0353a06"/><lb ed="R051" n="0072b11"/>亦不革心。故神化相投之处。必是昔有大缘。且缘 <lb ed="X" n="0353a07"/><lb ed="R051" n="0072b12"/>而深者也。<persName>佛</persName>虽大圣。必不能化无缘之人。以灵山 <lb ed="X" n="0353a08"/><lb ed="R051" n="0072b13"/>所化之機。皆昔于大通时。听王子覆讲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a0801" n="0353a0801"/><anchor xml:id="beg0353a0801" n="0353a0801"/>已<anchor xml:id="end0353a0801"/>下一乘 <lb ed="X" n="0353a09"/><lb ed="R051" n="0072b14"/>缘种。故反显云。当教化所及之处。非昔缘无以导 <lb ed="X" n="0353a10"/><lb ed="R051" n="0072b15"/>心。谓之导心者。以機勝感深。非止结种得益增长 <lb ed="X" n="0353a11"/><lb ed="R051" n="0072b16"/>信心。亦各明解圆满终到<persName>佛</persName>地故。如大通法众。威 <lb ed="X" n="0353a12"/><lb ed="R051" n="0072b17"/>音三乘。昔蒙化者。今在灵山。或得受记。或霑利益。 <lb ed="X" n="0353a13"/><lb ed="R051" n="0072b18"/>皆由有缘在昔。今方有分。不有昔缘。而今何能得 <lb ed="X" n="0353a14"/><lb ed="R051" n="0073a01"/>度哉。问大圣开化。意在普及。今何止有缘耶。既在 <lb ed="X" n="0353a15"/><lb ed="R051" n="0073a02"/>有缘。何谓普及一切耶。答。<persName>佛</persName>心普及。亦普及有缘 <lb ed="X" n="0353a16"/><lb ed="R051" n="0073a03"/>也。舍卫九亿家。不其然乎。三亿见<persName>佛</persName>闻法。则昔缘 <lb ed="X" n="0353a17"/><lb ed="R051" n="0073a04"/>可导心也。三亿特结种而<anchor xml:id="nkr_note_add_0353a1701" n="0353a1701"/><anchor xml:id="beg0353a1701" n="0353a1701"/>已<anchor xml:id="end0353a1701"/>。三亿不见不闻。无缘 <lb ed="X" n="0353a18"/><lb ed="R051" n="0073a05"/>障之矣。古谓狐貉不能暖无气之人。<name role="" type="person">扁鹊</name>不能医 <lb ed="X" n="0353a19"/><lb ed="R051" n="0073a06"/>必死之病。天雨不润无根之草。黄金不富命穷之 <lb ed="X" n="0353a20"/><lb ed="R051" n="0073a07"/>人。知此。则<persName>佛</persName>法不能度无缘之人。信矣。昔缘时義。 <lb ed="X" n="0353a21"/><lb ed="R051" n="0073a08"/>大矣哉。所以二句。序<persName>如来</persName>始成<persName>佛</persName>时。半满无心而 <lb ed="X" n="0353a22"/><lb ed="R051" n="0073a09"/>機自差别也。虽言初时。实序一代法被之機故。所 <lb ed="X" n="0353a23"/><lb ed="R051" n="0073a10"/>以二字。承前因昔缘之深浅。所以今根有大小故。 <lb ed="X" n="0353a24"/><lb ed="R051" n="0073a11"/>仙苑。即古仙人修道。染尘受堕之处也。<persName>佛</persName>于此告 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0353b" n="0353b"/> <lb ed="X" n="0353b01"/><lb ed="R051" n="0073a12"/>成者。泛明有四意。一得四无畏故。二警觉群迷令 <lb ed="X" n="0353b02"/><lb ed="R051" n="0073a13"/>知故。三有缘五人在此应度故。四真心直说警增 <lb ed="X" n="0353b03"/><lb ed="R051" n="0073a14"/>上慢故。的指告成有二处意。一为五人三转四谛 <lb ed="X" n="0353b04"/><lb ed="R051" n="0073a15"/>法轮时。作证转云。此是苦。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0353b0401" n="0353b0401"/><anchor xml:id="beg0353b0401" n="0353b0401"/>已<anchor xml:id="end0353b0401"/>知等。此告成者。即 <lb ed="X" n="0353b05"/><lb ed="R051" n="0073a16"/>擧果劝乐。激励義也。二今经药草品云。我是<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0353b06"/><lb ed="R051" n="0073a17"/><persName>应供</persName>等。此告成者。即宏开度门。普觉義也。告成岂 <lb ed="X" n="0353b07"/><lb ed="R051" n="0073a18"/>我慢自伐云乎哉。然此告成。虽拘法花末时。其意 <lb ed="X" n="0353b08"/><lb ed="R051" n="0073b01"/>实序<persName>佛</persName>初坐道场。宣度生事。知出兴意也。機分小 <lb ed="X" n="0353b09"/><lb ed="R051" n="0073b02"/>大者。小如二乘及事行菩萨。以知见偏枯。不了自 <lb ed="X" n="0353b10"/><lb ed="R051" n="0073b03"/>心故。大機如圆教菩萨等。以解行圆明。彻悟真源 <lb ed="X" n="0353b11"/><lb ed="R051" n="0073b04"/>故。故阿含云。<persName>如来</persName>初转四谛法时。诸闻法者。有证 <lb ed="X" n="0353b12"/><lb ed="R051" n="0073b05"/>大乘位者。有证小乘果者。據此则知谛缘一而機 <lb ed="X" n="0353b13"/><lb ed="R051" n="0073b06"/>自异者。则生灭无量攸分。例六度一而機自殊者。 <lb ed="X" n="0353b14"/><lb ed="R051" n="0073b07"/>则事修理修两别。<persName>佛</persName>初无是心也。如莊生不皲手 <lb ed="X" n="0353b15"/><lb ed="R051" n="0073b08"/>之药。用者各别。知此。则五时设化機。之大小。可以 <lb ed="X" n="0353b16"/><lb ed="R051" n="0073b09"/>类推。问仙苑转法时。即顿演花严时。仙苑现丈六。 <lb ed="X" n="0353b17"/><lb ed="R051" n="0073b10"/>觉场现千丈。二始同时。圆遍可尔。双垂两像。优劣 <lb ed="X" n="0353b18"/><lb ed="R051" n="0073b11"/>昭然。即说大小法之前相著矣。是则被機大小。在 <lb ed="X" n="0353b19"/><lb ed="R051" n="0073b12"/><persName>佛</persName>有心。何云機分。<persName>佛</persName>无是心也。答。一月而千江普 <lb ed="X" n="0353b20"/><lb ed="R051" n="0073b13"/>现。虽有晦明。水也。月无异心。一雨而万卉均霑。虽 <lb ed="X" n="0353b21"/><lb ed="R051" n="0073b14"/>有豐啬。物也。雨焉有别。仙苑觉场。丈六千丈。亦機 <lb ed="X" n="0353b22"/><lb ed="R051" n="0073b15"/>之大小。彼此不定见耳。法界身雲。岂住思议境中。 <lb ed="X" n="0353b23"/><lb ed="R051" n="0073b16"/>有意如是哉。大师叙此二句。恐人谓法花之前。在 <lb ed="X" n="0353b24"/><lb ed="R051" n="0073b17"/><persName>佛</persName>宜当说实。便了一期大事。却不自省权实两分 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0353c" n="0353c"/> <lb ed="X" n="0353c01"/><lb ed="R051" n="0073b18"/>而今复用开显会归一番。何也。序主谓<persName>佛</persName>初成道。 <lb ed="X" n="0353c02"/><lb ed="R051" n="0074a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0353c0201" n="0353c0201"/><anchor xml:id="beg0353c0201" n="0353c0201"/>已<anchor xml:id="end0353c0201"/>鉴機宜。故不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0353c0202" n="0353c0202"/><anchor xml:id="beg0353c0202" n="0353c0202"/>已<anchor xml:id="end0353c0202"/>而权实之。今则纯熟。亦不得 <lb ed="X" n="0353c03"/><lb ed="R051" n="0074a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0353c0301" n="0353c0301"/><anchor xml:id="beg0353c0301" n="0353c0301"/>已<anchor xml:id="end0353c0301"/>而开显之。始终为機故耳。若唯说实。何以逐機 <lb ed="X" n="0353c04"/><lb ed="R051" n="0074a03"/>哉。此意含隐。智者详之。金河二句。序一化云终。因 <lb ed="X" n="0353c05"/><lb ed="R051" n="0074a04"/>機大小。而教分偏圆也。上句是分教之时处。以金 <lb ed="X" n="0353c06"/><lb ed="R051" n="0074a05"/>河即处。顾命即时故。梵语阿利罗<g ref="#CB02494">跋</g>提。此云有金 <lb ed="X" n="0353c07"/><lb ed="R051" n="0074a06"/>河。此河即出尸那城之属境。以河水迅速。表生死 <lb ed="X" n="0353c08"/><lb ed="R051" n="0074a07"/>不常。金沙不动。表一真常恒故。河畔有娑罗树。乃 <lb ed="X" n="0353c09"/><lb ed="R051" n="0074a08"/><persName>佛</persName>世力士生处。往昔古<persName>佛</persName>所居。其林四双八株。四 <lb ed="X" n="0353c10"/><lb ed="R051" n="0074a09"/>荣四枯。<persName>如来</persName>于此般涅槃。表本末二四倒<anchor xml:id="nkr_note_add_0353c1001" n="0353c1001"/><anchor xml:id="beg0353c1001" n="0353c1001"/>已<anchor xml:id="end0353c1001"/>断故。 <lb ed="X" n="0353c11"/><lb ed="R051" n="0074a10"/>极证常乐我净四德故。顾命者。临终出命谓之顾。 <lb ed="X" n="0353c12"/><lb ed="R051" n="0074a11"/>将去意也。以彼成王将终。作顾命之誓诰。今言如 <lb ed="X" n="0353c13"/><lb ed="R051" n="0074a12"/>来化缘将终。说涅槃经。捃拾五时之教。此是最後 <lb ed="X" n="0353c14"/><lb ed="R051" n="0074a13"/>遗嘱。究竟垂笵也。下句道字。指一代教法。小乘九 <lb ed="X" n="0353c15"/><lb ed="R051" n="0074a14"/>部。不尽法義。故曰半字。大乘十二部。圆极心性。故 <lb ed="X" n="0353c16"/><lb ed="R051" n="0074a15"/>曰满字。<persName>如来</persName>于涅槃经中。说半满二字。分大小两 <lb ed="X" n="0353c17"/><lb ed="R051" n="0074a16"/>乘。故彼经云。譬如长者。唯有一子。惧不速成。昼夜 <lb ed="X" n="0353c18"/><lb ed="R051" n="0074a17"/>慇勤。教其半字。而不教其毘伽罗论。以其幼稚力 <lb ed="X" n="0353c19"/><lb ed="R051" n="0074a18"/>未堪故。科字取楷定義。言<persName>如来</persName>于涅槃经内。以半 <lb ed="X" n="0353c20"/><lb ed="R051" n="0074b01"/>满二字。楷定一代大小乘。俾不紊乱也。然前後四 <lb ed="X" n="0353c21"/><lb ed="R051" n="0074b02"/>句。機擧初时大小。教擧最後偏圆。以二文影绮。故 <lb ed="X" n="0353c22"/><lb ed="R051" n="0074b03"/>機教互言。俱通一代也。又前後二義。递为由藉。以 <lb ed="X" n="0353c23"/><lb ed="R051" n="0074b04"/>機分则教殊。教殊则機分。序主序此。盖谓法花开 <lb ed="X" n="0353c24"/><lb ed="R051" n="0074b05"/>显之所以也。岂非二句。承前二義。以序法花时至 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0354a" n="0354a"/> <lb ed="X" n="0354a01"/><lb ed="R051" n="0074b06"/>方可说也。岂非二字。犹言若不是也。教被等者。指 <lb ed="X" n="0354a02"/><lb ed="R051" n="0074b07"/>法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0354a0201" n="0354a0201"/><anchor xml:id="beg0354a0201" n="0354a0201"/>已<anchor xml:id="end0354a0201"/>前。教法被于三乘者。教则至此<anchor xml:id="nkr_note_add_0354a0202" n="0354a0202"/><anchor xml:id="beg0354a0202" n="0354a0202"/>已<anchor xml:id="end0354a0202"/>极。機则 <lb ed="X" n="0354a03"/><lb ed="R051" n="0074b08"/>至此<anchor xml:id="nkr_note_add_0354a0301" n="0354a0301"/><anchor xml:id="beg0354a0301" n="0354a0301"/>已<anchor xml:id="end0354a0301"/>熟。此可乘之时也。无足岂非。俱反显意。亦 <lb ed="X" n="0354a04"/><lb ed="R051" n="0074b09"/>序主谦退不敢直云耳。核者。考究也。质明也。约義 <lb ed="X" n="0354a05"/><lb ed="R051" n="0074b10"/>取之。即见闻缘起義也。高会。指法花会上。意谓若 <lb ed="X" n="0354a06"/><lb ed="R051" n="0074b11"/>不是教被乘时。难得见闻高会。若顺明。应云。因教 <lb ed="X" n="0354a07"/><lb ed="R051" n="0074b12"/>被乘时。方得考核高会。盖此高会兴起。良由教到 <lb ed="X" n="0354a08"/><lb ed="R051" n="0074b13"/>機熟。时至缘勝。势可乘耳。若非機熟教到之时。虽 <lb ed="X" n="0354a09"/><lb ed="R051" n="0074b14"/>过百千生。高会无缘兴起。我等岂能考究权实之 <lb ed="X" n="0354a10"/><lb ed="R051" n="0074b15"/>正理。质明开显之通轨。亦岂得普得记莂。获殊勝 <lb ed="X" n="0354a11"/><lb ed="R051" n="0074b16"/>见闻之利益乎。然法花一会。特言高者。略有十意。 <lb ed="X" n="0354a12"/><lb ed="R051" n="0074b17"/>一此经诸<persName>佛</persName>同说故。如大通威音灯明等。二时而 <lb ed="X" n="0354a13"/><lb ed="R051" n="0074b18"/>後说故。三权实正印故。上二初卷意。四授记普遍 <lb ed="X" n="0354a14"/><lb ed="R051" n="0075a01"/>故。如三周授记等。五诸<persName>佛</persName>圆证故。如多宝分身等。 <lb ed="X" n="0354a15"/><lb ed="R051" n="0075a02"/>六需此成<persName>佛</persName>故。如闻解修习必得菩提等。七法力 <lb ed="X" n="0354a16"/><lb ed="R051" n="0075a03"/>上妙故。如释迦资以为因。龙女借以证果等。八本 <lb ed="X" n="0354a17"/><lb ed="R051" n="0075a04"/>迹甚深故。如本迹开显之说。九功德无尽故。如随 <lb ed="X" n="0354a18"/><lb ed="R051" n="0075a05"/>喜之福德。持诵之功德等。十智行双显故。如正宗 <lb ed="X" n="0354a19"/><lb ed="R051" n="0075a06"/>以智起行。流通以行契智等。有此十意。故称高会。 <lb ed="X" n="0354a20"/><lb ed="R051" n="0075a07"/>况超出五教。迥异馀经。虽花严圆极。若非法花。则 <lb ed="X" n="0354a21"/><lb ed="R051" n="0075a08"/>开显不成。必权终权实终实矣。</p><p xml:id="pX32p0354a2113" cb:place="inline">△二释疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0354a22"/><lb ed="R051" n="0075a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0354a2201">是知五千退席。为进增慢之俦。五百授记。俱崇密化 <lb ed="X" n="0354a23"/><lb ed="R051" n="0075a10"/>之迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0354a24"/><lb ed="R051" n="0075a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0354a2401">恐疑云。上云高会。则时至缘熟。如<name role="" type="person">栴檀林</name>内无有 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0354b" n="0354b"/> <lb ed="X" n="0354b01"/><lb ed="R051" n="0075a12"/>凡材。據今经身子三请。<persName>如来</persName>许说。五千礼<persName>佛</persName>而退 <lb ed="X" n="0354b02"/><lb ed="R051" n="0075a13"/>者。何也。故释云。当知五千退席。乃大权示现。深生 <lb ed="X" n="0354b03"/><lb ed="R051" n="0075a14"/>慈愍。怜其会中。未证谓证。滞濡化城迷弃宝所者。 <lb ed="X" n="0354b04"/><lb ed="R051" n="0075a15"/>令进其空心濡滞。深信一乘之法。故序主作此擧。 <lb ed="X" n="0354b05"/><lb ed="R051" n="0075a16"/>也。影响之众。如此益明法花为高会矣。五百。即富 <lb ed="X" n="0354b06"/><lb ed="R051" n="0075a17"/>楼那等。授记。事通因记果记。如後文说。上云退席 <lb ed="X" n="0354b07"/><lb ed="R051" n="0075a18"/>是权。其致叵测。今云授记是权。益显前義。隐勝现 <lb ed="X" n="0354b08"/><lb ed="R051" n="0075b01"/>劣。故云密化。五百同然。故曰俱崇。意谓因缘一周。 <lb ed="X" n="0354b09"/><lb ed="R051" n="0075b02"/>虽指属下根。言授记之事。其实五百圣众。皆多劫 <lb ed="X" n="0354b10"/><lb ed="R051" n="0075b03"/>熏修。本大迹小。权现以辅法化。启迪未信者也。故 <lb ed="X" n="0354b11"/><lb ed="R051" n="0075b04"/>下文云。内秘外现等。上泛序竟。</p><p xml:id="pX32p0354b1113" cb:place="inline">△二的序本经诠 <lb ed="X" n="0354b12"/><lb ed="R051" n="0075b05"/>旨。以显权实正理。分二。初略序三周开显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0354b13"/><lb ed="R051" n="0075b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0354b1301">所以放光现瑞。开发请之教源。出定扬德。畅<persName>佛</persName>慧之 <lb ed="X" n="0354b14"/><lb ed="R051" n="0075b07"/>宏略。朽宅。通入大之文轨。化城。引昔缘之不坠。繫珠。 <lb ed="X" n="0354b15"/><lb ed="R051" n="0075b08"/>明理性之常在。凿井。显示悟之多方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0354b16"/><lb ed="R051" n="0075b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0354b1601">言的序者。此中依经法喩序故。所以二字。通承前 <lb ed="X" n="0354b17"/><lb ed="R051" n="0075b10"/>義。以时至缘熟。方现相表彰。兴起法会故。上句。序 <lb ed="X" n="0354b18"/><lb ed="R051" n="0075b11"/>大觉标本圆发。以光瑞全显妙法体用故。<persName>佛</persName>表实 <lb ed="X" n="0354b19"/><lb ed="R051" n="0075b12"/>相体。光表实相用。从眉间白毫发挥。表此理超乎 <lb ed="X" n="0354b20"/><lb ed="R051" n="0075b13"/>二边。具四德故。瑞有六。谓说经。入定。雨花。地动。众 <lb ed="X" n="0354b21"/><lb ed="R051" n="0075b14"/>喜。放光。此六言瑞者。约时。则世间方睹。约处。则尘 <lb ed="X" n="0354b22"/><lb ed="R051" n="0075b15"/>刹罕遇。约人。唯证极乃能。皆稀有之瑞也。下句。序 <lb ed="X" n="0354b23"/><lb ed="R051" n="0075b16"/>大士承流助发。以问答援引。实为起予故。开通能 <lb ed="X" n="0354b24"/><lb ed="R051" n="0075b17"/>所。能开即光瑞。所开即二士问答。以光瑞不兴。助 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0354c" n="0354c"/> <lb ed="X" n="0354c01"/><lb ed="R051" n="0075b18"/>发不起故。教源亦指光瑞。以光瑞即起教之源头 <lb ed="X" n="0354c02"/><lb ed="R051" n="0076a01"/>故。以<persName>佛</persName>不放光现瑞。则无以开发请之端。此会归 <lb ed="X" n="0354c03"/><lb ed="R051" n="0076a02"/>大教不得兴故。故云放光等。出定二句。序法说一周 <lb ed="X" n="0354c04"/><lb ed="R051" n="0076a03"/>全提之文。言出定者。即出无量義处定也。在<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0354c05"/><lb ed="R051" n="0076a04"/>不定时。前後言出入者。为物示轨。实无出入。義言 <lb ed="X" n="0354c06"/><lb ed="R051" n="0076a05"/>出入也。扬德者。扬即称扬赞歎意。德指权实二智 <lb ed="X" n="0354c07"/><lb ed="R051" n="0076a06"/>之德也。<persName>如来</persName>知见廣大等。歎实智证法德也。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0354c08"/><lb ed="R051" n="0076a07"/>种种分别等。歎权智说法德也。盖实虽证理。不妨 <lb ed="X" n="0354c09"/><lb ed="R051" n="0076a08"/>涉俗。权虽导俗。岂碍证真。若二偏枯。则非唯实难 <lb ed="X" n="0354c10"/><lb ed="R051" n="0076a09"/>涉俗。权亦不能达本故。故<persName>佛</persName>特赞扬之。下句畅字。 <lb ed="X" n="0354c11"/><lb ed="R051" n="0076a10"/>以宣演开敷为義。<persName>佛</persName>慧。即诸<persName>佛</persName>权实二智也。下文 <lb ed="X" n="0354c12"/><lb ed="R051" n="0076a11"/>诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量等。此宣畅<persName>佛</persName>慧之大略也。大 <lb ed="X" n="0354c13"/><lb ed="R051" n="0076a12"/>略犹言大纲。<persName>佛</persName>如此歎者。将欲引权入实。会三皈 <lb ed="X" n="0354c14"/><lb ed="R051" n="0076a13"/>一。欲发二乘之愿慕耳。朽宅下。序喩说一周开显 <lb ed="X" n="0354c15"/><lb ed="R051" n="0076a14"/>之文。朽宅二字。直序喩名。通入六字。序喩说开显 <lb ed="X" n="0354c16"/><lb ed="R051" n="0076a15"/>大意。宅即火宅。今言朽者。以众苦煎逼故。多缘速 <lb ed="X" n="0354c17"/><lb ed="R051" n="0076a16"/>壞故。文云。三界无安。犹如火宅。是朽故宅。属于一 <lb ed="X" n="0354c18"/><lb ed="R051" n="0076a17"/>人是也。言通者疏通義。文即文言。轨即轨辙。意谓 <lb ed="X" n="0354c19"/><lb ed="R051" n="0076a18"/>火宅喩中。疏通入大乘之文。以改中根人昔三之 <lb ed="X" n="0354c20"/><lb ed="R051" n="0076b01"/>辙。良以法说一周。示多方便。上根身子闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0354c2001" n="0354c2001"/><anchor xml:id="beg0354c2001" n="0354c2001"/>已<anchor xml:id="end0354c2001"/>。疑惑 <lb ed="X" n="0354c21"/><lb ed="R051" n="0076b02"/>冰消故悔责领解。<persName>如来</persName>与之述成授记。但中根闻 <lb ed="X" n="0354c22"/><lb ed="R051" n="0076b03"/>旨。犹堕疑网。冰炭交怀。无能开解。身子悲他未悟 <lb ed="X" n="0354c23"/><lb ed="R051" n="0076b04"/>重为请决。乃开喩说一周之旨。文云。我今无复疑 <lb ed="X" n="0354c24"/><lb ed="R051" n="0076b05"/>悔。亲于<persName>佛</persName>前得授记等。此上根领悟无疑也。又云。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0355a" n="0355a"/> <lb ed="X" n="0355a01"/><lb ed="R051" n="0076b06"/>是千二百心自在者。昔住学地。乃至闻所未闻。皆 <lb ed="X" n="0355a02"/><lb ed="R051" n="0076b07"/>堕疑惑。此中根有疑未决也。又云。愿为四众说其 <lb ed="X" n="0355a03"/><lb ed="R051" n="0076b08"/>因缘。令離疑悔。此则请决其疑也。故<persName>佛</persName>重为开喩 <lb ed="X" n="0355a04"/><lb ed="R051" n="0076b09"/>云。我先不言诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>以种种因缘。乃至今当复 <lb ed="X" n="0355a05"/><lb ed="R051" n="0076b10"/>以譬喩更明斯義。诸有智者。以譬喩得解。自下乃 <lb ed="X" n="0355a06"/><lb ed="R051" n="0076b11"/>说火宅一喩。以三车一车之浅。比况三乘一道之 <lb ed="X" n="0355a07"/><lb ed="R051" n="0076b12"/>深。使知长者许三赐一。不涉虚妄。则知吾<persName>佛</persName>始权 <lb ed="X" n="0355a08"/><lb ed="R051" n="0076b13"/>而终实。全是真慈。至此则三一之文言会通。开显 <lb ed="X" n="0355a09"/><lb ed="R051" n="0076b14"/>之轨辙一致。而中根根心之疑。从此拔尽无馀蕴 <lb ed="X" n="0355a10"/><lb ed="R051" n="0076b15"/>矣。穷子一喩。四子领解。感<persName>佛</persName>深恩。药草一喩。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0355a11"/><lb ed="R051" n="0076b16"/>重为述成。而授记一品。四圣方受记莂。良在喩说 <lb ed="X" n="0355a12"/><lb ed="R051" n="0076b17"/>权实。中根疑惑决通者焉。此则虽序火宅一语。实 <lb ed="X" n="0355a13"/><lb ed="R051" n="0076b18"/>四品卷半经文。皆在其中矣。文轨出中庸。借其文 <lb ed="X" n="0355a14"/><lb ed="R051" n="0077a01"/>势耳。化城下。序因缘一周开显之文。其化城二字。 <lb ed="X" n="0355a15"/><lb ed="R051" n="0077a02"/>非单指喩。盖指化城一品之文。若单释喩。无而忽 <lb ed="X" n="0355a16"/><lb ed="R051" n="0077a03"/>有曰化。防非御侮曰城。以喩二乘涅槃权果非实。 <lb ed="X" n="0355a17"/><lb ed="R051" n="0077a04"/>而防见思之非。究竟必废。会入一乘宝所故。古德 <lb ed="X" n="0355a18"/><lb ed="R051" n="0077a05"/>云。化城本无而权设。以济阻修愿息之人。而进之 <lb ed="X" n="0355a19"/><lb ed="R051" n="0077a06"/>令至宝所。喩小果非实而权设。以济要小求证之 <lb ed="X" n="0355a20"/><lb ed="R051" n="0077a07"/>人。而引之令入<persName>佛</persName>慧也。若连下六字释。应云化城 <lb ed="X" n="0355a21"/><lb ed="R051" n="0077a08"/>喩品中。引昔缘之不坠。昔缘指大通<persName>佛</persName>时。<persName>佛</persName>为十 <lb ed="X" n="0355a22"/><lb ed="R051" n="0077a09"/>六王子。代阐妙法结缘之事。故後文云。我等为沙 <lb ed="X" n="0355a23"/><lb ed="R051" n="0077a10"/>弥时。教化无量百千万亿恒河沙数众生。乃至尔 <lb ed="X" n="0355a24"/><lb ed="R051" n="0077a11"/>时所化无量恒河沙众生者。汝等及我灭度後未 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0355b" n="0355b"/> <lb ed="X" n="0355b01"/><lb ed="R051" n="0077a12"/>来世中声闻弟子是也。次後开化城宝所喩文。據 <lb ed="X" n="0355b02"/><lb ed="R051" n="0077a13"/>此则知昔日之缘。犹在不失耳。然此引昔缘之意。 <lb ed="X" n="0355b03"/><lb ed="R051" n="0077a14"/>盖为下根人开权显实也。何者。以前喩说一周之 <lb ed="X" n="0355b04"/><lb ed="R051" n="0077a15"/>旨。统言法一機异。恐下根怯弱。不达此旨。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b0401" n="0355b0401"/><anchor xml:id="beg0355b0401" n="0355b0401"/>已<anchor xml:id="end0355b0401"/>定 <lb ed="X" n="0355b05"/><lb ed="R051" n="0077a16"/>二地。难近<persName>佛</persName>慧。故<persName>佛</persName>引昔缘之後。乃设化城一喩。 <lb ed="X" n="0355b06"/><lb ed="R051" n="0077a17"/>令知汝所住地。近于<persName>佛</persName>慧。庶幾昔三化城。不劳肯 <lb ed="X" n="0355b07"/><lb ed="R051" n="0077a18"/>綮。而可达一乘之宝所矣。繫珠下。序五百领解得 <lb ed="X" n="0355b08"/><lb ed="R051" n="0077b01"/>记之文。盖往因<anchor xml:id="nkr_note_add_0355b0801" n="0355b0801"/><anchor xml:id="beg0355b0801" n="0355b0801"/>已<anchor xml:id="end0355b0801"/>明。下根滞权之疑断。故富罗等 <lb ed="X" n="0355b09"/><lb ed="R051" n="0077b02"/>感悟领解。<persName>如来</persName>述成与记。决知前失今得。由自迷 <lb ed="X" n="0355b10"/><lb ed="R051" n="0077b03"/>自悟也。故五百千二说此一喩。以明昔因今缘。一 <lb ed="X" n="0355b11"/><lb ed="R051" n="0077b04"/>乘犹在。不曾遗失。亦感<persName>佛</persName>深恩意也。珠喩一乘因 <lb ed="X" n="0355b12"/><lb ed="R051" n="0077b05"/>种。繫况悲愿任持。亲友繫珠。喩<persName>佛</persName>在十六时。说此 <lb ed="X" n="0355b13"/><lb ed="R051" n="0077b06"/>经结大乘因也。醉不觉知。喩无明未破。废忘大心。 <lb ed="X" n="0355b14"/><lb ed="R051" n="0077b07"/>资生艰难。喩动被法缚。悲智不失。喩衣珠现在。故 <lb ed="X" n="0355b15"/><lb ed="R051" n="0077b08"/>下文云。譬如有人乃至我今乃知实是菩萨。得受 <lb ed="X" n="0355b16"/><lb ed="R051" n="0077b09"/>阿耨菩提等。是知今日之得。乃昔缘结种在怀也。 <lb ed="X" n="0355b17"/><lb ed="R051" n="0077b10"/>岂今日为然哉。然此句或可云繫珠明悲愿之常 <lb ed="X" n="0355b18"/><lb ed="R051" n="0077b11"/>在。以理乃本具。性以习成故。盖能繫者。即吾<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0355b19"/><lb ed="R051" n="0077b12"/>悲愿。所繫者。即一乘之理性。序主从所繫边为言。 <lb ed="X" n="0355b20"/><lb ed="R051" n="0077b13"/>无他异说。凿井下序。法师品廣记之文。以此喩是 <lb ed="X" n="0355b21"/><lb ed="R051" n="0077b14"/>三周法竟。三根记圆。廣记文後说故。夫妙法玄源。 <lb ed="X" n="0355b22"/><lb ed="R051" n="0077b15"/>澄湛圆满。谁人不具。喩水于地中。无处不遍也。然 <lb ed="X" n="0355b23"/><lb ed="R051" n="0077b16"/>水虽遍含。须凿井而显。法虽同有。必依经而明。经 <lb ed="X" n="0355b24"/><lb ed="R051" n="0077b17"/>之信解有无。则果之远近天壤。井之穿凿巧拙。则 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0355c" n="0355c"/> <lb ed="X" n="0355c01"/><lb ed="R051" n="0077b18"/>水之隐显悬殊。故经云。药王多有在家出家行菩 <lb ed="X" n="0355c02"/><lb ed="R051" n="0078a01"/>萨道。乃至未善行菩萨道。此如济渴而不知需水 <lb ed="X" n="0355c03"/><lb ed="R051" n="0078a02"/>也。若有闻是经者。乃善行菩萨道。此如渴时知须 <lb ed="X" n="0355c04"/><lb ed="R051" n="0078a03"/>水也。其有众生求<persName>佛</persName>道者。若见若闻是法花经者。 <lb ed="X" n="0355c05"/><lb ed="R051" n="0078a04"/>当知是人得近阿耨等。此如人凿井<anchor xml:id="nkr_note_add_0355c0501" n="0355c0501"/><anchor xml:id="beg0355c0501" n="0355c0501"/>已<anchor xml:id="end0355c0501"/>近泉源也。 <lb ed="X" n="0355c06"/><lb ed="R051" n="0078a05"/>又喩云。譬如有人。渴乏需水。乃至知水尙远。此如 <lb ed="X" n="0355c07"/><lb ed="R051" n="0078a06"/>前行菩萨道不见是经。不得其要也。施功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0355c0701" n="0355c0701"/><anchor xml:id="beg0355c0701" n="0355c0701"/>已<anchor xml:id="end0355c0701"/>。转 <lb ed="X" n="0355c08"/><lb ed="R051" n="0078a07"/>见湿土。此如前闻是经。乃善行菩萨道也。遂渐至 <lb ed="X" n="0355c09"/><lb ed="R051" n="0078a08"/>泥。知水必近。此如前得闻是经。得近阿耨等也。又 <lb ed="X" n="0355c10"/><lb ed="R051" n="0078a09"/>云。所以者何。一切菩萨阿耨菩提。皆属此经。释曰。 <lb ed="X" n="0355c11"/><lb ed="R051" n="0078a10"/><persName>佛</persName>果菩提。皆属此经。未闻未解。安可得到。又曰。此 <lb ed="X" n="0355c12"/><lb ed="R051" n="0078a11"/>经开方便门。示真实相。乃至无人能到。今<persName>佛</persName>教化 <lb ed="X" n="0355c13"/><lb ed="R051" n="0078a12"/>菩萨而为开示。释曰。开方便门。犹凿井也。示真实 <lb ed="X" n="0355c14"/><lb ed="R051" n="0078a13"/>相。犹见水也。无人能到。唯菩萨可以开示也。以法 <lb ed="X" n="0355c15"/><lb ed="R051" n="0078a14"/>映喩。以喩显法。多方开示。令人悟入。足显此经之 <lb ed="X" n="0355c16"/><lb ed="R051" n="0078a15"/>妙也。喩之多方开示。则井之漧土湿泥。水之远近 <lb ed="X" n="0355c17"/><lb ed="R051" n="0078a16"/>是也。法之多方开示。则善行不善行。及供养读诵。 <lb ed="X" n="0355c18"/><lb ed="R051" n="0078a17"/>见闻思惟信解修习能否。果之远近是也。故云。显 <lb ed="X" n="0355c19"/><lb ed="R051" n="0078a18"/>示悟之多方。问。此经據文二十八品。三周七喩。序 <lb ed="X" n="0355c20"/><lb ed="R051" n="0078b01"/>文何不具述。止序四喩十品者。何也。答。说三周法。 <lb ed="X" n="0355c21"/><lb ed="R051" n="0078b02"/>授三根记。罄尽<persName>如来</persName>出世本怀。故大师止序三周 <lb ed="X" n="0355c22"/><lb ed="R051" n="0078b03"/>之文。纵有後義。以赅摄故。</p><p xml:id="pX32p0355c2211" cb:place="inline">△二总结全经幽深。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0355c23"/><lb ed="R051" n="0078b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0355c2301">词義宛然。喩陈<name role="" type="person">唯远</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0355c24"/><lb ed="R051" n="0078b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0355c2401">上句。谓七轴之文言。全经之義理。乍观之。如指掌 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0356a" n="0356a"/> <lb ed="X" n="0356a01"/><lb ed="R051" n="0078b06"/>目前可见可知。下句。谓三周之开晓。九喩之铺陈。 <lb ed="X" n="0356a02"/><lb ed="R051" n="0078b07"/>徐行也。如雲光天表。难闻难到。所谓此经也。一念 <lb ed="X" n="0356a03"/><lb ed="R051" n="0078b08"/>万年。今时劫外。泛泛端如五两轻。堆堆何啻千钧 <lb ed="X" n="0356a04"/><lb ed="R051" n="0078b09"/>重。大哉教乎。盖无得而思议者焉。</p><p xml:id="pX32p0356a0414" cb:place="inline">△四赞较祈愿。 <lb ed="X" n="0356a05"/><lb ed="R051" n="0078b10"/>分二。初赞较。明三宝殊勝。二祈愿。申作序之意。初 <lb ed="X" n="0356a06"/><lb ed="R051" n="0078b11"/>赞较又三。初赞<persName>佛</persName>慈悲。二赞法较勝。三赞機因深。 <lb ed="X" n="0356a07"/><lb ed="R051" n="0078b12"/>且初赞<persName>佛</persName>慈悲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356a08"/><lb ed="R051" n="0078b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0356a0801">自非大哀旷济。拔滞溺之沉流。一极悲心。拯昏迷之 <lb ed="X" n="0356a09"/><lb ed="R051" n="0078b14"/>失性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356a10"/><lb ed="R051" n="0078b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0356a1001">初二句。能拔所拔。次二句能拯所拯。怜愍一切。曰 <lb ed="X" n="0356a11"/><lb ed="R051" n="0078b16"/>大哀。慈航普渡。曰旷济。二乘钝滞化城。远视菩提 <lb ed="X" n="0356a12"/><lb ed="R051" n="0078b17"/>非分。凡夫沉溺苦海。求出生死无期。沦有沦无。总 <lb ed="X" n="0356a13"/><lb ed="R051" n="0078b18"/>名沉流。<persName>佛</persName>为此等。故说此经。会众善之小行。同归 <lb ed="X" n="0356a14"/><lb ed="R051" n="0079a01"/><persName>佛</persName>道。开二乘之渐门。幷入一极。况未兆之機。亦为 <lb ed="X" n="0356a15"/><lb ed="R051" n="0079a02"/>悬记。大哀<anchor xml:id="nkr_note_add_0356a1501" n="0356a1501"/><anchor xml:id="beg0356a1501" n="0356a1501"/>旷<anchor xml:id="end0356a1501"/>济。利益圆遍。莫此加矣。故序主反显 <lb ed="X" n="0356a16"/><lb ed="R051" n="0079a03"/>若此。无上无等。曰一极。观生拔苦。曰悲心。昏言识 <lb ed="X" n="0356a17"/><lb ed="R051" n="0079a04"/>情汩没。罔明实理。迷言苦乐漂沉。不达自心。二者 <lb ed="X" n="0356a18"/><lb ed="R051" n="0079a05"/>均之失性一也。故<persName>佛</persName>悲门浚切。度门宏开。拔拯于 <lb ed="X" n="0356a19"/><lb ed="R051" n="0079a06"/>识情之场。提挈于苦乐之域。俾明权实正理。扩彻 <lb ed="X" n="0356a20"/><lb ed="R051" n="0079a07"/>灵明自心而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0356a2001" n="0356a2001"/><anchor xml:id="beg0356a2001" n="0356a2001"/>已<anchor xml:id="end0356a2001"/>。不然。则迍邅苦集之域者。终处 <lb ed="X" n="0356a21"/><lb ed="R051" n="0079a08"/>长夜。结缚盖缠之内者。亦竟难出头。<persName>佛</persName>心如此。得 <lb ed="X" n="0356a22"/><lb ed="R051" n="0079a09"/>不谓之一极乎。</p><p xml:id="pX32p0356a2207" cb:place="inline">△二赞法较勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356a23"/><lb ed="R051" n="0079a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0356a2301">自汉至唐。六百馀载。总历群籍。四千馀轴。受持盛者。 <lb ed="X" n="0356a24"/><lb ed="R051" n="0079a11"/>无出此经。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0356b" n="0356b"/> <lb ed="X" n="0356b01"/><lb ed="R051" n="0079a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0356b0101">前四句能较。後二句所较。<persName>佛</persName>法自汉明帝永平年 <lb ed="X" n="0356b02"/><lb ed="R051" n="0079a13"/>间始来。故曰自汉。历东西晋。南北朝。隋氏。故曰至 <lb ed="X" n="0356b03"/><lb ed="R051" n="0079a14"/>唐。六百馀载。约时代而言。明群籍经历时之久也。 <lb ed="X" n="0356b04"/><lb ed="R051" n="0079a15"/>总历者。前後翻译。合集融摄故。群籍有三義。约部 <lb ed="X" n="0356b05"/><lb ed="R051" n="0079a16"/>帙。则多少不等故。约宗旨。则偏圆殊致故。约藏乘。 <lb ed="X" n="0356b06"/><lb ed="R051" n="0079a17"/>则三藏各别故。四千馀轴。约唐时大数而言。此明 <lb ed="X" n="0356b07"/><lb ed="R051" n="0079a18"/>所来之经多也。受持二句。谓今经约时。则西晋始 <lb ed="X" n="0356b08"/><lb ed="R051" n="0079b01"/>传。时不久也。约部。则诸经中一。卷不多也。虽时近 <lb ed="X" n="0356b09"/><lb ed="R051" n="0079b02"/>卷少。而在处流通。人天捧持。反过于诸经者。何也 <lb ed="X" n="0356b10"/><lb ed="R051" n="0079b03"/>盖此经也。诸经中王。如优昙钵花。时一现耳。约体 <lb ed="X" n="0356b11"/><lb ed="R051" n="0079b04"/>即当人本觉之真心。约用即一乘实相之妙法。如 <lb ed="X" n="0356b12"/><lb ed="R051" n="0079b05"/>药王本事品挍量。一切江河海为第一等。然一品 <lb ed="X" n="0356b13"/><lb ed="R051" n="0079b06"/>挍量。如此之勝。况全经挍量。难以尽言。據此益信。 <lb ed="X" n="0356b14"/><lb ed="R051" n="0079b07"/>此而不持。无可持者。此而不受。无可受者。此经一 <lb ed="X" n="0356b15"/><lb ed="R051" n="0079b08"/>部。敌群籍之四千。亦犹持观音之名。勝持六十二 <lb ed="X" n="0356b16"/><lb ed="R051" n="0079b09"/>亿恒河沙菩萨名矣。</p><p xml:id="pX32p0356b1609" cb:place="inline">△三赞機因深。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356b17"/><lb ed="R051" n="0079b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0356b1701">将非機教相扣。幷智勝之遗尘。闻而深敬。俱威王之 <lb ed="X" n="0356b18"/><lb ed="R051" n="0079b11"/>馀绩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356b19"/><lb ed="R051" n="0079b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0356b1901">機有五种。权为影响开化。远为有缘结种。现为法 <lb ed="X" n="0356b20"/><lb ed="R051" n="0079b13"/>会廣记。兼为有学欢喜。正为二乘受记。教指此经。 <lb ed="X" n="0356b21"/><lb ed="R051" n="0079b14"/>盖此经显实法门。同归一乘教故。云相扣者。機被 <lb ed="X" n="0356b22"/><lb ed="R051" n="0079b15"/>教而機缘得盖。教扣機也。教逐機而教化大行。機 <lb ed="X" n="0356b23"/><lb ed="R051" n="0079b16"/>扣教也。下句。明扣者有昔缘也。谓大通说此经于 <lb ed="X" n="0356b24"/><lb ed="R051" n="0079b17"/>尘劫之前。十六王子代<persName>佛</persName>开阐。则此法之入人深。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0356c" n="0356c"/> <lb ed="X" n="0356c01"/><lb ed="R051" n="0079b18"/>结缘勝也。久矣。今之得蒙记莂。见闻法化者。孰非 <lb ed="X" n="0356c02"/><lb ed="R051" n="0080a01"/>当时之遗芳哉。故曰。幷智勝之遗尘。将非二字反 <lb ed="X" n="0356c03"/><lb ed="R051" n="0080a02"/>明。或序主不定意。闻而下。赞機之信心有因也。法 <lb ed="X" n="0356c04"/><lb ed="R051" n="0080a03"/>音达耳曰闻。身心皈命曰深敬。以身敬非深故。下 <lb ed="X" n="0356c05"/><lb ed="R051" n="0080a04"/>句。即经中二万亿威音王<persName>佛</persName>俱说此经。不轻菩萨 <lb ed="X" n="0356c06"/><lb ed="R051" n="0080a05"/>先以<persName>佛</persName>性遍记四众。复闻此经教化三乘是<anchor xml:id="nkr_note_add_0356c0601" n="0356c0601"/><anchor xml:id="beg0356c0601" n="0356c0601"/>已<anchor xml:id="end0356c0601"/>。然 <lb ed="X" n="0356c07"/><lb ed="R051" n="0080a06"/>法流尘劫。至今隆盛不绝。故云。俱威王之馀绩。夫 <lb ed="X" n="0356c08"/><lb ed="R051" n="0080a07"/>子期云丧。伯牙绝絃。盖悲无知音者也。今闻此经 <lb ed="X" n="0356c09"/><lb ed="R051" n="0080a08"/>而庆幸捧持。亦曾蒙古<persName>佛</persName>教化。知音之人也。念其 <lb ed="X" n="0356c10"/><lb ed="R051" n="0080a09"/>昔则酬其今。感其恩则戴其德。而闻而深敬。不为 <lb ed="X" n="0356c11"/><lb ed="R051" n="0080a10"/>过也。</p><p xml:id="pX32p0356c1103" cb:place="inline">△二祈愿。申作序之意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356c12"/><lb ed="R051" n="0080a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0356c1201">辄于经首。序而综之。庶得早净六根。仰慈尊之嘉会。 <lb ed="X" n="0356c13"/><lb ed="R051" n="0080a12"/>速成四德。趣乐土之玄猷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0356c14"/><lb ed="R051" n="0080a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0356c1401">辄于下。明作序意。意谓此经。三译绮互。意趣多端。 <lb ed="X" n="0356c15"/><lb ed="R051" n="0080a14"/>文言浩瀚。非提纲挈领。无以究其旨归。故擅于此 <lb ed="X" n="0356c16"/><lb ed="R051" n="0080a15"/>经之初。专总意焉。如经之有纬。<g ref="#CB02133">丝</g>之有緖者矣。综 <lb ed="X" n="0356c17"/><lb ed="R051" n="0080a16"/>有二意。一综文。二综義。以能所两诠。互相随故。综 <lb ed="X" n="0356c18"/><lb ed="R051" n="0080a17"/>文。如朽宅等言。综義。如喩说一周義等。问據上释。 <lb ed="X" n="0356c19"/><lb ed="R051" n="0080a18"/>则辄字是专義擅義。大师何故作此说耶。答。大师 <lb ed="X" n="0356c20"/><lb ed="R051" n="0080b01"/>以法花尊尙。未易冠言。故安此辄字。双含二義。擅 <lb ed="X" n="0356c21"/><lb ed="R051" n="0080b02"/>则大师谦退之心也。专则大师敬谨之心也。岂无 <lb ed="X" n="0356c22"/><lb ed="R051" n="0080b03"/>味而然哉。庶得下。发愿普益。庶得二字。希慕祈请 <lb ed="X" n="0356c23"/><lb ed="R051" n="0080b04"/>仗愿意也。一念相应。或现生圆备。故云早净。六根 <lb ed="X" n="0356c24"/><lb ed="R051" n="0080b05"/>即眼等六也。下文云。善男子女人。若读若诵若解 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0357a" n="0357a"/> <lb ed="X" n="0357a01"/><lb ed="R051" n="0080b06"/>说若书写。眼得八百功德等。谓之净者。以父母所 <lb ed="X" n="0357a02"/><lb ed="R051" n="0080b07"/>生常眼常耳。无杂无壞。而能彻见洞闻故。慈尊指 <lb ed="X" n="0357a03"/><lb ed="R051" n="0080b08"/>弥勒。以慈隆即世。悲臻後劫故此名之。嘉会。即龙 <lb ed="X" n="0357a04"/><lb ed="R051" n="0080b09"/>华三会。序主意谓。此根一净。不但见灵山一会俨 <lb ed="X" n="0357a05"/><lb ed="R051" n="0080b10"/>然目前。亦可仗今经之妙缘。凭慈氏之愿力。当来 <lb ed="X" n="0357a06"/><lb ed="R051" n="0080b11"/>龙华会上。得预记莂耳。故上句云庶得。下句云仰 <lb ed="X" n="0357a07"/><lb ed="R051" n="0080b12"/>也。上约下生经释。若约当经。亦可指第四天内院 <lb ed="X" n="0357a08"/><lb ed="R051" n="0080b13"/>故。如劝发品云。若有受持读诵。是人命终。为千<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0357a09"/><lb ed="R051" n="0080b14"/>授手。令不恐怖。不堕恶趣。即往<name role="" type="person">兜率天</name>上弥勒菩 <lb ed="X" n="0357a10"/><lb ed="R051" n="0080b15"/>萨所。菩萨有三十二相。大菩萨众所共围绕。有百 <lb ed="X" n="0357a11"/><lb ed="R051" n="0080b16"/>千万亿天女眷属。而于中生。有如是等功德利益。 <lb ed="X" n="0357a12"/><lb ed="R051" n="0080b17"/>據此。则知大师作序流通此经。盖欲现生兜率。当 <lb ed="X" n="0357a13"/><lb ed="R051" n="0080b18"/>遇龙华。临终请入内院者。是其验也。嘉会二字。出 <lb ed="X" n="0357a14"/><lb ed="R051" n="0081a01"/>周易。亨者嘉之会也。不涉躐等。行愿满足。曰速成。 <lb ed="X" n="0357a15"/><lb ed="R051" n="0081a02"/>四德。古谓常等四德。然此极果所证。非今序意。今 <lb ed="X" n="0357a16"/><lb ed="R051" n="0081a03"/>指劝发品中。一者诸<persName>佛</persName>护念。二者殖众德本。三者 <lb ed="X" n="0357a17"/><lb ed="R051" n="0081a04"/>入正定聚。四者发救一切众生之心。以此四乃普 <lb ed="X" n="0357a18"/><lb ed="R051" n="0081a05"/>贤劝发之切要处。又大师作序。欲真得是经。以成 <lb ed="X" n="0357a19"/><lb ed="R051" n="0081a06"/>普贤常行。必求诸<persName>佛</persName>护念。乃至发救一切众生之 <lb ed="X" n="0357a20"/><lb ed="R051" n="0081a07"/>心故。乐土。指<name role="" type="person">极乐世界</name>。以药王本事品云。若<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0357a21"/><lb ed="R051" n="0081a08"/>灭後。後五百岁。若有闻是经典。如说修行。于此命 <lb ed="X" n="0357a22"/><lb ed="R051" n="0081a09"/>终。即往<name role="" type="person">安乐世界</name>。阿弥陀<persName>佛</persName>。大菩萨众。围绕住处。 <lb ed="X" n="0357a23"/><lb ed="R051" n="0081a10"/>生莲花中宝座之上等。趣字有向往求生意。序主 <lb ed="X" n="0357a24"/><lb ed="R051" n="0081a11"/>谓述此序功德。普愿速成四德。同生安养。直到彼 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0357b" n="0357b"/> <lb ed="X" n="0357b01"/><lb ed="R051" n="0081a12"/>岸。不涉迂曲。故又云玄猷也。此二字。如心经序。妙 <lb ed="X" n="0357b02"/><lb ed="R051" n="0081a13"/>道玄猷。猷即道也。道即能通之義。谓因此玄妙之 <lb ed="X" n="0357b03"/><lb ed="R051" n="0081a14"/>道。即能通至乐<g ref="#CB15131">邦</g>也。</p><p xml:id="pX32p0357b0309" cb:place="inline">△五结归序题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0357b04"/><lb ed="R051" n="0081a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0357b0401">弘赞莫穷永贻诸後云尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0357b05"/><lb ed="R051" n="0081a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0357b0501">鲁史成。而游夏不能赞一辞。盖夫子之文章。不可 <lb ed="X" n="0357b06"/><lb ed="R051" n="0081a17"/>穷也。况法花经藏深固幽远无人能到哉。即辩拟 <lb ed="X" n="0357b07"/><lb ed="R051" n="0081a18"/>天女。智似菩萨。以一人而生无量口。以一口而生 <lb ed="X" n="0357b08"/><lb ed="R051" n="0081b01"/>无量舌。以一舌而出无量音声。以一音而赞无量 <lb ed="X" n="0357b09"/><lb ed="R051" n="0081b02"/>功德。其于此经。殆如管窥耳。如斯经者。唯<persName>佛</persName>能知。 <lb ed="X" n="0357b10"/><lb ed="R051" n="0081b03"/>信矣。永贻一句。即利泽万方无尽之意。盖妙法无 <lb ed="X" n="0357b11"/><lb ed="R051" n="0081b04"/>尽。则此经此序流通亦无尽也。犹滴水入海。同海 <lb ed="X" n="0357b12"/><lb ed="R051" n="0081b05"/>俱永者焉。凡吾人遇此经。当以无尽心流通。斯善 <lb ed="X" n="0357b13"/><lb ed="R051" n="0081b06"/>矣哉。为述此序。故云云尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0357b14"/><lb ed="R051" n="0081b07"/> <lb ed="X" n="0357b15"/><lb ed="R051" n="0081b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0357b1501">妙法花经大成悬谈<note place="inline">终</note></p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0357b16"/> <lb ed="X" n="0357b17"/> <lb ed="X" n="0357b18"/> <lb ed="X" n="0357b19"/> <lb ed="X" n="0357b20"/><cb:docNumber>No. 619</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0357b21"/><lb ed="R051" n="0081b10"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经大成卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0357b22"/> <lb ed="X" n="0357b23"/><lb ed="R051" n="0081b11"/><byline cb:type="collector">金台即山居後学 大義 集</byline> <lb ed="X" n="0357b24"/><lb ed="R051" n="0081b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0357b2401">△人题。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0357c" n="0357c"/> <lb ed="X" n="0357c01"/><lb ed="R051" n="0081b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0357c0101">姚秦三藏法师鸠摩罗什译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0357c02"/><lb ed="R051" n="0081b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0357c0201">三译斯经。世宗秦本。什师出处。<anchor xml:id="nkr_note_add_0357c0201" n="0357c0201"/><anchor xml:id="beg0357c0201" n="0357c0201"/>已<anchor xml:id="end0357c0201"/>具于前。三藏法 <lb ed="X" n="0357c03"/><lb ed="R051" n="0081b15"/>师。显二利德。经契一心。律规三业。论甄邪正。法義 <lb ed="X" n="0357c04"/><lb ed="R051" n="0081b16"/>轨持。师彰模笵。约自利。以三藏圣法为自宗师。约 <lb ed="X" n="0357c05"/><lb ed="R051" n="0081b17"/>利他。即传三藏道法为天人帅也。译者。易也。易梵 <lb ed="X" n="0357c06"/><lb ed="R051" n="0081b18"/>成华故。周礼掌四方之语。各有其官。北方曰译。今 <lb ed="X" n="0357c07"/><lb ed="R051" n="0082a01"/>经自西来。而云译者。汉之北官。兼善西语。摩腾始 <lb ed="X" n="0357c08"/><lb ed="R051" n="0082a02"/>至。遂称为译。今仍之也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0357c09"/><lb ed="R051" n="0082a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0357c0901">妙法莲花经序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0357c10"/><lb ed="R051" n="0082a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0357c1001">擧经题而立品题者。经为总。品为别也。以品虽各 <lb ed="X" n="0357c11"/><lb ed="R051" n="0082a05"/>取类聚。总属妙法经故。序者。庠序也。谓阶位宾主 <lb ed="X" n="0357c12"/><lb ed="R051" n="0082a06"/>问答。悉庠序也。又尔雅云。东西墙曰序。所以别内 <lb ed="X" n="0357c13"/><lb ed="R051" n="0082a07"/>外也。谓见墙别宅舍之内外。观序知一经之由致 <lb ed="X" n="0357c14"/><lb ed="R051" n="0082a08"/>也。若从義释。谓次序由序述序。如是等。冠于经首。 <lb ed="X" n="0357c15"/><lb ed="R051" n="0082a09"/>次序也。放光现瑞。发起之端。由序也。问答释疑。正 <lb ed="X" n="0357c16"/><lb ed="R051" n="0082a10"/>说弄引。述序也。梵语<g ref="#CB02494">跋</g>渠。此云品。以義类同者。聚 <lb ed="X" n="0357c17"/><lb ed="R051" n="0082a11"/>在一段。故名为品。诸经品名。或<persName>佛</persName>自唱。或结集所 <lb ed="X" n="0357c18"/><lb ed="R051" n="0082a12"/>置。或译人添足。今经药王天授二品。是<persName>佛</persName>自唱。其 <lb ed="X" n="0357c19"/><lb ed="R051" n="0082a13"/>馀皆是经家译人所置。陈教起之因由。详法兴之 <lb ed="X" n="0357c20"/><lb ed="R051" n="0082a14"/>缘始。虽为一经之发起。实括全经之始终。故直名 <lb ed="X" n="0357c21"/><lb ed="R051" n="0082a15"/>序品。序则引兴正宗。品则总别名理。第则节目有 <lb ed="X" n="0357c22"/><lb ed="R051" n="0082a16"/>次。一则贯数之始。故云序品第一。</p> <lb ed="X" n="0357c23"/><lb ed="R051" n="0082a17"/><p xml:id="pX32p0357c2301">△十别解文義。大章分三。序初序分。二正宗分。三 <lb ed="X" n="0357c24"/><lb ed="R051" n="0082a18"/>流通分。初序分。有通序。别序。经後序。经前序。证信 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0358a" n="0358a"/> <lb ed="X" n="0358a01"/><lb ed="R051" n="0082b01"/>序。发起序。从如是我闻至退坐一面。为通序。通于 <lb ed="X" n="0358a02"/><lb ed="R051" n="0082b02"/>诸经故。通中有别。以处众歎德之不同故。亦名经 <lb ed="X" n="0358a03"/><lb ed="R051" n="0082b03"/>後序。<persName>佛</persName>灭後结集所置故。亦名证信序。以说听时 <lb ed="X" n="0358a04"/><lb ed="R051" n="0082b04"/>处。一一分明。证其非谬。令物生信故。从尔时<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0358a05"/><lb ed="R051" n="0082b05"/>至品尽。为别序。别在本经故。亦名经前序。未说此 <lb ed="X" n="0358a06"/><lb ed="R051" n="0082b06"/>经。以六瑞发起故。亦名发起序。以事相表示。为正 <lb ed="X" n="0358a07"/><lb ed="R051" n="0082b07"/>宗之前导故。初通序有三。初明建立之由。二明建 <lb ed="X" n="0358a08"/><lb ed="R051" n="0082b08"/>立之意。三正解经文。</p> <lb ed="X" n="0358a09"/><lb ed="R051" n="0082b09"/><p xml:id="pX32p0358a0901">初明建立由者。谓如是等。因何而立于经首。按龙 <lb ed="X" n="0358a10"/><lb ed="R051" n="0082b10"/>勝论云。<persName>佛</persName>将入灭。阿难愁恼。阿尼楼豆。告阿难言。 <lb ed="X" n="0358a11"/><lb ed="R051" n="0082b11"/>汝是持<persName>佛</persName>法人。且须裁抑。当诣<persName>佛</persName>所。咨问後事。难 <lb ed="X" n="0358a12"/><lb ed="R051" n="0082b12"/>曰。云何後事。豆曰。汝问<persName>世尊</persName>在日以<persName>佛</persName>为师。灭後 <lb ed="X" n="0358a13"/><lb ed="R051" n="0082b13"/>以谁为师。<persName>世尊</persName>在日依之而住。灭後依何而住。恶 <lb ed="X" n="0358a14"/><lb ed="R051" n="0082b14"/>性比丘。<persName>佛</persName>在世自能调伏。灭後如何调伏。遐益末 <lb ed="X" n="0358a15"/><lb ed="R051" n="0082b15"/>世。理宜结集。一切经首。置何等言。阿难承教。一一 <lb ed="X" n="0358a16"/><lb ed="R051" n="0082b16"/>咨问。<persName>世尊</persName>一一答之。依四念处住。以戒为师。默摈 <lb ed="X" n="0358a17"/><lb ed="R051" n="0082b17"/>恶性比丘。一切经首。当安如是我闻一时<persName>佛</persName>在某 <lb ed="X" n="0358a18"/><lb ed="R051" n="0082b18"/>处与某大众若干等。以是因由。凡<persName>佛</persName>经首。皆有如 <lb ed="X" n="0358a19"/><lb ed="R051" n="0083a01"/>是我闻等语。无此语者。悉伪造故。</p> <lb ed="X" n="0358a20"/><lb ed="R051" n="0083a02"/><p xml:id="pX32p0358a2001">二明建立意者。谓安如是等语。其意有三。一断疑 <lb ed="X" n="0358a21"/><lb ed="R051" n="0083a03"/>二息诤。三异邪。断疑者。智度论云。<persName>佛</persName>灭後。诸天王 <lb ed="X" n="0358a22"/><lb ed="R051" n="0083a04"/>等请迦葉言。法城欲颓。法幢欲倒。当以大悲建立 <lb ed="X" n="0358a23"/><lb ed="R051" n="0083a05"/><persName>佛</persName>法。葉受请。往<name role="" type="person">须弥山</name>顶。击大楗槌。诸圣弟子。得 <lb ed="X" n="0358a24"/><lb ed="R051" n="0083a06"/>神通者。皆来集会。葉告众言。<persName>佛</persName>法欲灭。众生可愍。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0358b" n="0358b"/> <lb ed="X" n="0358b01"/><lb ed="R051" n="0083a07"/>待结集<anchor xml:id="nkr_note_add_0358b0101" n="0358b0101"/><anchor xml:id="beg0358b0101" n="0358b0101"/>已<anchor xml:id="end0358b0101"/>竟。随汝入灭。诸来圣者。受教而住毕波 <lb ed="X" n="0358b02"/><lb ed="R051" n="0083a08"/>罗窟。葉入定观察。众中有烦恼者。应逐去之。唯有 <lb ed="X" n="0358b03"/><lb ed="R051" n="0083a09"/>阿难烦恼未尽。葉出定。于众中牵阿难言。淸净众 <lb ed="X" n="0358b04"/><lb ed="R051" n="0083a10"/>中。结集法藏。汝结未尽。不应住此。是时阿难羞惭 <lb ed="X" n="0358b05"/><lb ed="R051" n="0083a11"/>悲泣。告言。我能有力久可得道。但为侍<persName>佛</persName>。故留残 <lb ed="X" n="0358b06"/><lb ed="R051" n="0083a12"/>结不尽断耳。葉言。汝更有六种突吉罗罪。应于僧 <lb ed="X" n="0358b07"/><lb ed="R051" n="0083a13"/>中忏悔。阿难如法忏悔。复牵出窟。语言。汝漏尽可 <lb ed="X" n="0358b08"/><lb ed="R051" n="0083a14"/>来。言讫。自闭窟门。阿难是时。靡不精诚。至于後夜。 <lb ed="X" n="0358b09"/><lb ed="R051" n="0083a15"/>头未著枕。朗然大悟。三明六通。得大罗汉。来扣窟 <lb ed="X" n="0358b10"/><lb ed="R051" n="0083a16"/>门。葉言。汝若漏尽。可纵神通于户钥孔中而入。阿 <lb ed="X" n="0358b11"/><lb ed="R051" n="0083a17"/>难腾身入来。礼拜僧足。迦葉以手摩顶言。我欲令 <lb ed="X" n="0358b12"/><lb ed="R051" n="0083a18"/>汝速得道果。汝勿嫌恨。是时大众。请阿难陞座。结 <lb ed="X" n="0358b13"/><lb ed="R051" n="0083b01"/>集法藏。既登座<anchor xml:id="nkr_note_add_0358b1301" n="0358b1301"/><anchor xml:id="beg0358b1301" n="0358b1301"/>已<anchor xml:id="end0358b1301"/>。感身相好如<persName>佛</persName>。大众随起三疑。 <lb ed="X" n="0358b14"/><lb ed="R051" n="0083b02"/>一疑<persName>佛</persName>重起说法。二疑他方<persName>佛</persName>来。三疑阿难成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0358b15"/><lb ed="R051" n="0083b03"/>阿难唱言。如是我闻。则知非<persName>佛</persName>重起。非他方<persName>佛</persName>。非 <lb ed="X" n="0358b16"/><lb ed="R051" n="0083b04"/>阿难成<persName>佛</persName>。故云断疑。息诤者。同为罗汉。德业颇齐。 <lb ed="X" n="0358b17"/><lb ed="R051" n="0083b05"/>若不推尊从<persName>佛</persName>。言自制作。则诤论生焉。既言从<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0358b18"/><lb ed="R051" n="0083b06"/>则授受有源。非胸臆之谈。故云息诤。异邪者。不同 <lb ed="X" n="0358b19"/><lb ed="R051" n="0083b07"/>外道经初安阿忧故。阿者言无。忧者言有。意谓万 <lb ed="X" n="0358b20"/><lb ed="R051" n="0083b08"/>法虽异。不出有无。置之经首。以之为吉。初吉中後 <lb ed="X" n="0358b21"/><lb ed="R051" n="0083b09"/>亦吉。今<persName>佛</persName>经不尔。故云异邪。</p> <lb ed="X" n="0358b22"/><lb ed="R051" n="0083b10"/><p xml:id="pX32p0358b2201">三正解经文。六种成就。谓信。闻。时。主。处。众也。如是 <lb ed="X" n="0358b23"/><lb ed="R051" n="0083b11"/>者。擧所闻之法体。我闻者。能持之人。一时者。闻持 <lb ed="X" n="0358b24"/><lb ed="R051" n="0083b12"/>和合非异其时。<persName>佛</persName>者。时从<persName>佛</persName>闻。王城崛山。闻持之 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0358c" n="0358c"/> <lb ed="X" n="0358c01"/><lb ed="R051" n="0083b13"/>处。与大比丘等。闻持之伴。此则因缘和合。次第相 <lb ed="X" n="0358c02"/><lb ed="R051" n="0083b14"/>成。六缘不具。大教不兴。故云成就。六为能成。教为 <lb ed="X" n="0358c03"/><lb ed="R051" n="0083b15"/>所成故。且初信成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0358c04"/><lb ed="R051" n="0083b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0358c0401">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0358c05"/><lb ed="R051" n="0083b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0358c0501"><persName>佛</persName>法大海。信为能入。故劈首明信。信者言是事如 <lb ed="X" n="0358c06"/><lb ed="R051" n="0083b18"/>是。不信者言是事不如是也。所以<persName>佛</persName>法无量。信为 <lb ed="X" n="0358c07"/><lb ed="R051" n="0084a01"/>入法之初基。若无信心。则不肯修习。故五根以信 <lb ed="X" n="0358c08"/><lb ed="R051" n="0084a02"/>为首。十一善法居先。信心之前。更无善法。依信为 <lb ed="X" n="0358c09"/><lb ed="R051" n="0084a03"/>本。然後兴解起行。乃至证入。大经云。信为道元功 <lb ed="X" n="0358c10"/><lb ed="R051" n="0084a04"/>德母。长养一切诸善法。故云能入。约法释。如是者。 <lb ed="X" n="0358c11"/><lb ed="R051" n="0084a05"/>众生如隐。故沉三界。欲绝三界。只要显如。圣人说 <lb ed="X" n="0358c12"/><lb ed="R051" n="0084a06"/>法。但为显如。除如之外。皆是虚妄。唯如为是。故称 <lb ed="X" n="0358c13"/><lb ed="R051" n="0084a07"/>如是。约本经释者。因果实相不异为如。心境诸法 <lb ed="X" n="0358c14"/><lb ed="R051" n="0084a08"/>无非为是。又一乘因果曰如。无二无三曰是。</p><p xml:id="pX32p0358c1418" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0358c15"/><lb ed="R051" n="0084a09"/>闻成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0358c16"/><lb ed="R051" n="0084a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0358c1601">我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0358c17"/><lb ed="R051" n="0084a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0358c1701">我有四。一凡夫遍计我。二外道神我。三二乘假我。 <lb ed="X" n="0358c18"/><lb ed="R051" n="0084a12"/>四法身真我。今是随世流佈五蕴假我也。阿难<anchor xml:id="nkr_note_add_0358c1801" n="0358c1801"/><anchor xml:id="beg0358c1801" n="0358c1801"/>已<anchor xml:id="end0358c1801"/> <lb ed="X" n="0358c19"/><lb ed="R051" n="0084a13"/>达我空。实不计我。故名为假。要拣宾主。乃称为我。 <lb ed="X" n="0358c20"/><lb ed="R051" n="0084a14"/>达耳曰闻。大论云。耳根不壞。声在可闻处。作心欲 <lb ed="X" n="0358c21"/><lb ed="R051" n="0084a15"/>闻。以率尔耳识。与同时意识。众缘和合。故得有闻。 <lb ed="X" n="0358c22"/><lb ed="R051" n="0084a16"/>问。耳根发识故闻。应云耳闻。何言我闻。答。耳是五 <lb ed="X" n="0358c23"/><lb ed="R051" n="0084a17"/>官之别。我乃一身之总。废别从总。故曰我闻。又六 <lb ed="X" n="0358c24"/><lb ed="R051" n="0084a18"/>根中必用耳闻者。此方教体故。问。阿难是<persName>佛</persName>成道 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0359a" n="0359a"/> <lb ed="X" n="0359a01"/><lb ed="R051" n="0084b01"/>之夜始生。至二十年方为侍者。二十年前所说之 <lb ed="X" n="0359a02"/><lb ed="R051" n="0084b02"/>法。幷皆不闻。何结集时通称我闻耶。答。有三義。一 <lb ed="X" n="0359a03"/><lb ed="R051" n="0084b03"/><persName>佛</persName>命为侍者时。阿难从<persName>佛</persName>乞愿。不著退衣。不随受 <lb ed="X" n="0359a04"/><lb ed="R051" n="0084b04"/>请。二十年前未闻之法。重为说过。<persName>世尊</persName>许之。故未 <lb ed="X" n="0359a05"/><lb ed="R051" n="0084b05"/>闻之法亦得闻也。二金刚华经云。阿难得法性觉 <lb ed="X" n="0359a06"/><lb ed="R051" n="0084b06"/>自在三昧力故。故未闻之法。皆能忆持。与闻无异。 <lb ed="X" n="0359a07"/><lb ed="R051" n="0084b07"/>今经亦云。<persName>世尊</persName>甚稀有。令我念过去等。三不思议 <lb ed="X" n="0359a08"/><lb ed="R051" n="0084b08"/>境界经云。复有百千万亿菩萨。现声闻形。其名曰 <lb ed="X" n="0359a09"/><lb ed="R051" n="0084b09"/>舍利<anchor xml:id="nkr_note_add_0359a0901" n="0359a0901"/><anchor xml:id="beg0359a0901" n="0359a0901"/>弗<anchor xml:id="end0359a0901"/>。乃至阿难。據此则是大权示现。何法不通。 <lb ed="X" n="0359a10"/><lb ed="R051" n="0084b10"/>而言我闻。不亦宜乎。今经圆顿大教无我真我。生 <lb ed="X" n="0359a11"/><lb ed="R051" n="0084b11"/><persName>佛</persName>同一法身。能闻所闻。心境不二实相。即今经之 <lb ed="X" n="0359a12"/><lb ed="R051" n="0084b12"/>我闻也。合上谓如是之法。我阿难亲从<persName>佛</persName>闻。显祖 <lb ed="X" n="0359a13"/><lb ed="R051" n="0084b13"/>述有據。宪章得成。非私淑读古之徒也。</p><p xml:id="pX32p0359a1316" cb:place="inline">△三时成 <lb ed="X" n="0359a14"/><lb ed="R051" n="0084b14"/>就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0359a15"/><lb ed="R051" n="0084b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0359a1501">一时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0359a16"/><lb ed="R051" n="0084b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0359a1601">世事合会。尙待昌期。大法弘宣。岂违嘉运。故须良 <lb ed="X" n="0359a17"/><lb ed="R051" n="0084b17"/>时。方能成就。盖取师资合会。说听究竟之良时也。 <lb ed="X" n="0359a18"/><lb ed="R051" n="0084b18"/>不云年月日。而但云一者。以<persName>佛</persName>之说法。殊方纪历。 <lb ed="X" n="0359a19"/><lb ed="R051" n="0085a01"/>不可对同。擧一会始末之期。收六甲盈缩之数。天 <lb ed="X" n="0359a20"/><lb ed="R051" n="0085a02"/>地延促。东西时际。包尽无馀。故总云一时。约理。心 <lb ed="X" n="0359a21"/><lb ed="R051" n="0085a03"/>境一泯。理智一融。凡圣一如。本始一会之时也。约 <lb ed="X" n="0359a22"/><lb ed="R051" n="0085a04"/>本经。即正说法花之时。化毕機熟之时。如日卓午 <lb ed="X" n="0359a23"/><lb ed="R051" n="0085a05"/>无所不照之时。一切声闻受记成<persName>佛</persName>之时也。</p><p xml:id="pX32p0359a2318" cb:place="inline">△四 <lb ed="X" n="0359a24"/><lb ed="R051" n="0085a06"/>主成就。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0359b" n="0359b"/> <lb ed="X" n="0359b01"/><lb ed="R051" n="0085a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0359b0101"><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0359b02"/><lb ed="R051" n="0085a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0359b0201">德位相称。垂文作则。为百世师。作众生父也。具云 <lb ed="X" n="0359b03"/><lb ed="R051" n="0085a09"/><persName>佛陀</persName>耶。此云觉者。亦云知者。知三世常无常法故。 <lb ed="X" n="0359b04"/><lb ed="R051" n="0085a10"/>觉谓觉察。觉悟。悟即照真本有。察则了妄本空。妄 <lb ed="X" n="0359b05"/><lb ed="R051" n="0085a11"/>本空则不逐于妄。真本有则不迷于真。真妄既明。 <lb ed="X" n="0359b06"/><lb ed="R051" n="0085a12"/>唯一觉耳。<persName>佛</persName>独称之。又自觉。觉他。觉行圆满故。涅 <lb ed="X" n="0359b07"/><lb ed="R051" n="0085a13"/>槃云。自觉自知有<persName>佛</persName>性。觉他众生悉有<persName>佛</persName>性。圆满 <lb ed="X" n="0359b08"/><lb ed="R051" n="0085a14"/>自他无二<persName>佛</persName>性。又自觉拣凡夫。觉他拣二乘。圆满 <lb ed="X" n="0359b09"/><lb ed="R051" n="0085a15"/>拣菩萨。约人即高会教主。中天竺。<name role="" type="person">迦毘罗</name>国。净饭 <lb ed="X" n="0359b10"/><lb ed="R051" n="0085a16"/>王太子。出家成道。别号释迦牟尼。非此大圣。孰能 <lb ed="X" n="0359b11"/><lb ed="R051" n="0085a17"/>演此一乘大法哉。故云主成就。又为六种成就之 <lb ed="X" n="0359b12"/><lb ed="R051" n="0085a18"/>主故。望前则际主之会成时。聆主之语成闻。受主 <lb ed="X" n="0359b13"/><lb ed="R051" n="0085b01"/>之教成信。望後则主之所居成处。主之所化成众。 <lb ed="X" n="0359b14"/><lb ed="R051" n="0085b02"/>六种共成。归重于<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX32p0359b1410" cb:place="inline">△五处成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0359b15"/><lb ed="R051" n="0085b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0359b1501">住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0359b16"/><lb ed="R051" n="0085b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0359b1601">谓能住住所住。<persName>佛</persName>为能住。即首楞严三昧。所住者 <lb ed="X" n="0359b17"/><lb ed="R051" n="0085b05"/>即忍土王城。梵语<name role="" type="person">罗阅耆</name>伽罗。此云<name role="" type="person">王舍城</name>。国名 <lb ed="X" n="0359b18"/><lb ed="R051" n="0085b06"/><name role="" type="person">摩竭陀</name>。此云不害。言无刑杀也。亦云<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云 <lb ed="X" n="0359b19"/><lb ed="R051" n="0085b07"/>天罗。即国王名也。此王即驳足之父。昔因王巡山 <lb ed="X" n="0359b20"/><lb ed="R051" n="0085b08"/>中。値牸狮子。众人逬散。师共王交。後月满。来殿前 <lb ed="X" n="0359b21"/><lb ed="R051" n="0085b09"/>生子。王知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0359b2101" n="0359b2101"/><anchor xml:id="beg0359b2101" n="0359b2101"/>己<anchor xml:id="end0359b2101"/>子。伪言。因我无儿。此乃天赐。遂养 <lb ed="X" n="0359b22"/><lb ed="R051" n="0085b10"/>为太子。足下有驳纹。时人号为驳足。後绍王位。喜 <lb ed="X" n="0359b23"/><lb ed="R051" n="0085b11"/>啖肉。每食甚多。偶一时缺。庖人取新死小儿为膳。 <lb ed="X" n="0359b24"/><lb ed="R051" n="0085b12"/>王食大美。敕令当办此肉。庖人日捕一儿。供王膳。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0359c" n="0359c"/> <lb ed="X" n="0359c01"/><lb ed="R051" n="0085b13"/>擧国愁歎。後千小国谋兵讨伐。置于崛山中。山中 <lb ed="X" n="0359c02"/><lb ed="R051" n="0085b14"/>罗刹尊为鬼王。因与山神誓。取千王以祭山。捕得 <lb ed="X" n="0359c03"/><lb ed="R051" n="0085b15"/>九百九十九王。唯普明王次後捕之。王啼泣不<anchor xml:id="nkr_note_add_0359c0301" n="0359c0301"/><anchor xml:id="beg0359c0301" n="0359c0301"/>已<anchor xml:id="end0359c0301"/>。 <lb ed="X" n="0359c04"/><lb ed="R051" n="0085b16"/>告鬼王曰。我生来实语。而今乖信。愿我国建无遮 <lb ed="X" n="0359c05"/><lb ed="R051" n="0085b17"/>会未完。驳足放之。还国作大惠施。委政太子。仍归 <lb ed="X" n="0359c06"/><lb ed="R051" n="0085b18"/>山就死。形悦心安。驳足问之。答曰。得闻圣法故耳。 <lb ed="X" n="0359c07"/><lb ed="R051" n="0086a01"/>驳足令说之。普明王廣赞慈悲。毁訾杀害。又说四 <lb ed="X" n="0359c08"/><lb ed="R051" n="0086a02"/>无常偈。天地及日月。时至皆归尽。未曾有一法。不 <lb ed="X" n="0359c09"/><lb ed="R051" n="0086a03"/>被无常吞。驳足乃大权示现。一闻即证初地。千王 <lb ed="X" n="0359c10"/><lb ed="R051" n="0086a04"/>各取一滴血。三根发。赛山神愿。驳足与千王共立 <lb ed="X" n="0359c11"/><lb ed="R051" n="0086a05"/>舍宅。都五山中。为大国。各以小国委子。百姓在五 <lb ed="X" n="0359c12"/><lb ed="R051" n="0086a06"/>山中。作舍七度被烧。王舍不烧。民云。排我屋为王 <lb ed="X" n="0359c13"/><lb ed="R051" n="0086a07"/>舍。庶免其焚。故云<name role="" type="person">王舍城</name>。又舍字。亦可作赦字。以 <lb ed="X" n="0359c14"/><lb ed="R051" n="0086a08"/>王赦千王不杀故。梵语耆阇崛。此云灵鹫。亦云鹫 <lb ed="X" n="0359c15"/><lb ed="R051" n="0086a09"/>头。又云山南有屍陀林。鹫鸟食屍竟。栖止其山。时 <lb ed="X" n="0359c16"/><lb ed="R051" n="0086a10"/>人呼为<name role="" type="person">鹫山</name>。此山近城不远。山有五穴。<persName>佛</persName>居中穴。 <lb ed="X" n="0359c17"/><lb ed="R051" n="0086a11"/>馀穴诸弟子居之。又前<persName>佛</persName>今<persName>佛</persName>。皆居此山。若<persName>佛</persName>灭。 <lb ed="X" n="0359c18"/><lb ed="R051" n="0086a12"/>罗汉居之。法灭。支<persName>佛</persName>居之。无支<persName>佛</persName>。鬼神住之。皆是 <lb ed="X" n="0359c19"/><lb ed="R051" n="0086a13"/>圣灵所居。因呼为<name role="" type="person">灵鹫山</name>。其城其山。众见不一。或 <lb ed="X" n="0359c20"/><lb ed="R051" n="0086a14"/>见土木草石。或见七宝莊严。或见诸<persName>佛</persName>遊行。乃不 <lb ed="X" n="0359c21"/><lb ed="R051" n="0086a15"/>思议圣境。所住既尔。能住亦然。中者。<persName>佛</persName>好中道。升 <lb ed="X" n="0359c22"/><lb ed="R051" n="0086a16"/>中天。降中国。中日生。中夜灭。皆表中道。今处山中 <lb ed="X" n="0359c23"/><lb ed="R051" n="0086a17"/>说中道義也。</p><p xml:id="pX32p0359c2306" cb:place="inline">△六众成就。座无知音。说将谁听。機 <lb ed="X" n="0359c24"/><lb ed="R051" n="0086a18"/>感盈前。不得不说。所谓英才满座。可信吾德之不 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0360a" n="0360a"/> <lb ed="X" n="0360a01"/><lb ed="R051" n="0086b01"/>孤。羽翼多人。转见斯道之有托。故云众成就也。文 <lb ed="X" n="0360a02"/><lb ed="R051" n="0086b02"/>分二。初列众。二总结。初又三。初声闻众。二菩萨众。 <lb ed="X" n="0360a03"/><lb ed="R051" n="0086b03"/>三八部众。初又二。初比丘众。二比丘尼众。初又二。 <lb ed="X" n="0360a04"/><lb ed="R051" n="0086b04"/>初无学众。二有学众。初又三。初擧类标数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0360a05"/><lb ed="R051" n="0086b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0360a0501">与大比丘众万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0360a06"/><lb ed="R051" n="0086b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0360a0601">与者共義。释论以七一解共。谓一时。一戒。一处。一 <lb ed="X" n="0360a07"/><lb ed="R051" n="0086b07"/>心。一见。一道。一解脱也。大者。多義勝義。器量尊重。 <lb ed="X" n="0360a08"/><lb ed="R051" n="0086b08"/>为天王等大人所敬。故言大。超出九十六种外道。 <lb ed="X" n="0360a09"/><lb ed="R051" n="0086b09"/>故言勝。遍知内外经书。故言多。又道大用大知大。 <lb ed="X" n="0360a10"/><lb ed="R051" n="0086b10"/>道勝用勝知勝。道多用多知多。总之数目多。名望 <lb ed="X" n="0360a11"/><lb ed="R051" n="0086b11"/>重。德业隆。故云大也。比丘名含三義。一破恶。二怖 <lb ed="X" n="0360a12"/><lb ed="R051" n="0086b12"/>魔。三乞士。破恶者。出家持戒。因戒生定。因定发慧。 <lb ed="X" n="0360a13"/><lb ed="R051" n="0086b13"/>戒防形非。定除心乱。慧悟想虚。三学能破身口七 <lb ed="X" n="0360a14"/><lb ed="R051" n="0086b14"/>支及三界见思之恶故。怖魔者。既破恶。必出三界。 <lb ed="X" n="0360a15"/><lb ed="R051" n="0086b15"/>辗转化度。损减眷属。乖于魔意。故惊怖。出家从因 <lb ed="X" n="0360a16"/><lb ed="R051" n="0086b16"/>至果。凡三度魔怖。谓出家时。发大心时。成正觉时。 <lb ed="X" n="0360a17"/><lb ed="R051" n="0086b17"/>前二但怖。後一乃兴戈。为<persName>佛</persName>所摧。莫不降伏。乞士 <lb ed="X" n="0360a18"/><lb ed="R051" n="0086b18"/>者。乞法资道。乞食资身。士外形骸。以理自勝故。然 <lb ed="X" n="0360a19"/><lb ed="R051" n="0087a01"/>必乞食者。在家人。以田商士。三种如法。用养身命。 <lb ed="X" n="0360a20"/><lb ed="R051" n="0087a02"/>出家人。<persName>佛</persName>不许此。唯乞食自济。身安道存。福利檀 <lb ed="X" n="0360a21"/><lb ed="R051" n="0087a03"/>越故。亦云除馑。因众生福薄。前世无法自资。今生 <lb ed="X" n="0360a22"/><lb ed="R051" n="0087a04"/>常受饑馑。出家戒行。能生物善。除因果之馑乏故。 <lb ed="X" n="0360a23"/><lb ed="R051" n="0087a05"/>梵语僧伽。此云和合众。一人不名和合。四人<anchor xml:id="nkr_note_add_0360a2301" n="0360a2301"/><anchor xml:id="beg0360a2301" n="0360a2301"/>已<anchor xml:id="end0360a2301"/>上。 <lb ed="X" n="0360a24"/><lb ed="R051" n="0087a06"/>乃名和合。有二。一理和。同证择灭无为。二事和。谓 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0360b" n="0360b"/> <lb ed="X" n="0360b01"/><lb ed="R051" n="0087a07"/>戒和同修。见和同解。利和同均。身和同住。口和无 <lb ed="X" n="0360b02"/><lb ed="R051" n="0087a08"/>诤。意和同悦。又僧有四。不依净命。破戒僧也。不解 <lb ed="X" n="0360b03"/><lb ed="R051" n="0087a09"/>法律。愚痴僧也。行五方便。惭愧僧也。若法忍。真实 <lb ed="X" n="0360b04"/><lb ed="R051" n="0087a10"/>僧也。今是真实。气类如是。数至一万二千。皆是影 <lb ed="X" n="0360b05"/><lb ed="R051" n="0087a11"/>响大化。本迹未定。</p><p xml:id="pX32p0360b0508" cb:place="inline">△二明位歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0360b06"/><lb ed="R051" n="0087a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0360b0601">皆是阿罗汉<note place="inline">至</note>尽诸有结心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0360b07"/><lb ed="R051" n="0087a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0360b0701">皆是一句。明位。阿罗汉。義翻杀贼不生<persName>应供</persName>三義。杀 <lb ed="X" n="0360b08"/><lb ed="R051" n="0087a14"/>贼者。杀九十八使烦恼之贼。今经亦杀贼。谓離小 <lb ed="X" n="0360b09"/><lb ed="R051" n="0087a15"/>涅槃。不生者。无明糠脱。後不受生死果报。今经不 <lb ed="X" n="0360b10"/><lb ed="R051" n="0087a16"/>生不生谓離无漏。<persName>应供</persName>者。具智断功德。堪为人天 <lb ed="X" n="0360b11"/><lb ed="R051" n="0087a17"/>福田。今经亦供应。谓道供定供。上比丘为因。今罗 <lb ed="X" n="0360b12"/><lb ed="R051" n="0087a18"/>汉是果。始托钵乞食。福利众生。今证道果。理应受 <lb ed="X" n="0360b13"/><lb ed="R051" n="0087b01"/>供。<persName>应供</persName>乃乞士果也。始修三学。破见思惑。今贼<anchor xml:id="nkr_note_add_0360b1301" n="0360b1301"/><anchor xml:id="beg0360b1301" n="0360b1301"/>已<anchor xml:id="end0360b1301"/> <lb ed="X" n="0360b14"/><lb ed="R051" n="0087b02"/>杀。慧命得安。杀贼乃破恶果也。始发大心。魔王恐 <lb ed="X" n="0360b15"/><lb ed="R051" n="0087b03"/>怖。今证无生。不受後有。不生乃怖魔果也。诸漏下。 <lb ed="X" n="0360b16"/><lb ed="R051" n="0087b04"/>正歎上三德。诸漏二句。歎杀贼德。诸漏者。谓欲漏 <lb ed="X" n="0360b17"/><lb ed="R051" n="0087b05"/>有漏无明漏也。成论云。失道名漏。律云。痴人造业。开 <lb ed="X" n="0360b18"/><lb ed="R051" n="0087b06"/>诸漏门。毘昙云。漏落生死。论通因果。律专在因。毘 <lb ed="X" n="0360b19"/><lb ed="R051" n="0087b07"/>昙在果。烦恼者。略即根随二十六。廣即九十八使。 <lb ed="X" n="0360b20"/><lb ed="R051" n="0087b08"/>能造恶业。致生死苦。忘法身。失慧命。丧重宝。伤恼 <lb ed="X" n="0360b21"/><lb ed="R051" n="0087b09"/>行人。皆由此也。因果俱亡。曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0360b2101" n="0360b2101"/><anchor xml:id="beg0360b2101" n="0360b2101"/>已<anchor xml:id="end0360b2101"/>尽。见思<anchor xml:id="nkr_note_add_0360b2102" n="0360b2102"/><anchor xml:id="beg0360b2102" n="0360b2102"/>已<anchor xml:id="end0360b2102"/>灭。曰无 <lb ed="X" n="0360b22"/><lb ed="R051" n="0087b10"/>复。烦恼是能润。诸漏是所润。能所俱尽。杀贼義也。 <lb ed="X" n="0360b23"/><lb ed="R051" n="0087b11"/>逮得一句。歎<persName>应供</persName>德。逮及也。由智断功德。证无为 <lb ed="X" n="0360b24"/><lb ed="R051" n="0087b12"/>理。故云<anchor xml:id="nkr_note_add_0360b2401" n="0360b2401"/><anchor xml:id="beg0360b2401" n="0360b2401"/>己<anchor xml:id="end0360b2401"/>利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0360b2402" n="0360b2402"/><anchor xml:id="beg0360b2402" n="0360b2402"/>己<anchor xml:id="end0360b2402"/>利成就。方受人天供养。<persName>应供</persName>義也。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0360c" n="0360c"/> <lb ed="X" n="0360c01"/><lb ed="R051" n="0087b13"/>律云。忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c0101" n="0360c0101"/><anchor xml:id="beg0360c0101" n="0360c0101"/>己<anchor xml:id="end0360c0101"/>德行。忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c0102" n="0360c0102"/><anchor xml:id="beg0360c0102" n="0360c0102"/>己<anchor xml:id="end0360c0102"/>利也。如苦身而作。端坐而食。 <lb ed="X" n="0360c02"/><lb ed="R051" n="0087b14"/>擎跽而拜。逆立而受。苟无<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c0201" n="0360c0201"/><anchor xml:id="beg0360c0201" n="0360c0201"/>己<anchor xml:id="end0360c0201"/>利之德。其害非细。法 <lb ed="X" n="0360c03"/><lb ed="R051" n="0087b15"/>王座前知音少。长者园内树耳多。学者愼之。尽诸 <lb ed="X" n="0360c04"/><lb ed="R051" n="0087b16"/>一句。歎不生德。因果不亡。曰有。有为受生之处。云 <lb ed="X" n="0360c05"/><lb ed="R051" n="0087b17"/>诸者。即三有等。结即惑习之业。为诸有之生因。今 <lb ed="X" n="0360c06"/><lb ed="R051" n="0087b18"/>智断不受後有。故云尽结。因尽果亡。不生義也。心 <lb ed="X" n="0360c07"/><lb ed="R051" n="0088a01"/>得一句。总上见思惑尽。不染尘累。故云心自在。定 <lb ed="X" n="0360c08"/><lb ed="R051" n="0088a02"/>具足名心自在。慧具足名慧自在。慧自在未必心 <lb ed="X" n="0360c09"/><lb ed="R051" n="0088a03"/>自在。心自在必慧自在。云心自在者。显定慧具足 <lb ed="X" n="0360c10"/><lb ed="R051" n="0088a04"/>也。此经要授声闻成<persName>佛</persName>之记。故歎德中。寓有抑扬。 <lb ed="X" n="0360c11"/><lb ed="R051" n="0088a05"/>以<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c1101" n="0360c1101"/><anchor xml:id="beg0360c1101" n="0360c1101"/>己<anchor xml:id="end0360c1101"/>利拣无利他。自在拣无法自在。又天亲论。此 <lb ed="X" n="0360c12"/><lb ed="R051" n="0088a06"/>五句。为上上起门。逆次可知。</p><p xml:id="pX32p0360c1212" cb:place="inline">△三列名总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0360c13"/><lb ed="R051" n="0088a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0360c1301">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陈如</name><note place="inline">至</note>如是众所知识大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0360c14"/><lb ed="R051" n="0088a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0360c1401">前是所证之法。此是能证之人。万二千不勝其多。 <lb ed="X" n="0360c15"/><lb ed="R051" n="0088a09"/>今略擧有名望者。二十一人。其名曰三字。乃指证 <lb ed="X" n="0360c16"/><lb ed="R051" n="0088a10"/>之辞。名者实之宾也。要知诸圣皆备诸行。隐能则 <lb ed="X" n="0360c17"/><lb ed="R051" n="0088a11"/>各具一德。引偏好故。如陈如共上座有大德者相 <lb ed="X" n="0360c18"/><lb ed="R051" n="0088a12"/>随。舍利共智慧者相随。目连共神通者相随。皆执 <lb ed="X" n="0360c19"/><lb ed="R051" n="0088a13"/>一法。引诸偏好。若欲消名。须识其行。从德立名。无 <lb ed="X" n="0360c20"/><lb ed="R051" n="0088a14"/>往不可。憍陈如姓也。此云火器。先人事火。因命族 <lb ed="X" n="0360c21"/><lb ed="R051" n="0088a15"/>焉。又火照也。烧也。照暗不生。烧物不生。以不生为 <lb ed="X" n="0360c22"/><lb ed="R051" n="0088a16"/>姓故。阿若名也。此云<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c2201" n="0360c2201"/><anchor xml:id="beg0360c2201" n="0360c2201"/>已<anchor xml:id="end0360c2201"/>知。或云无知。<anchor xml:id="nkr_note_add_0360c2202" n="0360c2202"/><anchor xml:id="beg0360c2202" n="0360c2202"/>已<anchor xml:id="end0360c2202"/>知者。最初 <lb ed="X" n="0360c23"/><lb ed="R051" n="0088a17"/>知也。无知者。非无所知。乃知无耳。若依二谛即知 <lb ed="X" n="0360c24"/><lb ed="R051" n="0088a18"/>真。以无生智为名也。乃摩夜夫人之弟。幷十力迦 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0361a" n="0361a"/> <lb ed="X" n="0361a01"/><lb ed="R051" n="0088b01"/>葉。为母族二人。父族三人者。一阿湿波。二<g ref="#CB02494">跋</g>提三 <lb ed="X" n="0361a02"/><lb ed="R051" n="0088b02"/><name role="" type="person">摩诃男</name>拘利。五人承王命入山。侍<persName>佛</persName>修道。不耐苦。 <lb ed="X" n="0361a03"/><lb ed="R051" n="0088b03"/>遂捨<persName>佛</persName>。往鹿苑修异道。<persName>佛</persName>成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0361a0301" n="0361a0301"/><anchor xml:id="beg0361a0301" n="0361a0301"/>已<anchor xml:id="end0361a0301"/>。先往度之。初转 <lb ed="X" n="0361a04"/><lb ed="R051" n="0088b04"/>即悟客尘故。往因<persName>佛</persName>为赤目大鱼。五人为木匠。先 <lb ed="X" n="0361a05"/><lb ed="R051" n="0088b05"/>取鱼肉者。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。宽仁博识。初受法味 <lb ed="X" n="0361a06"/><lb ed="R051" n="0088b06"/>者。拘邻如比丘为第一。</p><p xml:id="pX32p0361a0610" cb:place="inline"><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。此云大龟氏。 <lb ed="X" n="0361a07"/><lb ed="R051" n="0088b07"/>先人学道。感灵龟负图而应。因命族焉。曾于毘婆 <lb ed="X" n="0361a08"/><lb ed="R051" n="0088b08"/>尸<persName>佛</persName>法中。为金师。有贫女。得一金珠。欲補塔中<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0361a09"/><lb ed="R051" n="0088b09"/>像。金师不求價。与治之。因誓为夫妻。自尔<anchor xml:id="nkr_note_add_0361a0901" n="0361a0901"/><anchor xml:id="beg0361a0901" n="0361a0901"/>已<anchor xml:id="end0361a0901"/>来。九 <lb ed="X" n="0361a10"/><lb ed="R051" n="0088b10"/>十一劫。身皆金色。人天受乐。其後生梵天。命终生 <lb ed="X" n="0361a11"/><lb ed="R051" n="0088b11"/><name role="" type="person">摩竭国</name>。具律陀婆罗门家。身紫金色。其家巨富。勝 <lb ed="X" n="0361a12"/><lb ed="R051" n="0088b12"/>于<name role="" type="person">甁沙王</name>。王有金犁千具。为避王故。唯少一犁。时 <lb ed="X" n="0361a13"/><lb ed="R051" n="0088b13"/>他国富家。有一女。身亦金色。乃昔施金女也。娉 <lb ed="X" n="0361a14"/><lb ed="R051" n="0088b14"/>为姻室。作无缘夫妇。後夫妇投<persName>佛</persName>出家。行头陀行。 <lb ed="X" n="0361a15"/><lb ed="R051" n="0088b15"/>末後<name role="" type="person">多子塔</name>前。拈花示众。尊者破颜微笑。乃付金 <lb ed="X" n="0361a16"/><lb ed="R051" n="0088b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0361a1601" n="0361a1601"/><anchor xml:id="beg0361a1601" n="0361a1601"/>缕<anchor xml:id="end0361a1601"/>袈裟。<persName>佛</persName>入灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0361a1602" n="0361a1602"/><anchor xml:id="beg0361a1602" n="0361a1602"/>已<anchor xml:id="end0361a1602"/>。结集<anchor xml:id="nkr_note_add_0361a1603" n="0361a1603"/><anchor xml:id="beg0361a1603" n="0361a1603"/>已<anchor xml:id="end0361a1603"/>竟。持衣入<name role="" type="person">鸡足山</name>。入寂 <lb ed="X" n="0361a17"/><lb ed="R051" n="0088b17"/>灭定。待慈氏下生。交衣方取灭。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。 <lb ed="X" n="0361a18"/><lb ed="R051" n="0088b18"/>行十二头陀。难行苦行。大迦葉为第一。</p><p xml:id="pX32p0361a1816" cb:place="inline">三迦葉 <lb ed="X" n="0361a19"/><lb ed="R051" n="0089a01"/>同前。<name role="" type="person">优楼频</name>罗。此云木瓜林。近此林故。又云木瓜 <lb ed="X" n="0361a20"/><lb ed="R051" n="0089a02"/>癃。胸前有癃如木瓜故。又云祷。祷此林神而生故。 <lb ed="X" n="0361a21"/><lb ed="R051" n="0089a03"/><name role="" type="person">伽耶山</name>名。即<name role="" type="person">象头山</name>。住此山故。又城名。近此城故。 <lb ed="X" n="0361a22"/><lb ed="R051" n="0089a04"/>那提河名。依河住故。毘婆<persName>佛</persName>时。三人共树刹柱。缘 <lb ed="X" n="0361a23"/><lb ed="R051" n="0089a05"/>为弟兄。兄为<name role="" type="person">甁沙王</name>师。先事火龙。度五百弟子。二 <lb ed="X" n="0361a24"/><lb ed="R051" n="0089a06"/>弟各度二百五十。共行兄法。<persName>佛</persName>作十种神变度之。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0361b" n="0361b"/> <lb ed="X" n="0361b01"/><lb ed="R051" n="0089a07"/>优楼虽睹神变。邪执未改。而言。瞿昙虽神变。不如 <lb ed="X" n="0361b02"/><lb ed="R051" n="0089a08"/>我道真。<persName>佛</persName>言。汝非罗汉。亦不得道。豁然开悟。领五 <lb ed="X" n="0361b03"/><lb ed="R051" n="0089a09"/>百弟子归<persName>佛</persName>。二弟见水中漂下火具。往视之。其兄 <lb ed="X" n="0361b04"/><lb ed="R051" n="0089a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0361b0401" n="0361b0401"/><anchor xml:id="beg0361b0401" n="0361b0401"/>已<anchor xml:id="end0361b0401"/>作沙门。亦归于<persName>佛</persName>。共成千罗汉。阿含云。<name role="" type="person">优楼频</name> <lb ed="X" n="0361b05"/><lb ed="R051" n="0089a11"/>罗。将护四众。供给四事。令无所乏。最为第一。伽耶 <lb ed="X" n="0361b06"/><lb ed="R051" n="0089a12"/>比丘。观了诸法。都无所著。善能教化。最为第一。那 <lb ed="X" n="0361b07"/><lb ed="R051" n="0089a13"/>提比丘。心意寂然。降伏诸结。精进第一。</p><p xml:id="pX32p0361b0716" cb:place="inline">舍利弗。 <lb ed="X" n="0361b08"/><lb ed="R051" n="0089a14"/>具云舍利弗罗。此云身子。其母好身形。身之所生。 <lb ed="X" n="0361b09"/><lb ed="R051" n="0089a15"/>故云身子。<name role="" type="person">王舍城</name>有难陀<g ref="#CB02494">跋</g>难陀二龙王。降雨以 <lb ed="X" n="0361b10"/><lb ed="R051" n="0089a16"/>时。国无饑年。王及大臣。岁设大会。置三高座。王太 <lb ed="X" n="0361b11"/><lb ed="R051" n="0089a17"/>子论师座焉。身子八岁时。步历会中。问曰。三座何 <lb ed="X" n="0361b12"/><lb ed="R051" n="0089a18"/>为。人具告之。即越众登论床。群儒皆耻。不肯与之 <lb ed="X" n="0361b13"/><lb ed="R051" n="0089b01"/>论议。谓若勝此儿。无足显誉。脱其不如。屈辱大矣。 <lb ed="X" n="0361b14"/><lb ed="R051" n="0089b02"/>皆遣侍者问之。身子俱答。问者尽堕。无敢当者。王 <lb ed="X" n="0361b15"/><lb ed="R051" n="0089b03"/>及臣民。咸谓我国庆幸。有大智人出焉。十六博览 <lb ed="X" n="0361b16"/><lb ed="R051" n="0089b04"/>古今。大国论议无双。五天称为第一。以沙然梵志 <lb ed="X" n="0361b17"/><lb ed="R051" n="0089b05"/>为师。志之道術。身子尽得。沙然临死。欣然大笑。身 <lb ed="X" n="0361b18"/><lb ed="R051" n="0089b06"/>子问之。志云。世俗无眼。为恩爱所亲。我见金地国 <lb ed="X" n="0361b19"/><lb ed="R051" n="0089b07"/>王死。夫人愿生一处。投火而死。後见金地商人。问 <lb ed="X" n="0361b20"/><lb ed="R051" n="0089b08"/>之果然。身子追悔。未尽师術。师不授我此法。为我 <lb ed="X" n="0361b21"/><lb ed="R051" n="0089b09"/>非其人。师故秘耳。自知未达。更求勝法。而无师可 <lb ed="X" n="0361b22"/><lb ed="R051" n="0089b10"/>师。虽不知此一法。馀法皆通。外道群中。最为第一。 <lb ed="X" n="0361b23"/><lb ed="R051" n="0089b11"/>与目连为友。相约。谁得好师。即随师之。路遇马勝。 <lb ed="X" n="0361b24"/><lb ed="R051" n="0089b12"/>威仪详序。因问师法。答曰。诸法从缘生。亦复从缘 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0361c" n="0361c"/> <lb ed="X" n="0361c01"/><lb ed="R051" n="0089b13"/>灭。吾师大沙门。常作如是说。随诣<persName>佛</persName>所出家。七日 <lb ed="X" n="0361c02"/><lb ed="R051" n="0089b14"/>遍通<persName>佛</persName>法。十五日证无学果。为罗雲和尙。论梵作 <lb ed="X" n="0361c03"/><lb ed="R051" n="0089b15"/>师。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。智慧无穷。决了诸疑者。舍利 <lb ed="X" n="0361c04"/><lb ed="R051" n="0089b16"/>弗为第一。</p><p xml:id="pX32p0361c0405" cb:place="inline"><name role="" type="person">大目连</name>。此云赞诵。姓也。名拘律陀。乃 <lb ed="X" n="0361c05"/><lb ed="R051" n="0089b17"/>树名。祷此树而生故。又云胡豆。古仙人山居豆食。 <lb ed="X" n="0361c06"/><lb ed="R051" n="0089b18"/>因命族焉。此尊者。焚得勝之殿。止耆域之车。摄调 <lb ed="X" n="0361c07"/><lb ed="R051" n="0090a01"/>达五百之徒而归正法。取迦毘五百之释藏于梵 <lb ed="X" n="0361c08"/><lb ed="R051" n="0090a02"/>天。阿含云。我弟子中。神通轻擧。飞到十方者。大目 <lb ed="X" n="0361c09"/><lb ed="R051" n="0090a03"/>连为第一。</p><p xml:id="pX32p0361c0905" cb:place="inline">迦旃延。此云剪剃种。上古多仙居山。 <lb ed="X" n="0361c10"/><lb ed="R051" n="0090a04"/>无人剃发。一仙人有二子。往省其父。次子为诸仙 <lb ed="X" n="0361c11"/><lb ed="R051" n="0090a05"/>剃发。因立族焉。尊者是其族。又云文饰。善论议故。 <lb ed="X" n="0361c12"/><lb ed="R051" n="0090a06"/>阿含云。善分别義。敷演道教者。迦旃延为第一。</p> <lb ed="X" n="0361c13"/><lb ed="R051" n="0090a07"/><p xml:id="pX32p0361c1301">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。亦云阿那律陀。亦云阿尼卢豆。此云无 <lb ed="X" n="0361c14"/><lb ed="R051" n="0090a08"/>贫。亦云如意。乃白饭之子。净饭之姪。<persName>世尊</persName>之堂弟。 <lb ed="X" n="0361c15"/><lb ed="R051" n="0090a09"/>阿难之从兄。罗雲之叔父。非聊尔人也。如周公曰。 <lb ed="X" n="0361c16"/><lb ed="R051" n="0090a10"/>我是文王之子。武王之弟。成王之叔。非卑贱人也。 <lb ed="X" n="0361c17"/><lb ed="R051" n="0090a11"/>此尊者。因施稗饭。获金人而致富。箭剔昏灯。感天 <lb ed="X" n="0361c18"/><lb ed="R051" n="0090a12"/>眼以证果。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。天眼彻视者。阿那律 <lb ed="X" n="0361c19"/><lb ed="R051" n="0090a13"/>为第一。</p><p xml:id="pX32p0361c1904" cb:place="inline"><name role="" type="person">劫宾那</name>。此云房宿。因祷此星宿而生故。 <lb ed="X" n="0361c20"/><lb ed="R051" n="0090a14"/>又与<persName>佛</persName>同房宿故。尊者初出家时。往<persName>佛</persName>处。値雨。借 <lb ed="X" n="0361c21"/><lb ed="R051" n="0090a15"/>宿陶师家。以草为座。至晚。一比丘入。即<persName>佛</persName>也。乃推 <lb ed="X" n="0361c22"/><lb ed="R051" n="0090a16"/>草让之。自坐地上。<persName>佛</persName>为说法。证罗汉果。又善知星 <lb ed="X" n="0361c23"/><lb ed="R051" n="0090a17"/>宿。明识图像。从解得名。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。善知星 <lb ed="X" n="0361c24"/><lb ed="R051" n="0090a18"/>宿日月者。<name role="" type="person">劫宾那</name>为第一。</p><p xml:id="pX32p0361c2411" cb:place="inline"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。此云牛呞 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0362a" n="0362a"/> <lb ed="X" n="0362a01"/><lb ed="R051" n="0090b01"/>病。昔作沙弥时。轻弄老比丘。如牛哨。自尔<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a0101" n="0362a0101"/><anchor xml:id="beg0362a0101" n="0362a0101"/>已<anchor xml:id="end0362a0101"/>来。五 <lb ed="X" n="0362a02"/><lb ed="R051" n="0090b02"/>百生中为牛。次出为人。五百生常有牛呞病。今虽 <lb ed="X" n="0362a03"/><lb ed="R051" n="0090b03"/>成道。馀习犹在。<persName>佛</persName>恐人谤招过。与一数珠。人见虚 <lb ed="X" n="0362a04"/><lb ed="R051" n="0090b04"/>哨。为其念<persName>佛</persName>。恐人不知是圣人。故常在天上受供。 <lb ed="X" n="0362a05"/><lb ed="R051" n="0090b05"/><persName>佛</persName>入灭时。尊者闻之。乃云。<name role="" type="person">憍梵波提</name>头面礼。妙众 <lb ed="X" n="0362a06"/><lb ed="R051" n="0090b06"/>第一大德僧。闻<persName>佛</persName>灭度我随去。如象王去象子随。 <lb ed="X" n="0362a07"/><lb ed="R051" n="0090b07"/>阿含云。乐在天上。不乐人间者。牛迹比丘为第一 <lb ed="X" n="0362a08"/><lb ed="R051" n="0090b08"/>離婆多。此云假和合。智论云。尊者夜宿空亭。有一 <lb ed="X" n="0362a09"/><lb ed="R051" n="0090b09"/>鬼携屍而至。复一鬼随来诤之。各言我持来。共决 <lb ed="X" n="0362a10"/><lb ed="R051" n="0090b10"/>于尊者。自思依理枉理。俱不免害。寧实答之。一鬼 <lb ed="X" n="0362a11"/><lb ed="R051" n="0090b11"/>怒。拔尊者手足而食。一鬼取屍人手足補之等。二 <lb ed="X" n="0362a12"/><lb ed="R051" n="0090b12"/>鬼相食而去。天明自思。不测谁身。若我自身。眼见 <lb ed="X" n="0362a13"/><lb ed="R051" n="0090b13"/>鬼食。若是他身。却随我行住。逢人则问。见我身否。 <lb ed="X" n="0362a14"/><lb ed="R051" n="0090b14"/>时众僧疑问其故。知其易度。谓曰。汝身乃他人遗 <lb ed="X" n="0362a15"/><lb ed="R051" n="0090b15"/>体。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0362a1501" n="0362a1501"/><anchor xml:id="beg0362a1501" n="0362a1501"/>己<anchor xml:id="end0362a1501"/>有也。即悟此身假和合而有。由此漏尽得 <lb ed="X" n="0362a16"/><lb ed="R051" n="0090b16"/>道。阿含云。坐禅入定。心不倒乱者。離婆多为第一 <lb ed="X" n="0362a17"/><lb ed="R051" n="0090b17"/>毕陵伽婆蹉。此云馀习。昔五百世为婆罗门。性多 <lb ed="X" n="0362a18"/><lb ed="R051" n="0090b18"/>憍慢。今虽成道。馀习未亡。每过恒河。唤河神云。小 <lb ed="X" n="0362a19"/><lb ed="R051" n="0091a01"/>婢止流。令我过去。神白于<persName>佛</persName>。令向神忏悔。即合掌 <lb ed="X" n="0362a20"/><lb ed="R051" n="0091a02"/>云。小婢莫嗔。大众皆笑。<persName>佛</persName>言。实无慢心。乃习气也。 <lb ed="X" n="0362a21"/><lb ed="R051" n="0091a03"/>阿含云。树下苦坐。不避风雨者。婆蹉比丘为第一 <lb ed="X" n="0362a22"/><lb ed="R051" n="0091a04"/><name role="" type="person">薄拘罗</name>。此云善容。色貌端莊故。又云重姓。付法藏 <lb ed="X" n="0362a23"/><lb ed="R051" n="0091a05"/>经云。昔于毘婆尸<persName>佛</persName>法中。以一果施病僧。感九十 <lb ed="X" n="0362a24"/><lb ed="R051" n="0091a06"/>一劫人天受福。今生婆罗门家。年一百六十岁。无 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0362b" n="0362b"/> <lb ed="X" n="0362b01"/><lb ed="R051" n="0091a07"/>病无夭。感五不死报。一继母置火炉中不死。二从 <lb ed="X" n="0362b02"/><lb ed="R051" n="0091a08"/>母索肉。置沸汤中不死。三随母至河边。推落水中 <lb ed="X" n="0362b03"/><lb ed="R051" n="0091a09"/>不死。四大鱼吞之不死。五鱼被人网。剖之不伤。其 <lb ed="X" n="0362b04"/><lb ed="R051" n="0091a10"/>人遂以为子。其父闻之。去争。不与。後议两家为子。 <lb ed="X" n="0362b05"/><lb ed="R051" n="0091a11"/>故云重姓。阿含云。寿命极长。终不中夭。端莊不苟。 <lb ed="X" n="0362b06"/><lb ed="R051" n="0091a12"/>常乐闲居者。<name role="" type="person">薄拘罗</name>为第一。</p><p xml:id="pX32p0362b0612" cb:place="inline"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。此云 <lb ed="X" n="0362b07"/><lb ed="R051" n="0091a13"/>大膝。乃舍利弗之舅。从来论勝于姊。姊孕则论不 <lb ed="X" n="0362b08"/><lb ed="R051" n="0091a14"/>勝。知怀智人。寄辨母口。况出胎乎。即弃家往南天 <lb ed="X" n="0362b09"/><lb ed="R051" n="0091a15"/>竺。读十八经。时人笑之。纍世难通。遂喟然歎曰。在 <lb ed="X" n="0362b10"/><lb ed="R051" n="0091a16"/>家为姊所勝。出外为人所轻。誓不辍学。无暇剪爪。 <lb ed="X" n="0362b11"/><lb ed="R051" n="0091a17"/>时人呼为长爪梵志。十八年。学讫回家。问甥所在。 <lb ed="X" n="0362b12"/><lb ed="R051" n="0091a18"/>告云。为<persName>佛</persName>弟子。即大憍慢。我甥八岁。声震五天。彼 <lb ed="X" n="0362b13"/><lb ed="R051" n="0091b01"/>沙门者。有何道術。诱我姊子。遂往<persName>佛</persName>所。思惟良久。 <lb ed="X" n="0362b14"/><lb ed="R051" n="0091b02"/>不得一法入心。<persName>佛</persName>问。汝意以何为宗。志曰。一切法 <lb ed="X" n="0362b15"/><lb ed="R051" n="0091b03"/>不忍。忍即安義。言一切法我皆能破。使不得安故。 <lb ed="X" n="0362b16"/><lb ed="R051" n="0091b04"/><persName>佛</persName>问汝见是忍否。志拂袖而去。至中路乃省。歎曰。 <lb ed="X" n="0362b17"/><lb ed="R051" n="0091b05"/>我義两处负堕。若我见是忍。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0362b1701" n="0362b1701"/><anchor xml:id="beg0362b1701" n="0362b1701"/>已<anchor xml:id="end0362b1701"/>云一切不忍。若 <lb ed="X" n="0362b18"/><lb ed="R051" n="0091b06"/>我见不忍。无以勝<persName>佛</persName>。一切二乘不知。唯<persName>佛</persName>菩萨知 <lb ed="X" n="0362b19"/><lb ed="R051" n="0091b07"/>之。于是归<persName>佛</persName>出家。阿含云。得四辩才。触难能答。拘 <lb ed="X" n="0362b20"/><lb ed="R051" n="0091b08"/>絺罗为第一。</p><p xml:id="pX32p0362b2006" cb:place="inline">难陀。即牧牛难陀。此云善欢喜。乃 <lb ed="X" n="0362b21"/><lb ed="R051" n="0091b09"/>牧牛子也。饭王偪十万出家。此其一也。性极聪敏。 <lb ed="X" n="0362b22"/><lb ed="R051" n="0091b10"/>音声绝伦。以欣道而立名。</p><p xml:id="pX32p0362b2211" cb:place="inline"><name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。上三字。 <lb ed="X" n="0362b23"/><lb ed="R051" n="0091b11"/>此云好爱。亦云端正。妻名也。尊者四月九日生。短 <lb ed="X" n="0362b24"/><lb ed="R051" n="0091b12"/><persName>佛</persName>四指。仪容挺特。若入众。有不识者。谓是<persName>佛</persName>来。拣 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0362c" n="0362c"/> <lb ed="X" n="0362c01"/><lb ed="R051" n="0091b13"/>牧牛难陀。故连妻称之。乃<persName>佛</persName>之亲弟。与妻食息常 <lb ed="X" n="0362c02"/><lb ed="R051" n="0091b14"/>随。不肯少離。<persName>佛</persName>与阿难乞食到门。正共妻在楼上 <lb ed="X" n="0362c03"/><lb ed="R051" n="0091b15"/>食。即起迎<persName>佛</persName>。妻与之期。待君还。乃共食耳。陀见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0362c04"/><lb ed="R051" n="0091b16"/>云。转轮王子。何得自辱。持钵取饭。<persName>佛</persName>即还园。持饭 <lb ed="X" n="0362c05"/><lb ed="R051" n="0091b17"/>钵至园。奉<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>令人剃发。握拳语曰。谁敢持刀临 <lb ed="X" n="0362c06"/><lb ed="R051" n="0091b18"/><name role="" type="person">阎浮提</name>王顶上。逼不得止。乃剃发。明日<persName>佛</persName>应请。求 <lb ed="X" n="0362c07"/><lb ed="R051" n="0092a01"/>住守寺。意欲逃去。<persName>佛</persName>令关门扫地。逃回隐树等。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0362c08"/><lb ed="R051" n="0092a02"/>将到天宫。见婵娥而欣乐。复入地狱。睹镬汤而休 <lb ed="X" n="0362c09"/><lb ed="R051" n="0092a03"/>心。欲念乃止。得无漏道。</p><p xml:id="pX32p0362c0910" cb:place="inline">富楼那弥多罗尼子。此 <lb ed="X" n="0362c10"/><lb ed="R051" n="0092a04"/>云<name role="" type="person">满慈子</name>。从父母立名。七<persName>佛</persName>人中。说法为最。具四 <lb ed="X" n="0362c11"/><lb ed="R051" n="0092a05"/>辩才。一切经史。无不闲览。有大智慧。阿含云。善能 <lb ed="X" n="0362c12"/><lb ed="R051" n="0092a06"/>廣说。分别義理。<name role="" type="person">满慈子</name>为第一。</p><p xml:id="pX32p0362c1213" cb:place="inline">须菩提。此云空 <lb ed="X" n="0362c13"/><lb ed="R051" n="0092a07"/>生。以初生时。其家宝藏。忽空故。表解空之祥。又名 <lb ed="X" n="0362c14"/><lb ed="R051" n="0092a08"/>善现。以食器皆空。所欲皆满故。占相曰。既善且吉。 <lb ed="X" n="0362c15"/><lb ed="R051" n="0092a09"/>又名善吉。常好遊止山林石窟寂静之处。所修行 <lb ed="X" n="0362c16"/><lb ed="R051" n="0092a10"/>业。以空为本。常入定。住无诤三昧。如嫉立故坐。嫉 <lb ed="X" n="0362c17"/><lb ed="R051" n="0092a11"/>坐故立。以善物心。不与诤也。真谛曰。东方靑龙陀 <lb ed="X" n="0362c18"/><lb ed="R051" n="0092a12"/><persName>佛</persName>。解空第一。</p><p xml:id="pX32p0362c1806" cb:place="inline">阿难。此云庆喜。<persName>佛</persName>之堂弟。斛饭之 <lb ed="X" n="0362c19"/><lb ed="R051" n="0092a13"/>次子。调达之弟。<persName>世尊</persName>成道。阿难始生。故名庆喜。又 <lb ed="X" n="0362c20"/><lb ed="R051" n="0092a14"/>云无染。出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0362c2001" n="0362c2001"/><anchor xml:id="beg0362c2001" n="0362c2001"/>已<anchor xml:id="end0362c2001"/>来。见女子不起染心故。初出家得 <lb ed="X" n="0362c21"/><lb ed="R051" n="0092a15"/>入流果。楞严得二果。结集时方证四果。後入灭遗 <lb ed="X" n="0362c22"/><lb ed="R051" n="0092a16"/>舍利。四处起塔。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0362001" n="0362001"/>拘多指塔示育王曰。传<persName>佛</persName>声教。此 <lb ed="X" n="0362c23"/><lb ed="R051" n="0092a17"/>尊者一人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0362c2301" n="0362c2301"/><anchor xml:id="beg0362c2301" n="0362c2301"/>已<anchor xml:id="end0362c2301"/>。王喜。以十万钱供之。阿含云。知时 <lb ed="X" n="0362c24"/><lb ed="R051" n="0092a18"/>明物。所至无疑。所忆不忘。多闻廣达。堪任奉持者。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0363a" n="0363a"/> <lb ed="X" n="0363a01"/><lb ed="R051" n="0092b01"/>阿难为第一。</p><p xml:id="pX32p0363a0106" cb:place="inline">罗睺罗。此云覆障。昔因塞鼠穴。不 <lb ed="X" n="0363a02"/><lb ed="R051" n="0092b02"/>看婆罗门六日故。<persName>世尊</persName>始求出家。父王不许。慇勤 <lb ed="X" n="0363a03"/><lb ed="R051" n="0092b03"/>乞求不<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a0301" n="0363a0301"/><anchor xml:id="beg0363a0301" n="0363a0301"/>已<anchor xml:id="end0363a0301"/>。王言。汝若有子。听汝出家。遂指妃腹曰。 <lb ed="X" n="0363a04"/><lb ed="R051" n="0092b04"/>却後。六年。汝当生子。因在胎中六年。故曰覆障。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0363a05"/><lb ed="R051" n="0092b05"/>出家後。耶输有妊。诸释咸嗔。欲得欲杀。恶声载道。 <lb ed="X" n="0363a06"/><lb ed="R051" n="0092b06"/>因焚火坑。发大誓愿。我若为非。母子俱焚。若真遗 <lb ed="X" n="0363a07"/><lb ed="R051" n="0092b07"/>体。天当为证。言讫投火。变一莲花捧体。王及国人。 <lb ed="X" n="0363a08"/><lb ed="R051" n="0092b08"/>始复不疑。时<persName>佛</persName>还国。耶输令罗雲奉欢喜丸与<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0363a09"/><lb ed="R051" n="0092b09"/>父子天性。自然于大众中。持以上<persName>佛</persName>。耶输以息谤。 <lb ed="X" n="0363a10"/><lb ed="R051" n="0092b10"/>谤由有子。故言覆障。祖王欢喜。虽失其子。而获其 <lb ed="X" n="0363a11"/><lb ed="R051" n="0092b11"/>孙。孙为轮王。吾何恨焉。<persName>佛</persName>令出家。父王不许。耶输 <lb ed="X" n="0363a12"/><lb ed="R051" n="0092b12"/>将上高楼。目连飞空取之。<persName>佛</persName>度出家。付舍利弗为 <lb ed="X" n="0363a13"/><lb ed="R051" n="0092b13"/>弟子。既出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a1301" n="0363a1301"/><anchor xml:id="beg0363a1301" n="0363a1301"/>已<anchor xml:id="end0363a1301"/>。王位<anchor xml:id="nkr_note_add_0363a1302" n="0363a1302"/><anchor xml:id="beg0363a1302" n="0363a1302"/>已<anchor xml:id="end0363a1302"/>失。故言覆障。<persName>佛</persName>法中密行 <lb ed="X" n="0363a14"/><lb ed="R051" n="0092b14"/>第一。</p><p xml:id="pX32p0363a1403" cb:place="inline">如是众所知识者。总结上二十一人。才德 <lb ed="X" n="0363a15"/><lb ed="R051" n="0092b15"/>兼备。为人宗仰故。知识者师友之称。又闻名曰知。 <lb ed="X" n="0363a16"/><lb ed="R051" n="0092b16"/>见面曰识。又识以明解为義。知以决了为義。谓解 <lb ed="X" n="0363a17"/><lb ed="R051" n="0092b17"/>达事理。抉择宗乘故。大阿罗汉等者。大拔群贤。等 <lb ed="X" n="0363a18"/><lb ed="R051" n="0092b18"/>该同类。如是二字。指诸尊者。众指天人八部。所知 <lb ed="X" n="0363a19"/><lb ed="R051" n="0093a01"/>识者。结名也。阿罗汉。结位也。等其一万二千人。皆 <lb ed="X" n="0363a20"/><lb ed="R051" n="0093a02"/>具如是之德之名之美也。要知阿难乃有学人。亦 <lb ed="X" n="0363a21"/><lb ed="R051" n="0093a03"/>列于此者。是应生眷属故。又是罗汉非知识。如万 <lb ed="X" n="0363a22"/><lb ed="R051" n="0093a04"/>二千未列名者。是知识非罗汉。如阿难罗雲。亦罗 <lb ed="X" n="0363a23"/><lb ed="R051" n="0093a05"/>汉亦知识。如此列名者是。非罗汉非知识。即下二 <lb ed="X" n="0363a24"/><lb ed="R051" n="0093a06"/>千是也。</p><p xml:id="pX32p0363a2404" cb:place="inline">△二有学众。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0363b" n="0363b"/> <lb ed="X" n="0363b01"/><lb ed="R051" n="0093a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0363b0101">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363b02"/><lb ed="R051" n="0093a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0363b0201">上万二千是无学。此二千是有学也。以见修所作 <lb ed="X" n="0363b03"/><lb ed="R051" n="0093a09"/>未办。研真断惑为有学。以智断修证皆完。真穷惑 <lb ed="X" n="0363b04"/><lb ed="R051" n="0093a10"/>尽为无学。诸教不同。或六地无学。五地有学。<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0363b05"/><lb ed="R051" n="0093a11"/>无学。九地有学等。二千标数也。此二千乃业生眷 <lb ed="X" n="0363b06"/><lb ed="R051" n="0093a12"/>属。大通时下种者也。比丘众竟。</p><p xml:id="pX32p0363b0613" cb:place="inline">△二比丘尼众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363b07"/><lb ed="R051" n="0093a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0363b0701"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼<note place="inline">至</note>亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363b08"/><lb ed="R051" n="0093a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0363b0801"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>。此云<name role="" type="person">大爱道</name>。以有知故。方能爱道。 <lb ed="X" n="0363b09"/><lb ed="R051" n="0093a15"/>亦云憍昙弥。此云众主。为众尼之主故。尼者天竺 <lb ed="X" n="0363b10"/><lb ed="R051" n="0093a16"/>女人通称。乃<persName>佛</persName>姨母。始求出家。<persName>佛</persName>不许可。阿难为 <lb ed="X" n="0363b11"/><lb ed="R051" n="0093a17"/>之三请。<persName>佛</persName>令行八敬。方听出家。八敬者。一百岁尼。 <lb ed="X" n="0363b12"/><lb ed="R051" n="0093a18"/>当礼初夏比丘足。二不得骂比丘。三不得擧比丘 <lb ed="X" n="0363b13"/><lb ed="R051" n="0093b01"/>过。四于僧中求受戒。五若犯僧残。应半月向僧中 <lb ed="X" n="0363b14"/><lb ed="R051" n="0093b02"/>行摩那埵。六当于僧中求教授人。七不应在无比 <lb ed="X" n="0363b15"/><lb ed="R051" n="0093b03"/>丘处安居。八夏讫诣僧中求自恣人。六千数也。罗 <lb ed="X" n="0363b16"/><lb ed="R051" n="0093b04"/>睺罗母等者。以子标母也。此云华色。以颜貌美色 <lb ed="X" n="0363b17"/><lb ed="R051" n="0093b05"/>故。亦云名闻。谓在家具三从四德。温良恭俭。德齐 <lb ed="X" n="0363b18"/><lb ed="R051" n="0093b06"/>太子。位至小君。为菩萨妻。罗汉母。尼众主。天人知 <lb ed="X" n="0363b19"/><lb ed="R051" n="0093b07"/>识。岂无名闻人耶。二圣母为尼众之主。故列其名 <lb ed="X" n="0363b20"/><lb ed="R051" n="0093b08"/>而统其属也。眷属者。天性亲爱谓之眷。更相臣顺 <lb ed="X" n="0363b21"/><lb ed="R051" n="0093b09"/>故名属。法眷属亦然。说诸法门。转入他心。得知法 <lb ed="X" n="0363b22"/><lb ed="R051" n="0093b10"/>性。由法得亲。故名眷。亲信臣顺。故名属。前比丘中。 <lb ed="X" n="0363b23"/><lb ed="R051" n="0093b11"/>以列名不列名分业应。此中以标数不标数定优 <lb ed="X" n="0363b24"/><lb ed="R051" n="0093b12"/>劣。是什师之笔法也。又万二千及二千。为三周得 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0363c" n="0363c"/> <lb ed="X" n="0363c01"/><lb ed="R051" n="0093b13"/>记之案。尼众为授学无学记品之案。声闻众竟。</p><p xml:id="pX32p0363c0119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0363c02"/><lb ed="R051" n="0093b14"/>二菩萨众。论云。菩萨为在家出家因众中摄。何故 <lb ed="X" n="0363c03"/><lb ed="R051" n="0093b15"/>别列。答。有菩萨堕四众者。随类应现故。有四众不 <lb ed="X" n="0363c04"/><lb ed="R051" n="0093b16"/>堕菩萨众者。不发大心作<persName>佛</persName>故。今擧同发心作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0363c05"/><lb ed="R051" n="0093b17"/>者。名菩萨众。文分为三。初擧类标数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363c06"/><lb ed="R051" n="0093b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0363c0601">菩萨摩诃萨八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363c07"/><lb ed="R051" n="0094a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0363c0701">具云菩提萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0363001" n="0363001"/>多<name role="" type="person">摩诃萨埵</name>。菩提此云道。萨埵云心。 <lb ed="X" n="0363c08"/><lb ed="R051" n="0094a02"/>摩诃云大。合云道心大。应云大道心。以有大根。具 <lb ed="X" n="0363c09"/><lb ed="R051" n="0094a03"/>大智。信大法。解大理。修大行。立大因。成大果故。亦 <lb ed="X" n="0363c10"/><lb ed="R051" n="0094a04"/>云觉有情。约自行。菩萨是一分能觉悟之有情。非 <lb ed="X" n="0363c11"/><lb ed="R051" n="0094a05"/>馀凡夫不自觉故。约利他。菩萨又能开觉法界之 <lb ed="X" n="0363c12"/><lb ed="R051" n="0094a06"/>有情。非馀二乘不觉他故。觉是<persName>佛</persName>地正觉之智。情 <lb ed="X" n="0363c13"/><lb ed="R051" n="0094a07"/>是迷执诸情生。菩萨上求<persName>佛</persName>觉。下化有情。非馀悲 <lb ed="X" n="0363c14"/><lb ed="R051" n="0094a08"/>智全无。或一故。约教有五教。约位有五十五位。下 <lb ed="X" n="0363c15"/><lb ed="R051" n="0094a09"/>文菩萨闻是法等。约前四教说也。又云。不闻是经 <lb ed="X" n="0363c16"/><lb ed="R051" n="0094a10"/>不善行菩萨道。若闻是经乃善行菩萨道。约圆教 <lb ed="X" n="0363c17"/><lb ed="R051" n="0094a11"/>发心说也。此众菩萨。本地难测。或居等觉。或齐法 <lb ed="X" n="0363c18"/><lb ed="R051" n="0094a12"/>王。如观音文殊。皆果後大人。三轮益物。迹辅释迦。 <lb ed="X" n="0363c19"/><lb ed="R051" n="0094a13"/>可以意知。八万人标数也。馀经集众甚多。此经八 <lb ed="X" n="0363c20"/><lb ed="R051" n="0094a14"/>万。何其少耶。或者但语大数。如下地涌雲集。岂止 <lb ed="X" n="0363c21"/><lb ed="R051" n="0094a15"/>八万。</p><p xml:id="pX32p0363c2103" cb:place="inline">△二明位歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363c22"/><lb ed="R051" n="0094a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0363c2201">皆于阿耨多罗<note place="inline">至</note>能度无数百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0363c23"/><lb ed="R051" n="0094a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0363c2301">皆于不退转者。明位。皆得下歎德。阿耨等。此云无 <lb ed="X" n="0363c24"/><lb ed="R051" n="0094a18"/>上正<persName>等正觉</persName>。即<persName>如来</persName><persName>应供</persName><persName>正遍知</persName>之三号。馀七兼 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0364a" n="0364a"/> <lb ed="X" n="0364a01"/><lb ed="R051" n="0094b01"/>收。具含万德。以诸<persName>佛</persName>皆从真如实际中来。示成正 <lb ed="X" n="0364a02"/><lb ed="R051" n="0094b02"/>觉。十界称尊。无相匹者。无过上者。故云无上。又能 <lb ed="X" n="0364a03"/><lb ed="R051" n="0094b03"/>顺应四谛二谛道供。法养法身。故云正等。又善知 <lb ed="X" n="0364a04"/><lb ed="R051" n="0094b04"/>一切诸法之所归趣。明照一切众生心行差别。不 <lb ed="X" n="0364a05"/><lb ed="R051" n="0094b05"/>堕偏邪。故云正觉。亦即三身三德三大。乃证穷极 <lb ed="X" n="0364a06"/><lb ed="R051" n="0094b06"/>果之称。皆于二字。总上八万。不退转者。破见思惑。 <lb ed="X" n="0364a07"/><lb ed="R051" n="0094b07"/>名位不退。永不失超凡之位故。破尘沙惑。名行不 <lb ed="X" n="0364a08"/><lb ed="R051" n="0094b08"/>退。永不失菩萨之行故。破无明惑。名念不退。永不 <lb ed="X" n="0364a09"/><lb ed="R051" n="0094b09"/>失中道正念故。又般若位不退。離二死故。解脱行 <lb ed="X" n="0364a10"/><lb ed="R051" n="0094b10"/>不退。具诸行故。法身念不退。证实境故。以此八万。 <lb ed="X" n="0364a11"/><lb ed="R051" n="0094b11"/>本地难测。无功用道。任运流入萨婆若海。故云不 <lb ed="X" n="0364a12"/><lb ed="R051" n="0094b12"/>退转也。皆得陀三句。约三业而歎三轮应物之德。 <lb ed="X" n="0364a13"/><lb ed="R051" n="0094b13"/>皆得二字贯下。陀罗尼一句。歎意业轮。此云总持。于 <lb ed="X" n="0364a14"/><lb ed="R051" n="0094b14"/>一字能通无量法门。于一门能摄无量義理。如观 <lb ed="X" n="0364a15"/><lb ed="R051" n="0094b15"/>一花开能知天下之春。一葉落能知天下之秋。所 <lb ed="X" n="0364a16"/><lb ed="R051" n="0094b16"/>谓总一切法。持无量義也。略说即普贤品三名。廣 <lb ed="X" n="0364a17"/><lb ed="R051" n="0094b17"/>说有无量。如万亿旋陀罗尼是也。乐说一句。歎语 <lb ed="X" n="0364a18"/><lb ed="R051" n="0094b18"/>业轮。乐说乃四辩之一。一法无碍。于世出世法。说 <lb ed="X" n="0364a19"/><lb ed="R051" n="0095a01"/>不谬故。二義无碍。于为无为权实等義。所说尽理 <lb ed="X" n="0364a20"/><lb ed="R051" n="0095a02"/>故。三词无碍。于一切文義。甁泻成章故。四乐说无 <lb ed="X" n="0364a21"/><lb ed="R051" n="0095a03"/>碍。四悉应機。诲人不倦故。以四辩弘宣。称令物闻。 <lb ed="X" n="0364a22"/><lb ed="R051" n="0095a04"/>如风吹万籁也。花严九地中。有四十种辩才。今略 <lb ed="X" n="0364a23"/><lb ed="R051" n="0095a05"/>也。转不退一句。歎身业轮。轮者有运转摧碾二義。 <lb ed="X" n="0364a24"/><lb ed="R051" n="0095a06"/>喩大法能转入他心。摧破无明故。谓得十身灵相。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0364b" n="0364b"/> <lb ed="X" n="0364b01"/><lb ed="R051" n="0095a07"/>现身尘刹。在物同类。若权若实之说。皆令众生入 <lb ed="X" n="0364b02"/><lb ed="R051" n="0095a08"/>一切种智。故云转不退转法轮。菩萨得是道以处 <lb ed="X" n="0364b03"/><lb ed="R051" n="0095a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0364b0301" n="0364b0301"/><anchor xml:id="beg0364b0301" n="0364b0301"/>己<anchor xml:id="end0364b0301"/>。运是道以利人。不似小乘不说法以自守也。供 <lb ed="X" n="0364b04"/><lb ed="R051" n="0095a10"/>养无量三句。约因缘而歎福慧深廣之德。供养<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0364b05"/><lb ed="R051" n="0095a11"/>外为勝友摄护。即缘具足。殖德本。内修万行为资。 <lb ed="X" n="0364b06"/><lb ed="R051" n="0095a12"/>即因具足。然有横竖。竖论之。从无量劫。供无量<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0364b07"/><lb ed="R051" n="0095a13"/>修无量德。即福深。横论之。于一念顷。遍至十方世 <lb ed="X" n="0364b08"/><lb ed="R051" n="0095a14"/>界。供<persName>佛</persName>修行。即慧廣。又深则一一行皆与实相相 <lb ed="X" n="0364b09"/><lb ed="R051" n="0095a15"/>应。廣则一一门摄一切门故。德本者。含正道。助道。 <lb ed="X" n="0364b10"/><lb ed="R051" n="0095a16"/>教道。证道一行具足。则成一德。无量行具足。则成 <lb ed="X" n="0364b11"/><lb ed="R051" n="0095a17"/>无量德。故云德本。具此因缘深廣之德。堪灌顶受 <lb ed="X" n="0364b12"/><lb ed="R051" n="0095a18"/>职。故为诸<persName>佛</persName>称歎。不似小乘喝为焦芽败种也。以 <lb ed="X" n="0364b13"/><lb ed="R051" n="0095b01"/>慈二句。约悲智而歎随相離相之德。以慈者。以悲 <lb ed="X" n="0364b14"/><lb ed="R051" n="0095b02"/>导智。即随相德。慈兼四无量。即空涉有。纯以四心。 <lb ed="X" n="0364b15"/><lb ed="R051" n="0095b03"/>适化众生。以利物之行。而成<anchor xml:id="nkr_note_add_0364b1501" n="0364b1501"/><anchor xml:id="beg0364b1501" n="0364b1501"/>己<anchor xml:id="end0364b1501"/>德。故云修身。观音。 <lb ed="X" n="0364b16"/><lb ed="R051" n="0095b04"/>品慈眼视众生。花严大悲为门。大悲为首等。善入 <lb ed="X" n="0364b17"/><lb ed="R051" n="0095b05"/>者。以智导悲。即離相德。慧乃般若。涉有不碍观空。即 <lb ed="X" n="0364b18"/><lb ed="R051" n="0095b06"/>诸法而证实相。以无得而证。故云善入。花严有破 <lb ed="X" n="0364b19"/><lb ed="R051" n="0095b07"/>尘出经喩。世典有罔象得珠说。即斯義也。菩萨以 <lb ed="X" n="0364b20"/><lb ed="R051" n="0095b08"/>三界为家。四生为子。借度生入<persName>佛</persName>慧。不似小乘视 <lb ed="X" n="0364b21"/><lb ed="R051" n="0095b09"/>三界如牢狱四生如怨贼也。通达下。约本迹而歎 <lb ed="X" n="0364b22"/><lb ed="R051" n="0095b10"/>伊梵三点之德。智即智德。转八识成四智。证大菩 <lb ed="X" n="0364b23"/><lb ed="R051" n="0095b11"/>提。故云通达大智。彼岸喩断德。四相无明灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0364b2301" n="0364b2301"/><anchor xml:id="beg0364b2301" n="0364b2301"/>已<anchor xml:id="end0364b2301"/>。证 <lb ed="X" n="0364b24"/><lb ed="R051" n="0095b12"/>无住涅槃。故云到于彼岸。以超生死此岸。度烦恼 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0364c" n="0364c"/> <lb ed="X" n="0364c01"/><lb ed="R051" n="0095b13"/>中流。到涅槃彼岸。不似小乘得人空智在中流也。 <lb ed="X" n="0364c02"/><lb ed="R051" n="0095b14"/>上二属本。名称下。即迹中恩德。自本垂迹。称实相 <lb ed="X" n="0364c03"/><lb ed="R051" n="0095b15"/>之理。彰弘化之业。如日照苍穹。有目皆睹。无目则 <lb ed="X" n="0364c04"/><lb ed="R051" n="0095b16"/>闻。故云名称普闻等。不似小乘独善其身名在一 <lb ed="X" n="0364c05"/><lb ed="R051" n="0095b17"/>国也。其道神无方。易无体。如摩尼天鼓。无私成事。 <lb ed="X" n="0364c06"/><lb ed="R051" n="0095b18"/>既能曲济无遗。则必受化者廣。故云能度等。花严 <lb ed="X" n="0364c07"/><lb ed="R051" n="0096a01"/>入法界品。文殊在福城东。说普照法界修多罗。一 <lb ed="X" n="0364c08"/><lb ed="R051" n="0096a02"/>时海中无量诸龙。捨身在人天中。万龙于菩提得 <lb ed="X" n="0364c09"/><lb ed="R051" n="0096a03"/>不退转。复有无量众生。于三乘各得调伏。此经陀 <lb ed="X" n="0364c10"/><lb ed="R051" n="0096a04"/>罗尼品。药王说咒。六万八千人。得无生法忍。净藏 <lb ed="X" n="0364c11"/><lb ed="R051" n="0096a05"/>净眼现神力时。其父等八万四千人。皆堪持经。观 <lb ed="X" n="0364c12"/><lb ed="R051" n="0096a06"/>此即知诸大士益物之盛。不似小乘成就众生心 <lb ed="X" n="0364c13"/><lb ed="R051" n="0096a07"/>不喜乐也。此下诸菩萨。证此种种功德。因果赅彻。 <lb ed="X" n="0364c14"/><lb ed="R051" n="0096a08"/>本迹圆融。岂可以地位局判。法花论。分上支门。下 <lb ed="X" n="0364c15"/><lb ed="R051" n="0096a09"/>支门。总相歎。别相歎。初皆于阿耨一句。是总。上支 <lb ed="X" n="0364c16"/><lb ed="R051" n="0096a10"/>门也。其馀诸句。是别。下支门也。有十种不退转。陀 <lb ed="X" n="0364c17"/><lb ed="R051" n="0096a11"/>罗尼一句。示现闻法不退转也。乐说一句。乐说不 <lb ed="X" n="0364c18"/><lb ed="R051" n="0096a12"/>退转也。转不退一句。说法不退转也。供<persName>佛</persName>植本。依 <lb ed="X" n="0364c19"/><lb ed="R051" n="0096a13"/>善知识不退转也。诸<persName>佛</persName>称歎。断疑不退转也。以慈 <lb ed="X" n="0364c20"/><lb ed="R051" n="0096a14"/>一句。入事不退转也。善入一句。入一切智如宝镜 <lb ed="X" n="0364c21"/><lb ed="R051" n="0096a15"/>不退转也。通达一句。依我法二空不退转也。到于 <lb ed="X" n="0364c22"/><lb ed="R051" n="0096a16"/>一句。如实境不退转也。名称二句。应作所作不退 <lb ed="X" n="0364c23"/><lb ed="R051" n="0096a17"/>转也。</p><p xml:id="pX32p0364c2303" cb:place="inline">△三列名总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0364c24"/><lb ed="R051" n="0096a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0364c2401">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0365a" n="0365a"/> <lb ed="X" n="0365a01"/><lb ed="R051" n="0096b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0365a0101">其名曰下。列名也。大士大名。或从法门。或从德行。 <lb ed="X" n="0365a02"/><lb ed="R051" n="0096b02"/>或从本愿。虽是一名。备无量義。今依经论。消十八 <lb ed="X" n="0365a03"/><lb ed="R051" n="0096b03"/>菩萨。名各就其一焉。</p><p xml:id="pX32p0365a0309" cb:place="inline"><name role="" type="person">文殊师利</name>。此云妙德。大经 <lb ed="X" n="0365a04"/><lb ed="R051" n="0096b04"/>云了了见<persName>佛</persName>性。犹如妙德等。亦云<name role="" type="person">妙吉祥</name>。生时有 <lb ed="X" n="0365a05"/><lb ed="R051" n="0096b05"/>祥光满室之兆故。花严以菩萨表智。又主信门故。 <lb ed="X" n="0365a06"/><lb ed="R051" n="0096b06"/>问明品为会主。法界品为善财师。今经一乘实相。 <lb ed="X" n="0365a07"/><lb ed="R051" n="0096b07"/>亦彼宗也。非信不悟。非智不证。故首标其名。所谓化 <lb ed="X" n="0365a08"/><lb ed="R051" n="0096b08"/>满尘方。用周三际。道成先劫。名龙种尊王。现证菩 <lb ed="X" n="0365a09"/><lb ed="R051" n="0096b09"/>提。名摩尼宝积。未来成<persName>佛</persName>。名曰普现。在因为八王 <lb ed="X" n="0365a10"/><lb ed="R051" n="0096b10"/>师。在果为七<persName>佛</persName>祖。谈般若之玄致。屡质本师。说权 <lb ed="X" n="0365a11"/><lb ed="R051" n="0096b11"/>实之双行。频惊小圣。乃影响大化。迹为菩萨耳。</p> <lb ed="X" n="0365a12"/><lb ed="R051" n="0096b12"/><p xml:id="pX32p0365a1201">观世音者。天竺云婆娄吉低税。一名有二義。一观 <lb ed="X" n="0365a13"/><lb ed="R051" n="0096b13"/>是能观之实智。世音即所观之声尘。从闻思修。入 <lb ed="X" n="0365a14"/><lb ed="R051" n="0096b14"/>三摩地。解六结。越三空。了尘性而证入圆通故。二 <lb ed="X" n="0365a15"/><lb ed="R051" n="0096b15"/>观是能观之权智。世音即悲仰之时機。以慈悲二 <lb ed="X" n="0365a16"/><lb ed="R051" n="0096b16"/>用。救七难。应二求。十九说法。十四无畏等。于十方 <lb ed="X" n="0365a17"/><lb ed="R051" n="0096b17"/>称名之機。圆观普应。无苦不救。无乐不与故。过去 <lb ed="X" n="0365a18"/><lb ed="R051" n="0096b18"/>为正法明。现在为弥陀辅翼。当来在西方補普光 <lb ed="X" n="0365a19"/><lb ed="R051" n="0097a01"/>功德<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX32p0365a1904" cb:place="inline">得大势者。即大势至。以念<persName>佛</persName>三昧。辅翼 <lb ed="X" n="0365a20"/><lb ed="R051" n="0097a02"/>圣化。不动而遊。不分而应。化用不息。复无化功。其 <lb ed="X" n="0365a21"/><lb ed="R051" n="0097a03"/>力用大之至也。</p><p xml:id="pX32p0365a2107" cb:place="inline">常精进者。内发三心。外修万行。 <lb ed="X" n="0365a22"/><lb ed="R051" n="0097a04"/>于<anchor xml:id="nkr_note_add_0365a2201" n="0365a2201"/><anchor xml:id="beg0365a2201" n="0365a2201"/>己<anchor xml:id="end0365a2201"/>不足。于物不倦故。</p><p xml:id="pX32p0365a2210" cb:place="inline">不休息者。在因不自为 <lb ed="X" n="0365a23"/><lb ed="R051" n="0097a05"/>圆。在果不自为满。唯乾乾不息。功就在乎不就。至 <lb ed="X" n="0365a24"/><lb ed="R051" n="0097a06"/>极在乎不极故。</p><p xml:id="pX32p0365a2407" cb:place="inline">宝掌者。宝位也。圣人之大宝故。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0365b" n="0365b"/> <lb ed="X" n="0365b01"/><lb ed="R051" n="0097a07"/>自因至果。四十二位。皆圣人所践之地。大士寄此 <lb ed="X" n="0365b02"/><lb ed="R051" n="0097a08"/>诸位。掌握化機。接物利生故。又掌中出宝。普济众 <lb ed="X" n="0365b03"/><lb ed="R051" n="0097a09"/>生故。</p><p xml:id="pX32p0365b0303" cb:place="inline">药王者。在因为世良医。在果能以法药救 <lb ed="X" n="0365b04"/><lb ed="R051" n="0097a10"/>众生身心二病。因病与药。无疾不瘳。应機说法。无 <lb ed="X" n="0365b05"/><lb ed="R051" n="0097a11"/>機不度故。</p><p xml:id="pX32p0365b0505" cb:place="inline">勇施者。三檀不吝。果敢勇为故。又施 <lb ed="X" n="0365b06"/><lb ed="R051" n="0097a12"/>以帅万行破诸著。如枭将力破重围故。</p><p xml:id="pX32p0365b0616" cb:place="inline">宝月者。 <lb ed="X" n="0365b07"/><lb ed="R051" n="0097a13"/>月能随数盈亏。自无损益。菩萨之道。随機隐显。自 <lb ed="X" n="0365b08"/><lb ed="R051" n="0097a14"/>无增减。故以喩名之。</p><p xml:id="pX32p0365b0809" cb:place="inline">月光者。光能破暗。犹智破 <lb ed="X" n="0365b09"/><lb ed="R051" n="0097a15"/>愚也。</p><p xml:id="pX32p0365b0903" cb:place="inline">满月者。自觉圣智圆满。如十五之月故。</p> <lb ed="X" n="0365b10"/><lb ed="R051" n="0097a16"/><p xml:id="pX32p0365b1001">大力者。有神变之力用。一多无碍。大小相容。迥出 <lb ed="X" n="0365b11"/><lb ed="R051" n="0097a17"/>思议之表。超乎权小之上故。</p><p xml:id="pX32p0365b1112" cb:place="inline">无量力者。有二。一 <lb ed="X" n="0365b12"/><lb ed="R051" n="0097a18"/>者。三明六通十八不共等法。挍尘沙不能喩。历僧 <lb ed="X" n="0365b13"/><lb ed="R051" n="0097b01"/>只不能及。故数重不可得也。二者。一一业用。贯三 <lb ed="X" n="0365b14"/><lb ed="R051" n="0097b02"/>际而无始终。遍十方而无涯畔。故无分际量也。</p> <lb ed="X" n="0365b15"/><lb ed="R051" n="0097b03"/><p xml:id="pX32p0365b1501">越三界者。于三界中。不出不在。得大自在故。</p><p xml:id="pX32p0365b1518" cb:place="inline"><g ref="#CB02494">跋</g>陀 <lb ed="X" n="0365b16"/><lb ed="R051" n="0097b04"/>陀婆罗。此云善守。谓守护三业故。又众贤之首故 <lb ed="X" n="0365b17"/><lb ed="R051" n="0097b05"/>弥勒者。具云弥帝利。此云慈氏。姓也。又<name role="" type="person">阿逸多</name>。此 <lb ed="X" n="0365b18"/><lb ed="R051" n="0097b06"/>云无勝。名也。上生经云。在波利村没。上生兜率。阎 <lb ed="X" n="0365b19"/><lb ed="R051" n="0097b07"/>浮提岁经五十六亿万年。下生成<persName>佛</persName>。凡在释迦末 <lb ed="X" n="0365b20"/><lb ed="R051" n="0097b08"/>法中。精进修诸功德。扫塔涂地。以名香妙花供养。 <lb ed="X" n="0365b21"/><lb ed="R051" n="0097b09"/>或称名礼拜。除百亿劫之罪。命终上生内院。当来 <lb ed="X" n="0365b22"/><lb ed="R051" n="0097b10"/>随弥勒下生。更値贤劫千<persName>佛</persName>授记。</p><p xml:id="pX32p0365b2214" cb:place="inline">宝积者。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0365b23"/><lb ed="R051" n="0097b11"/>藏有恒沙功德如宝。由旷劫积因而证故。</p><p xml:id="pX32p0365b2317" cb:place="inline">导师 <lb ed="X" n="0365b24"/><lb ed="R051" n="0097b12"/>者。导即引导。入<g ref="#CB15801">廛</g>垂手。为人天之师。弘笵三界导 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0365c" n="0365c"/> <lb ed="X" n="0365c01"/><lb ed="R051" n="0097b13"/>愚迷之众故。如是下总结。如是者。指上有名也。等 <lb ed="X" n="0365c02"/><lb ed="R051" n="0097b14"/>该无名也。八万乃上首之数。眷属在数之外。以上 <lb ed="X" n="0365c03"/><lb ed="R051" n="0097b15"/>诸菩萨。皆果上大人。影响辅化。不可局定位次。菩 <lb ed="X" n="0365c04"/><lb ed="R051" n="0097b16"/>萨众竟。</p><p xml:id="pX32p0365c0404" cb:place="inline">△三八部众。古云。凡夫众。却有圣人。又云 <lb ed="X" n="0365c05"/><lb ed="R051" n="0097b17"/>俗众。却有道者。又云天人众。却有鬼神。八部又少 <lb ed="X" n="0365c06"/><lb ed="R051" n="0097b18"/>二部。今依本经。具列八部。故云八部众。以夜叉摄 <lb ed="X" n="0365c07"/><lb ed="R051" n="0098a01"/>在四天王部下。摩睺罗伽摄在八龙王部下。又此 <lb ed="X" n="0365c08"/><lb ed="R051" n="0098a02"/>八部。类虽异生。理兼权实。况诸天王。多是寄位菩 <lb ed="X" n="0365c09"/><lb ed="R051" n="0098a03"/>萨。花严诸世间主。各证毘卢一德。岂异生而若是 <lb ed="X" n="0365c10"/><lb ed="R051" n="0098a04"/>乎。故知此众亦同彼也。夫三乘贤圣。既仰德而归。 <lb ed="X" n="0365c11"/><lb ed="R051" n="0098a05"/>八部赅罗。岂不虚心而卫。由是继菩萨而列八部 <lb ed="X" n="0365c12"/><lb ed="R051" n="0098a06"/>众焉。文分七。初天众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0365c13"/><lb ed="R051" n="0098a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0365c1301">尔时释提桓因<note place="inline">至</note>与其眷属万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0365c14"/><lb ed="R051" n="0098a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0365c1401">梵语提婆。此云天。天者自然也。皆自然身勝乐勝。 <lb ed="X" n="0365c15"/><lb ed="R051" n="0098a09"/>诸天转上转勝。故论云。淸净光明。最勝最尊者天 <lb ed="X" n="0365c16"/><lb ed="R051" n="0098a10"/>也。释提桓因。<name role="" type="person">忉利天</name>主也。释即释迦。姓也。提桓因。 <lb ed="X" n="0365c17"/><lb ed="R051" n="0098a11"/>此云主。以能为诸天主故。忉利。此云三十三。四面 <lb ed="X" n="0365c18"/><lb ed="R051" n="0098a12"/>各八城。中善见城。合三十三。居须弥顶。乃欲界天 <lb ed="X" n="0365c19"/><lb ed="R051" n="0098a13"/>主。故列在前。此天住处。纵廣八万由旬。七宝城壁。 <lb ed="X" n="0365c20"/><lb ed="R051" n="0098a14"/>善见廣六万由旬。人身长一由旬。衣二由旬。重六 <lb ed="X" n="0365c21"/><lb ed="R051" n="0098a15"/>铢。人间一百年。此天一昼夜。诸天身形时数。转上 <lb ed="X" n="0365c22"/><lb ed="R051" n="0098a16"/>转增。转下转减。皆以倍言。唯服转上转轻。转下转 <lb ed="X" n="0365c23"/><lb ed="R051" n="0098a17"/>重耳。杂阿含云。本为人时。行于顿施。堪能作主故。 <lb ed="X" n="0365c24"/><lb ed="R051" n="0098a18"/>总有一百八名。今一耳。因中迦葉<persName>佛</persName>时。为女人。发 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0366a" n="0366a"/> <lb ed="X" n="0366a01"/><lb ed="R051" n="0098b01"/>心修<persName>佛</persName>塔。有三十二人助成。今为天主。三十二人。 <lb ed="X" n="0366a02"/><lb ed="R051" n="0098b02"/>为列辟。小乘中说是须陀洹。淸凉疏云。是权而非 <lb ed="X" n="0366a03"/><lb ed="R051" n="0098b03"/>实。二万等。即部属。明月者。月天子也。梵语苏摩。此 <lb ed="X" n="0366a04"/><lb ed="R051" n="0098b04"/>云月神。月缺也。以满而复缺故。此与日宫四天王。 <lb ed="X" n="0366a05"/><lb ed="R051" n="0098b05"/>皆住<name role="" type="person">须弥山</name>腰。離地四万二千由旬。人间五十年。 <lb ed="X" n="0366a06"/><lb ed="R051" n="0098b06"/>此天一昼夜。身长半由旬。衣重十二铢。长一由旬。 <lb ed="X" n="0366a07"/><lb ed="R051" n="0098b07"/>起世经云。月宫纵廣四十九由旬。城是七宝莊成。 <lb ed="X" n="0366a08"/><lb ed="R051" n="0098b08"/>以二分天银。一分靑琉璃成就。有千光明。五百下 <lb ed="X" n="0366a09"/><lb ed="R051" n="0098b09"/>照。五百傍照。其光淸冷。遥看似圆。其实正方。月中 <lb ed="X" n="0366a10"/><lb ed="R051" n="0098b10"/>树影。乃人间阎浮树。照映月中有影。非实有桂树 <lb ed="X" n="0366a11"/><lb ed="R051" n="0098b11"/>也。普香者。星宿天子。即紫微也。为群星之主。统领 <lb ed="X" n="0366a12"/><lb ed="R051" n="0098b12"/>二十八宿。九曜星官等。由人心善恶。感现吉凶等 <lb ed="X" n="0366a13"/><lb ed="R051" n="0098b13"/>象。各星宫殿。大小有别。所司各有分野宰治之殊。 <lb ed="X" n="0366a14"/><lb ed="R051" n="0098b14"/>宝光者。日天子也。梵语苏犁耶。此云日神。日实也。 <lb ed="X" n="0366a15"/><lb ed="R051" n="0098b15"/>起世云。日宫纵廣五十一由旬。二分天金。一分颇 <lb ed="X" n="0366a16"/><lb ed="R051" n="0098b16"/>黎成就。光照同上。此三乃帝释内臣。又劫初光音 <lb ed="X" n="0366a17"/><lb ed="R051" n="0098b17"/>天来人间。因食地肥。身灭光明。世间黑暗。菩萨化 <lb ed="X" n="0366a18"/><lb ed="R051" n="0098b18"/>作三辰。宝吉祥作月天子。宝光作星天子。即普香。 <lb ed="X" n="0366a19"/><lb ed="R051" n="0099a01"/>宝意作日天子。即宝光。四天王者。外臣也。居四宝 <lb ed="X" n="0366a20"/><lb ed="R051" n="0099a02"/>山。高半须弥。廣二十四万里。东提头赖咤。此云持 <lb ed="X" n="0366a21"/><lb ed="R051" n="0099a03"/>国。居黄金山。领二部。一犍闼婆。二布怛那。南毘留 <lb ed="X" n="0366a22"/><lb ed="R051" n="0099a04"/>勒叉。此云增长。居琉璃山。领二部。一闭戾多。二鸠 <lb ed="X" n="0366a23"/><lb ed="R051" n="0099a05"/>槃茶。西毘留博叉。此云廣目。居白银山。亦二部。一 <lb ed="X" n="0366a24"/><lb ed="R051" n="0099a06"/>罗刹。二夜叉。北毘沙门。此云多闻。居水晶山。亦二 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0366b" n="0366b"/> <lb ed="X" n="0366b01"/><lb ed="R051" n="0099a07"/>部。一毒龙。二毘舍遮。不令恼人。风调雨顺。故称四 <lb ed="X" n="0366b02"/><lb ed="R051" n="0099a08"/>天王护世者。自在。大自在。即欲界五六天。自化五 <lb ed="X" n="0366b03"/><lb ed="R051" n="0099a09"/>欲。他化五欲也。娑婆此云堪忍。其土众生。安于十 <lb ed="X" n="0366b04"/><lb ed="R051" n="0099a10"/>恶。不肯出離。从人立名。故称为忍。亦名为杂。以九 <lb ed="X" n="0366b05"/><lb ed="R051" n="0099a11"/>道杂居故。梵者。此云離繫。除下界繫。上陞色界故。 <lb ed="X" n="0366b06"/><lb ed="R051" n="0099a12"/>亦名高净。尸弃。此云顶髻。因习火光定。破欲界惑。 <lb ed="X" n="0366b07"/><lb ed="R051" n="0099a13"/>从德立名。然经标梵王。复擧尸弃。似如两人。释论 <lb ed="X" n="0366b08"/><lb ed="R051" n="0099a14"/>中。正以尸弃为王。今擧位显名耳。此天居初禅中 <lb ed="X" n="0366b09"/><lb ed="R051" n="0099a15"/>间。内有觉观。外有言说。故得主领为王。毘昙论云。 <lb ed="X" n="0366b10"/><lb ed="R051" n="0099a16"/>二禅以上。无言语法。不得为王故。光明者。二禅天 <lb ed="X" n="0366b11"/><lb ed="R051" n="0099a17"/>也。等三四禅。幷十八梵天也。</p><p xml:id="pX32p0366b1112" cb:place="inline">△二龙王象。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366b12"/><lb ed="R051" n="0099a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0366b1201">有八龙王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366b13"/><lb ed="R051" n="0099b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0366b1301">梵语那伽。此云龙。龙者鳞虫之长。能幽能显。能大 <lb ed="X" n="0366b14"/><lb ed="R051" n="0099b02"/>能小。春分登天。秋分入地。有鳞蛟龙。有翼应龙。有 <lb ed="X" n="0366b15"/><lb ed="R051" n="0099b03"/>角虬龙。无角螭龙。未陞天曰蟠龙。难陀此云欢喜。 <lb ed="X" n="0366b16"/><lb ed="R051" n="0099b04"/><g ref="#CB02494">跋</g>此云善。兄弟二龙。常护<name role="" type="person">摩竭提国</name>。风不鸣条。雨 <lb ed="X" n="0366b17"/><lb ed="R051" n="0099b05"/>不破块。五穀豐熟。善应人心。<name role="" type="person">甁沙王</name>每岁设会赛 <lb ed="X" n="0366b18"/><lb ed="R051" n="0099b06"/>之。百姓闻皆欢喜。从此得名。即目连所降者也。本 <lb ed="X" n="0366b19"/><lb ed="R051" n="0099b07"/>住欢喜地。迹令世间欢喜。娑伽罗。此云鹹海。从海 <lb ed="X" n="0366b20"/><lb ed="R051" n="0099b08"/>立名。本住智渡大海。迹处沧溟深水。和修吉。此云 <lb ed="X" n="0366b21"/><lb ed="R051" n="0099b09"/>多头。亦云宝称。本住普现色身三昧。迹示多头。德 <lb ed="X" n="0366b22"/><lb ed="R051" n="0099b10"/>叉迦。此云现毒。亦云多舌。本住乐说辩才。迹示多 <lb ed="X" n="0366b23"/><lb ed="R051" n="0099b11"/>舌。阿那婆达多。此云无热。雪山顶有池。名阿耨达。 <lb ed="X" n="0366b24"/><lb ed="R051" n="0099b12"/>池中有五柱堂。龙王常处其内。从池立名。阎浮诸 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0366c" n="0366c"/> <lb ed="X" n="0366c01"/><lb ed="R051" n="0099b13"/>龙。有三患。一热风热沙著身。烧皮肉骨髓。以为苦 <lb ed="X" n="0366c02"/><lb ed="R051" n="0099b14"/>恼。二恶风暴起。吹其宫殿。失宝饰衣等。龙身自现。 <lb ed="X" n="0366c03"/><lb ed="R051" n="0099b15"/>以为苦恼。三诸龙娱乐时。有金翅鸟入海。搏取始 <lb ed="X" n="0366c04"/><lb ed="R051" n="0099b16"/>生龙子食之。以为苦恼。此池无此三患。故云无热。 <lb ed="X" n="0366c05"/><lb ed="R051" n="0099b17"/>本住常乐我净。迹处此池。摩那斯。此云大身大力 <lb ed="X" n="0366c06"/><lb ed="R051" n="0099b18"/>等。修罗排海渰善见城。此龙萦身以遏海水者。本 <lb ed="X" n="0366c07"/><lb ed="R051" n="0100a01"/>住无边身。迹为大身。优钵罗。此云黛色莲花。从池 <lb ed="X" n="0366c08"/><lb ed="R051" n="0100a02"/>立名。本住法花三昧。迹居此池。</p><p xml:id="pX32p0366c0813" cb:place="inline">△三紧那罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366c09"/><lb ed="R051" n="0100a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0366c0901">有四紧那罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366c10"/><lb ed="R051" n="0100a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0366c1001">梵语紧那罗。亦云紧那罗。此云疑神。似人而有一 <lb ed="X" n="0366c11"/><lb ed="R051" n="0100a05"/>角。人见之曰。人耶。非人耶。乃帝释法乐神。居十宝 <lb ed="X" n="0366c12"/><lb ed="R051" n="0100a06"/>山。若身有异相。即上秦乐。<persName>佛</persName>说法时。诸天絃歌而 <lb ed="X" n="0366c13"/><lb ed="R051" n="0100a07"/>诵法门者。即此神也。法。奏四谛也。妙法。奏十二因 <lb ed="X" n="0366c14"/><lb ed="R051" n="0100a08"/>缘也。大法。奏六度也。持法。总前三也。本住不思议 <lb ed="X" n="0366c15"/><lb ed="R051" n="0100a09"/>不起灭定。以千万偈。赞诸法王。迹寄絃管。歌咏十 <lb ed="X" n="0366c16"/><lb ed="R051" n="0100a10"/>力。</p><p xml:id="pX32p0366c1602" cb:place="inline">△四犍闼婆众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366c17"/><lb ed="R051" n="0100a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0366c1701">有四犍闼婆王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366c18"/><lb ed="R051" n="0100a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0366c1801">梵语<name role="" type="person">乾陀罗</name>。亦云犍闼婆。此云嗅香。以香为食。亦 <lb ed="X" n="0366c19"/><lb ed="R051" n="0100a13"/>云香阴。其身出香故。乃帝释俗乐神。乐者。缘幢倒 <lb ed="X" n="0366c20"/><lb ed="R051" n="0100a14"/>掷之技。乐音者。鼓节絃管之流。美者。幢倒之勝。美 <lb ed="X" n="0366c21"/><lb ed="R051" n="0100a15"/>音者。絃管之勝。</p><p xml:id="pX32p0366c2107" cb:place="inline">△五阿修罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366c22"/><lb ed="R051" n="0100a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0366c2201">有四阿修罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0366c23"/><lb ed="R051" n="0100a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0366c2301">梵语阿修罗。亦云阿修罗。此云无端正。以男醜女 <lb ed="X" n="0366c24"/><lb ed="R051" n="0100a18"/>端故。又云非天。有天福无天德故。又云无酒。採四 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0367a" n="0367a"/> <lb ed="X" n="0367a01"/><lb ed="R051" n="0100b01"/>天下华酝于大海。龙鱼业力。其味不变。嗔妒誓断 <lb ed="X" n="0367a02"/><lb ed="R051" n="0100b02"/>不饮。故云无酒。婆稚。此云被缚。因与天帝战。曾被 <lb ed="X" n="0367a03"/><lb ed="R051" n="0100b03"/>缚故。佉罗骞驮。此云廣肩。拥海水渰城者。毘摩质 <lb ed="X" n="0367a04"/><lb ed="R051" n="0100b04"/>多。此云净心。亦云种种疑。即舍支父也。罗睺。此云 <lb ed="X" n="0367a05"/><lb ed="R051" n="0100b05"/>障持。谓障持日月故。起世经云。有四修罗王。在须 <lb ed="X" n="0367a06"/><lb ed="R051" n="0100b06"/>弥四面大海下住。因作福生嗔。故感一日一夜。三 <lb ed="X" n="0367a07"/><lb ed="R051" n="0100b07"/>时受乐。三时受苦也。</p><p xml:id="pX32p0367a0709" cb:place="inline">△六迦楼罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367a08"/><lb ed="R051" n="0100b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0367a0801">有四迦楼罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367a09"/><lb ed="R051" n="0100b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0367a0901">梵语迦楼罗。此云金翅鸟。其翅金色。两翅相去三 <lb ed="X" n="0367a10"/><lb ed="R051" n="0100b10"/>百六十万里。以龙为食。莊生云。垂天之翼。水击三 <lb ed="X" n="0367a11"/><lb ed="R051" n="0100b11"/>千里。拟此也。大威德者。德勝群辈。威摄诸龙故。大 <lb ed="X" n="0367a12"/><lb ed="R051" n="0100b12"/>身者。身勝群辈故。大满者。所啖之龙。恒充足<anchor xml:id="nkr_note_add_0367a1201" n="0367a1201"/><anchor xml:id="beg0367a1201" n="0367a1201"/>己<anchor xml:id="end0367a1201"/>意 <lb ed="X" n="0367a13"/><lb ed="R051" n="0100b13"/>故。如意者。颈有如意珠故。此鸟以食龙业力。命终。 <lb ed="X" n="0367a14"/><lb ed="R051" n="0100b14"/>身为业火所烧。投入海底。至金轮际。复出至金刚 <lb ed="X" n="0367a15"/><lb ed="R051" n="0100b15"/>山。住山树上。烧燃。复入海。如是七度。力尽死于树 <lb ed="X" n="0367a16"/><lb ed="R051" n="0100b16"/>下。颈有如意珠。龙为护珠。降雨。诸龙争珠。故名如 <lb ed="X" n="0367a17"/><lb ed="R051" n="0100b17"/>意。此上为後庆赞及法师品廣记之案。</p><p xml:id="pX32p0367a1716" cb:place="inline">△七人众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367a18"/><lb ed="R051" n="0100b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0367a1801">韦提希子阿阇世王与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367a19"/><lb ed="R051" n="0101a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0367a1901">擧韦提显子。擧王该民。韦提乃频婆罗王之夫人。 <lb ed="X" n="0367a20"/><lb ed="R051" n="0101a02"/>阇王之母。此云思惟。以子害父。故思善国。不乐阎 <lb ed="X" n="0367a21"/><lb ed="R051" n="0101a03"/>浮。<persName>佛</persName>为说弥陀观经。令得法忍。其子阿阇世王。此 <lb ed="X" n="0367a22"/><lb ed="R051" n="0101a04"/>云未生怨。又云无指。以未生时。相占曰。必害其父。 <lb ed="X" n="0367a23"/><lb ed="R051" n="0101a05"/>及生。父欲掷死。唯损一指故。内宫将护。呼为善见。 <lb ed="X" n="0367a24"/><lb ed="R051" n="0101a06"/>此王为太子时。信调达新王新<persName>佛</persName>之谋。故幽父于 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0367b" n="0367b"/> <lb ed="X" n="0367b01"/><lb ed="R051" n="0101a07"/>狱中。绝食。母带炒蜜而入。阇王知之。以铁汁治门。 <lb ed="X" n="0367b02"/><lb ed="R051" n="0101a08"/>母不能入。父遥望灵山礼<persName>佛</persName>哀救。<persName>佛</persName>令目连来为 <lb ed="X" n="0367b03"/><lb ed="R051" n="0101a09"/>说法。使无退心。正说法日。阇王与母共食。阇王之 <lb ed="X" n="0367b04"/><lb ed="R051" n="0101a10"/>子。携犬而戏。凡饮食共犬而食。王爱子故。欲子食。 <lb ed="X" n="0367b05"/><lb ed="R051" n="0101a11"/>将犬同食。谓母曰。儿为一国之王。由爱子故。共犬 <lb ed="X" n="0367b06"/><lb ed="R051" n="0101a12"/>而食。母悽然曰。汝父初因汝足有疮。恐汝疼痛。以 <lb ed="X" n="0367b07"/><lb ed="R051" n="0101a13"/>口含指。唇角流脓。犹不嫌秽。王闻惭曰。误信恶人 <lb ed="X" n="0367b08"/><lb ed="R051" n="0101a14"/>之言。造此逆罪。速令开狱请父王。时王为饥所逼。 <lb ed="X" n="0367b09"/><lb ed="R051" n="0101a15"/>问目连诸天饮食。目连将说梵天禅思为食。先说 <lb ed="X" n="0367b10"/><lb ed="R051" n="0101a16"/>四天王饮食。超勝人中。王闻生著。忽听门外请王 <lb ed="X" n="0367b11"/><lb ed="R051" n="0101a17"/>出。惊曰。吾儿取吾。必见杀之。怖惧而死。生四天王 <lb ed="X" n="0367b12"/><lb ed="R051" n="0101a18"/>宫中。以久证初果。当生兜率。因著食故不果也。王 <lb ed="X" n="0367b13"/><lb ed="R051" n="0101b01"/>闻父死。自悔无奈。以杀逆故。身感重疾。其弟劝诣 <lb ed="X" n="0367b14"/><lb ed="R051" n="0101b02"/><persName>佛</persName>所求忏。文殊与之忏悔。得柔顺忍。命终入宾咤 <lb ed="X" n="0367b15"/><lb ed="R051" n="0101b03"/>罗地狱。即入即出。生上方<persName>佛</persName>土。得无生忍。下生作 <lb ed="X" n="0367b16"/><lb ed="R051" n="0101b04"/>不动菩萨。後经多劫作<persName>佛</persName>。号净界<persName>如来</persName>。其迹既尔。 <lb ed="X" n="0367b17"/><lb ed="R051" n="0101b05"/>本岂可量。父子因缘。出涅槃经。要知说法花时。预 <lb ed="X" n="0367b18"/><lb ed="R051" n="0101b06"/>淸净众。至涅槃时。引其逆罪。何异迦葉于法花受 <lb ed="X" n="0367b19"/><lb ed="R051" n="0101b07"/>记。涅槃不堪付嘱。不可迷迹而惑于本也。列众竟。</p> <lb ed="X" n="0367b20"/><lb ed="R051" n="0101b08"/><p xml:id="pX32p0367b2001">△二总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367b21"/><lb ed="R051" n="0101b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0367b2101">各礼<persName>佛</persName>足退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367b22"/><lb ed="R051" n="0101b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0367b2201">总上四众八部。各礼退坐。以待说法。一面者。<persName>佛</persName>在 <lb ed="X" n="0367b23"/><lb ed="R051" n="0101b11"/>众中说法。无前後左右。俱见<persName>佛</persName>面。故云一面。问。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0367b24"/><lb ed="R051" n="0101b12"/>在人中说法。列人众何少耶。答。文略不载。人实不 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0367c" n="0367c"/> <lb ed="X" n="0367c01"/><lb ed="R051" n="0101b13"/>少。下文及诸小王转轮圣王等。准无量義中。列四 <lb ed="X" n="0367c02"/><lb ed="R051" n="0101b14"/>轮王。国王国臣。国民王女。其廣可知。问。天人龙神。 <lb ed="X" n="0367c03"/><lb ed="R051" n="0101b15"/>皆见<persName>佛</persName>闻法。地狱一道。无色一界。何不列耶。答。有 <lb ed="X" n="0367c04"/><lb ed="R051" n="0101b16"/>四句。一戒乘俱急。二戒缓乘急。三戒急乘缓。四戒 <lb ed="X" n="0367c05"/><lb ed="R051" n="0101b17"/>乘俱缓。戒急乘缓者。为诸天眷属。乘急戒缓者。为 <lb ed="X" n="0367c06"/><lb ed="R051" n="0101b18"/>馀七部眷属。乘戒俱急者。为诸菩萨。乘戒俱缓者。 <lb ed="X" n="0367c07"/><lb ed="R051" n="0102a01"/>则堕三涂。无色无有身形。地狱受苦不暇。俱缓之 <lb ed="X" n="0367c08"/><lb ed="R051" n="0102a02"/>流。不预高会。上通序竟。</p><p xml:id="pX32p0367c0810" cb:place="inline">△二别序。文分五段。一众 <lb ed="X" n="0367c09"/><lb ed="R051" n="0102a03"/>集序。二现瑞序。三疑念序。四发问序。五答问序。且 <lb ed="X" n="0367c10"/><lb ed="R051" n="0102a04"/>初众集序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367c11"/><lb ed="R051" n="0102a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0367c1101">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0367c12"/><lb ed="R051" n="0102a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0367c1201">上二句明威仪。下二句明供养。<persName>世尊</persName>者。圆收十号。 <lb ed="X" n="0367c13"/><lb ed="R051" n="0102a07"/>为物钦重。天上人间所共尊仰故。旧以在家二众 <lb ed="X" n="0367c14"/><lb ed="R051" n="0102a08"/>出家二众为四众。此名局意狭。今约一众更开为 <lb ed="X" n="0367c15"/><lb ed="R051" n="0102a09"/>四。一发起众。权谋智鉴。知機知时。击扬发动。成办 <lb ed="X" n="0367c16"/><lb ed="R051" n="0102a10"/>利益。如二大士等。二当機众。夙殖德本。缘合时熟。 <lb ed="X" n="0367c17"/><lb ed="R051" n="0102a11"/>不起于座。闻即得道。如身子等。三影响众。往古诸 <lb ed="X" n="0367c18"/><lb ed="R051" n="0102a12"/><persName>佛</persName>。法身大士。隐其圆极。匡辅法王。如观音等。四结 <lb ed="X" n="0367c19"/><lb ed="R051" n="0102a13"/>缘众。力无引导击动之能。德非伏物镇严之用。过 <lb ed="X" n="0367c20"/><lb ed="R051" n="0102a14"/>去根浅。现在不解。但作未来得度之因缘。如授记 <lb ed="X" n="0367c21"/><lb ed="R051" n="0102a15"/>等。比丘既尔。馀三亦然。四四共十六众。以圣凡交 <lb ed="X" n="0367c22"/><lb ed="R051" n="0102a16"/>聚尊卑忘怀。據迹则品类实繁。约機则不出此四。 <lb ed="X" n="0367c23"/><lb ed="R051" n="0102a17"/>故云四众也。围绕者。<persName>佛</persName>初出世。人未知法。净居天 <lb ed="X" n="0367c24"/><lb ed="R051" n="0102a18"/>人。化为人像。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0367c2401" n="0367c2401"/><anchor xml:id="beg0367c2401" n="0367c2401"/>已<anchor xml:id="end0367c2401"/>右旋。旋<anchor xml:id="nkr_note_add_0367c2402" n="0367c2402"/><anchor xml:id="beg0367c2402" n="0367c2402"/>已<anchor xml:id="end0367c2402"/>礼敬。礼<anchor xml:id="nkr_note_add_0367c2403" n="0367c2403"/><anchor xml:id="beg0367c2403" n="0367c2403"/>已<anchor xml:id="end0367c2403"/>坐听。因于 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0368a" n="0368a"/> <lb ed="X" n="0368a01"/><lb ed="R051" n="0102b01"/>天敬。人以为楷。由是凡见<persName>佛</persName>。必先绕後礼。然一乘 <lb ed="X" n="0368a02"/><lb ed="R051" n="0102b02"/>海会。谅无凡材。观四众之威仪森肃。犹列星之环 <lb ed="X" n="0368a03"/><lb ed="R051" n="0102b03"/>拱北辰。故云围绕也。供养者。通论三业皆是供养。 <lb ed="X" n="0368a04"/><lb ed="R051" n="0102b04"/>别论施其依报名供养。卑谨虔礼名恭敬。至念专 <lb ed="X" n="0368a05"/><lb ed="R051" n="0102b05"/>注名尊重。发言称美名赞歎。又供养者。表来仪之 <lb ed="X" n="0368a06"/><lb ed="R051" n="0102b06"/>享。恭敬者。隆矜式之风。来仪则香花罗列。玉帛交 <lb ed="X" n="0368a07"/><lb ed="R051" n="0102b07"/>陈。矜式则踧踖与与。严畏心情。尊重者。莊肃容仪。 <lb ed="X" n="0368a08"/><lb ed="R051" n="0102b08"/>赞歎者。颂称德业。肃仪则进止安详。而不纵肆。颂 <lb ed="X" n="0368a09"/><lb ed="R051" n="0102b09"/>德则韵曲流畅。比兴合宜。犹花严歎德。各據一门 <lb ed="X" n="0368a10"/><lb ed="R051" n="0102b10"/>也。此中略。无量義经中廣。供养。如天香天衣等。恭 <lb ed="X" n="0368a11"/><lb ed="R051" n="0102b11"/>敬。如合掌叉手等。尊重。如一心瞻仰等。赞歎。如彼 <lb ed="X" n="0368a12"/><lb ed="R051" n="0102b12"/>偈云。大哉大悟大圣主。无垢无染无所著。天人象 <lb ed="X" n="0368a13"/><lb ed="R051" n="0102b13"/>马调御师。道德香风熏一切。</p><p xml:id="pX32p0368a1312" cb:place="inline">△二现瑞序。夫瑞相 <lb ed="X" n="0368a14"/><lb ed="R051" n="0102b14"/>之由。以诸<persName>佛</persName>出世。本为<persName>佛</persName>乘。四十馀年。抑之在怀。 <lb ed="X" n="0368a15"/><lb ed="R051" n="0102b15"/>圆音将兴。虑不尊重。先以瑞相骇变常情。令生渴 <lb ed="X" n="0368a16"/><lb ed="R051" n="0102b16"/>仰故。其瑞有六。初说法瑞。二入定瑞。三雨花瑞。四 <lb ed="X" n="0368a17"/><lb ed="R051" n="0102b17"/>地动瑞。五众喜瑞。六放光瑞。有三对。说经入定。定 <lb ed="X" n="0368a18"/><lb ed="R051" n="0102b18"/>慧一对。天花地动。因果一对。大乘機发。大光普照。 <lb ed="X" n="0368a19"/><lb ed="R051" n="0103a01"/>感应一对。<persName>佛</persName>说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0368a1901" n="0368a1901"/><anchor xml:id="beg0368a1901" n="0368a1901"/>已<anchor xml:id="end0368a1901"/>。时众不散。<persName>佛</persName>入定<anchor xml:id="nkr_note_add_0368a1902" n="0368a1902"/><anchor xml:id="beg0368a1902" n="0368a1902"/>已<anchor xml:id="end0368a1902"/>。犹待後 <lb ed="X" n="0368a20"/><lb ed="R051" n="0103a02"/>闻。天花悦眼。地摇震心。众喜观<persName>佛</persName>。眉际分辉。种种 <lb ed="X" n="0368a21"/><lb ed="R051" n="0103a03"/>奇特。萃于一时。故称为瑞也。且初说法瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0368a22"/><lb ed="R051" n="0103a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0368a2201">为诸菩萨说大乘经名无量義教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0368a23"/><lb ed="R051" n="0103a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0368a2301">菩萨乃大乘之機。大乘及菩萨之道。斯教斯機。如 <lb ed="X" n="0368a24"/><lb ed="R051" n="0103a06"/>时雨降。故云为诸菩萨也。大者拣小義。乘者运载 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0368b" n="0368b"/> <lb ed="X" n="0368b01"/><lb ed="R051" n="0103a07"/>義。善戒经。有七大。一法大。十二部也。二心大。求菩 <lb ed="X" n="0368b02"/><lb ed="R051" n="0103a08"/>提也。三解大。解菩萨藏也。四净大。见道心净也。五 <lb ed="X" n="0368b03"/><lb ed="R051" n="0103a09"/>莊严大。福德智慧也。六时大。三祇行行也。七具足 <lb ed="X" n="0368b04"/><lb ed="R051" n="0103a10"/>大。以相好自严得大菩提也。前六因大。第七果大。 <lb ed="X" n="0368b05"/><lb ed="R051" n="0103a11"/>大因大果。合为大乘经也。此是擧其通名。以大乘 <lb ed="X" n="0368b06"/><lb ed="R051" n="0103a12"/>所摄。部帙不同。有悲华杂花之异。楞伽楞严之别。 <lb ed="X" n="0368b07"/><lb ed="R051" n="0103a13"/>名无量義者。擧其别目。条然自拣。然名随義显。義 <lb ed="X" n="0368b08"/><lb ed="R051" n="0103a14"/>借名彰。罗人品八十馀门。收楞伽百八之问。理量 <lb ed="X" n="0368b09"/><lb ed="R051" n="0103a15"/>超乎思议。教量含乎众妙。故以无量義为名。自觉 <lb ed="X" n="0368b10"/><lb ed="R051" n="0103a16"/>场<anchor xml:id="nkr_note_add_0368b1001" n="0368b1001"/><anchor xml:id="beg0368b1001" n="0368b1001"/>已<anchor xml:id="end0368b1001"/>来。众生根基不同。<persName>如来</persName>说种种教法。以方便 <lb ed="X" n="0368b11"/><lb ed="R051" n="0103a17"/>引导。一为无量也。今说无量義者。收无量为一也。 <lb ed="X" n="0368b12"/><lb ed="R051" n="0103a18"/>当知即是法花之别名。法花论有十七异名。无量 <lb ed="X" n="0368b13"/><lb ed="R051" n="0103b01"/>義是一。今申论義。<persName>佛</persName>直说此名。而入此定。故知为 <lb ed="X" n="0368b14"/><lb ed="R051" n="0103b02"/>法花之序也。大品光明涅槃。皆先唱名于序。今经 <lb ed="X" n="0368b15"/><lb ed="R051" n="0103b03"/>引古云。经名无量義。又云。当说大乘经。名妙法莲 <lb ed="X" n="0368b16"/><lb ed="R051" n="0103b04"/>华。此亦序中唱名。与论意同也。按彼经。释无量義 <lb ed="X" n="0368b17"/><lb ed="R051" n="0103b05"/>者。经云。大莊严菩萨。幷八万大士。同白<persName>佛</persName>言。菩萨 <lb ed="X" n="0368b18"/><lb ed="R051" n="0103b06"/>欲速成菩提。修行何等法门。<persName>佛</persName>言。有一法门。名无 <lb ed="X" n="0368b19"/><lb ed="R051" n="0103b07"/>量義。欲学此法门者。当观察一切诸法。从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0368b1901" n="0368b1901"/><anchor xml:id="beg0368b1901" n="0368b1901"/>已<anchor xml:id="end0368b1901"/>来。 <lb ed="X" n="0368b20"/><lb ed="R051" n="0103b08"/>性相寂灭。犹若虚空。无有二法。乃至无量義者。从 <lb ed="X" n="0368b21"/><lb ed="R051" n="0103b09"/>一法生。其一法者。谓无相。无相不相。名为实相。从 <lb ed="X" n="0368b22"/><lb ed="R051" n="0103b10"/>此实相生无量法。所谓二法。三道。四果也。今释。无 <lb ed="X" n="0368b23"/><lb ed="R051" n="0103b11"/>相者。无生死相也。不相者。不涅槃相也。涅槃亦无。 <lb ed="X" n="0368b24"/><lb ed="R051" n="0103b12"/>故言无相不相。指中道为实相也。二法。即顿渐也。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0368c" n="0368c"/> <lb ed="X" n="0368c01"/><lb ed="R051" n="0103b13"/>顿谓花严顿中一切法也。渐谓三藏般若方等一 <lb ed="X" n="0368c02"/><lb ed="R051" n="0103b14"/>切法也。三道。即三乘也。四果。即罗汉支<persName>佛</persName>菩萨<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0368c03"/><lb ed="R051" n="0103b15"/>也。此等诸法。名为无量。实相为義。从一義出无量 <lb ed="X" n="0368c04"/><lb ed="R051" n="0103b16"/>法。收无量入一義故。今经一乘实相。会四十年诸 <lb ed="X" n="0368c05"/><lb ed="R051" n="0103b17"/>经之权。是此也。教菩萨法者。用无量義教诸菩萨。 <lb ed="X" n="0368c06"/><lb ed="R051" n="0103b18"/>以大教应大機也。下文云。普令一切众。亦同得此 <lb ed="X" n="0368c07"/><lb ed="R051" n="0104a01"/>道。又云。若我遇众生。尽教以<persName>佛</persName>道。即此意焉。<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0368c08"/><lb ed="R051" n="0104a02"/>护念者。无量義处。是<persName>佛</persName>所自证得。是故<persName>如来</persName>之所 <lb ed="X" n="0368c09"/><lb ed="R051" n="0104a03"/>护念。下文云。<persName>佛</persName>自住大乘是也。虽欲开示。众生根 <lb ed="X" n="0368c10"/><lb ed="R051" n="0104a04"/>钝。久默斯要。不务速说。故云护念。</p><p xml:id="pX32p0368c1014" cb:place="inline">△二入定瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0368c11"/><lb ed="R051" n="0104a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0368c1101"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0368c1101" n="0368c1101"/><anchor xml:id="beg0368c1101" n="0368c1101"/>已<anchor xml:id="end0368c1101"/>。结跏趺坐。入于无量義处三昧。身心不 <lb ed="X" n="0368c12"/><lb ed="R051" n="0104a06"/>动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0368c13"/><lb ed="R051" n="0104a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0368c1301">趺坐者。以左压右。半坐。更<g ref="#CB05427">䟤</g>右以压左。全坐也。如 <lb ed="X" n="0368c14"/><lb ed="R051" n="0104a08"/>龙蟠结。故云双趺。往古诸<persName>佛</persName>。及弟子众。尽行此法。 <lb ed="X" n="0368c15"/><lb ed="R051" n="0104a09"/>跏趺而起恶觉。尙生他敬心。况入深境界。而不适 <lb ed="X" n="0368c16"/><lb ed="R051" n="0104a10"/>悦天人耶。又非世间受用法。不与外道共。能破诸 <lb ed="X" n="0368c17"/><lb ed="R051" n="0104a11"/>魔军故。又具四悉故。入无量三昧者。三昧此云调 <lb ed="X" n="0368c18"/><lb ed="R051" n="0104a12"/>直定。又云正定。三昧名多。无量義拣之。然那伽常 <lb ed="X" n="0368c19"/><lb ed="R051" n="0104a13"/>定。云何有入。盖未得定者。见似有入耳。其实无入 <lb ed="X" n="0368c20"/><lb ed="R051" n="0104a14"/>可入。亦无不入。无入不入。无定不定。无处不处。深 <lb ed="X" n="0368c21"/><lb ed="R051" n="0104a15"/>彻诸法之源底。了达实相之本根。于无住而住。住 <lb ed="X" n="0368c22"/><lb ed="R051" n="0104a16"/>于秘密藏中。谓之无量義处者。此处唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃 <lb ed="X" n="0368c23"/><lb ed="R051" n="0104a17"/>能究尽。即诸法实相之体也。从体起用。故说无量 <lb ed="X" n="0368c24"/><lb ed="R051" n="0104a18"/>義经。摄用归体。故入无量義处定。下文安详而起。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0369a" n="0369a"/> <lb ed="X" n="0369a01"/><lb ed="R051" n="0104b01"/>自此起也。慇勤称歎。歎此处也。法说。说此处也。喩 <lb ed="X" n="0369a02"/><lb ed="R051" n="0104b02"/>说。喩此处也。夙世因缘。说此处也。闻法领解。得蒙 <lb ed="X" n="0369a03"/><lb ed="R051" n="0104b03"/>受记即不无。究竟不知此处也。此处微妙难测。思 <lb ed="X" n="0369a04"/><lb ed="R051" n="0104b04"/>量分别之所不到。故曰。止止不须说。我法妙难思。 <lb ed="X" n="0369a05"/><lb ed="R051" n="0104b05"/>绝言绝思。还入此处。故知法花一经。唯谈此处。不 <lb ed="X" n="0369a06"/><lb ed="R051" n="0104b06"/>谈馀处。故于未说此经之先。现此难思之相。以为 <lb ed="X" n="0369a07"/><lb ed="R051" n="0104b07"/>说法之征。故入无量義处三昧。然说<anchor xml:id="nkr_note_add_0369a0701" n="0369a0701"/><anchor xml:id="beg0369a0701" n="0369a0701"/>已<anchor xml:id="end0369a0701"/>入定者。定 <lb ed="X" n="0369a08"/><lb ed="R051" n="0104b08"/>慧相成也。非禅不智。故先入定。非智不禅。故先说 <lb ed="X" n="0369a09"/><lb ed="R051" n="0104b09"/>法。即智而定。即定而智。先後出入。无有隔碍也。说 <lb ed="X" n="0369a10"/><lb ed="R051" n="0104b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0369a1001" n="0369a1001"/><anchor xml:id="beg0369a1001" n="0369a1001"/>已<anchor xml:id="end0369a1001"/>入定。出定又说。法花之前相著矣。若作次第。先 <lb ed="X" n="0369a11"/><lb ed="R051" n="0104b11"/>入无量義三昧。应入法花三昧。若此则明文彰显。 <lb ed="X" n="0369a12"/><lb ed="R051" n="0104b12"/>时众自知。何待慈氏慇勤。文殊靳固。故知作序。其 <lb ed="X" n="0369a13"/><lb ed="R051" n="0104b13"/>義转明。身心不动者。与所缘之处相应也。身之本 <lb ed="X" n="0369a14"/><lb ed="R051" n="0104b14"/>源。湛若虚空。心之理性。毕竟常寂。文云。身体及手 <lb ed="X" n="0369a15"/><lb ed="R051" n="0104b15"/>足。寂然安不动。其心常憺泊。未曾有散乱是也。又 <lb ed="X" n="0369a16"/><lb ed="R051" n="0104b16"/>身若金刚。不可动转。心若虚空。无有分别。无量義 <lb ed="X" n="0369a17"/><lb ed="R051" n="0104b17"/>处三昧持于身心。故不动也。问。瑞相本论奇异之 <lb ed="X" n="0369a18"/><lb ed="R051" n="0104b18"/>事。说法入定。<persName>佛</persName>之恒仪。何得为瑞。答。说法虽竟时。 <lb ed="X" n="0369a19"/><lb ed="R051" n="0105a01"/>众不散。肃有所待。不罢法座。就入禅定。此事奇特。 <lb ed="X" n="0369a20"/><lb ed="R051" n="0105a02"/>与常有异。何意非瑞。又文殊引古六瑞。皆有此事。 <lb ed="X" n="0369a21"/><lb ed="R051" n="0105a03"/>若昔非瑞相。何以证今。今古同然。称之瑞相。不亦 <lb ed="X" n="0369a22"/><lb ed="R051" n="0105a04"/>宜乎。</p><p xml:id="pX32p0369a2203" cb:place="inline">△三雨花瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369a23"/><lb ed="R051" n="0105a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0369a2301">是时天雨曼荼罗花<note place="inline">至</note>而散<persName>佛</persName>上及诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369a24"/><lb ed="R051" n="0105a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0369a2401">四种花。旧翻小白大白。小赤大赤。小适意大适意。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0369b" n="0369b"/> <lb ed="X" n="0369b01"/><lb ed="R051" n="0105a07"/>小柔软大柔软。今以适意柔软释之。四十年前。方 <lb ed="X" n="0369b02"/><lb ed="R051" n="0105a08"/>便引导。各证小果。小适意故。今经演唱一乘实相。 <lb ed="X" n="0369b03"/><lb ed="R051" n="0105a09"/>适悦诸<persName>佛</persName>本意。大适意故。故诸天以小大适意花 <lb ed="X" n="0369b04"/><lb ed="R051" n="0105a10"/>以表之。此经既是教菩萨柔软之法。不比刚强众 <lb ed="X" n="0369b05"/><lb ed="R051" n="0105a11"/>生。不柔软也。四十年各各调伏。小柔软也。今日各 <lb ed="X" n="0369b06"/><lb ed="R051" n="0105a12"/>各授记。行菩萨道。恒顺众生。大柔软也。故诸天以 <lb ed="X" n="0369b07"/><lb ed="R051" n="0105a13"/>小大柔软华以表之。适意在<persName>佛</persName>。下文如我昔所愿。 <lb ed="X" n="0369b08"/><lb ed="R051" n="0105a14"/>今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0369b0801" n="0369b0801"/><anchor xml:id="beg0369b0801" n="0369b0801"/>已<anchor xml:id="end0369b0801"/>满足是也。柔软在機。下文学无学二千人。 <lb ed="X" n="0369b09"/><lb ed="R051" n="0105a15"/>其意柔软。寂然淸净是也。散<persName>佛</persName>上者。上契<persName>佛</persName>意也。 <lb ed="X" n="0369b10"/><lb ed="R051" n="0105a16"/>及诸大众者。下合機心也。</p><p xml:id="pX32p0369b1011" cb:place="inline">△四地动瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369b11"/><lb ed="R051" n="0105a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0369b1101">普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369b12"/><lb ed="R051" n="0105a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0369b1201">普<persName>佛</persName>世界。一<persName>佛</persName>化境。准下答偈。一切<persName>佛</persName>土皆震动 <lb ed="X" n="0369b13"/><lb ed="R051" n="0105b01"/>也。六种者。动起踊。震吼击。经略标二。摇飏不安名 <lb ed="X" n="0369b14"/><lb ed="R051" n="0105b02"/>动。自下升高名起。<g ref="#CB01411">疄</g>垄凹凸名踊。此三形也。隐隐 <lb ed="X" n="0369b15"/><lb ed="R051" n="0105b03"/>有声名震。砰磕发响名吼。令物觉悟名击。此三声 <lb ed="X" n="0369b16"/><lb ed="R051" n="0105b04"/>也。一一中有三。谓动。遍动。等遍动。直动为动。四天 <lb ed="X" n="0369b17"/><lb ed="R051" n="0105b05"/>下动为遍动。大千动为等遍动。馀五可知。表圆家 <lb ed="X" n="0369b18"/><lb ed="R051" n="0105b06"/>六番破无明惑。无明<g ref="#CB15716">磐</g><g ref="#CB16612">礡</g>。未曾侵毁。如地相坚固。 <lb ed="X" n="0369b19"/><lb ed="R051" n="0105b07"/>方将破壞。故动地以表之。</p><p xml:id="pX32p0369b1911" cb:place="inline">△五众喜瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369b20"/><lb ed="R051" n="0105b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0369b2001">尔时会中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369b21"/><lb ed="R051" n="0105b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0369b2101">天。三界诸天也。龙有四种。一守天宫龙。持令不落 <lb ed="X" n="0369b22"/><lb ed="R051" n="0105b10"/>者。二兴雲致雨。益人间者。三地龙。决江开渎者。四 <lb ed="X" n="0369b23"/><lb ed="R051" n="0105b11"/>守伏藏龙。守轮王大福德人藏者。夜叉。捷疾鬼也。 <lb ed="X" n="0369b24"/><lb ed="R051" n="0105b12"/>犍闼婆。俗乐神也。阿修罗。非天也。迦楼罗。金翅乌 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0369c" n="0369c"/> <lb ed="X" n="0369c01"/><lb ed="R051" n="0105b13"/>也。紧那罗。法乐神也。摩睺罗伽。大蟒神也。人。即人 <lb ed="X" n="0369c02"/><lb ed="R051" n="0105b14"/>民。非人。即鬼神类。小王。粟散王也。转轮王有四。人 <lb ed="X" n="0369c03"/><lb ed="R051" n="0105b15"/>寿二万岁。铁轮王出。治一天下。四万岁。铜轮王出。 <lb ed="X" n="0369c04"/><lb ed="R051" n="0105b16"/>治二天下。六万岁。银轮王出。治三天下。八万岁。金 <lb ed="X" n="0369c05"/><lb ed="R051" n="0105b17"/>轮王出。治四天下。云转轮者。金轮王出世。有七宝 <lb ed="X" n="0369c06"/><lb ed="R051" n="0105b18"/>轮。自现于前。随轮而转。王四天下。故曰转轮圣王。 <lb ed="X" n="0369c07"/><lb ed="R051" n="0106a01"/>四众欣其嘉瑞。八部瞻其圣容。今日之所得。从昔 <lb ed="X" n="0369c08"/><lb ed="R051" n="0106a02"/>未曾有。故各各欢喜合掌。一心观<persName>佛</persName>。问。喜怒人之 <lb ed="X" n="0369c09"/><lb ed="R051" n="0106a03"/>常情。何得为瑞。答。天花悦眼。地动震心。大经云。动 <lb ed="X" n="0369c10"/><lb ed="R051" n="0106a04"/>时能令众生心动。非常之喜。而不为喜所动。又能 <lb ed="X" n="0369c11"/><lb ed="R051" n="0106a05"/>一心观<persName>佛</persName>。何得非瑞也。华地是外瑞。心喜是内瑞 <lb ed="X" n="0369c12"/><lb ed="R051" n="0106a06"/>故。法会大众。只知说经入定是<persName>佛</persName>。雨花者天。地动 <lb ed="X" n="0369c13"/><lb ed="R051" n="0106a07"/>者地。何不迴头转脑乎。</p><p xml:id="pX32p0369c1310" cb:place="inline">△六放光瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369c14"/><lb ed="R051" n="0106a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0369c1401">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>以<persName>佛</persName>舍利起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0369c15"/><lb ed="R051" n="0106a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0369c1501">观<persName>佛</persName>海三昧经云。白毫相光。<persName>佛</persName>初生时。牵长五尺。 <lb ed="X" n="0369c16"/><lb ed="R051" n="0106a10"/>苦行时。长一丈四尺。得<persName>佛</persName>时。长一丈五尺。其毫中 <lb ed="X" n="0369c17"/><lb ed="R051" n="0106a11"/>表俱空。如白琉璃筒。内外淸净。从初发心。中间行 <lb ed="X" n="0369c18"/><lb ed="R051" n="0106a12"/>行。种种相貌。乃至入涅槃。一切功德。皆现毫中。在 <lb ed="X" n="0369c19"/><lb ed="R051" n="0106a13"/>两眉中间。表中道。常也。其相柔软。乐也。捲舒自在。 <lb ed="X" n="0369c20"/><lb ed="R051" n="0106a14"/>我也。其色洁白。净也。由多生忍辱孝敬等。感此相 <lb ed="X" n="0369c21"/><lb ed="R051" n="0106a15"/>好。三十二相之一也。光表一乘中道之智。照万八 <lb ed="X" n="0369c22"/><lb ed="R051" n="0106a16"/>千界。境也。以境智圆融。理遍十方故。本智莹然。洞 <lb ed="X" n="0369c23"/><lb ed="R051" n="0106a17"/>彻无遗。故云照。东方乃动境。表生灭门。以真如随 <lb ed="X" n="0369c24"/><lb ed="R051" n="0106a18"/>缘。能生十界一切诸法。诸法虽动。其体寂灭。欲即 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0370a" n="0370a"/> <lb ed="X" n="0370a01"/><lb ed="R051" n="0106b01"/>动而证不动之理也。靡不周遍者。以寂而常照之 <lb ed="X" n="0370a02"/><lb ed="R051" n="0106b02"/>智光。无处不照。无物不烛也。横遍之。则方方万八 <lb ed="X" n="0370a03"/><lb ed="R051" n="0106b03"/>千之宽廣。无不周遍。竖穷之。则上下天堂地狱之 <lb ed="X" n="0370a04"/><lb ed="R051" n="0106b04"/>高厚。无不周遍。阿鼻此云无间。成论明趣果。受苦。 <lb ed="X" n="0370a05"/><lb ed="R051" n="0106b05"/>时。命。形。五皆无间故。地狱者。从義立名。谓地下之 <lb ed="X" n="0370a06"/><lb ed="R051" n="0106b06"/>狱。名为地狱。婆沙云。<g ref="#CB15545">赡</g>洲下过五百逾缮那。乃有 <lb ed="X" n="0370a07"/><lb ed="R051" n="0106b07"/>其狱。是最下也。阿迦尼咤。此云质碍究竟。乃色究 <lb ed="X" n="0370a08"/><lb ed="R051" n="0106b08"/>竟天。过此即四空天故。是最上也。中间鬼畜人修。 <lb ed="X" n="0370a09"/><lb ed="R051" n="0106b09"/>依正之报虽别。善恶之形有殊。于一光中悉皆见 <lb ed="X" n="0370a10"/><lb ed="R051" n="0106b10"/>之。无不周遍者此也。于此世界等。是明他土法界 <lb ed="X" n="0370a11"/><lb ed="R051" n="0106b11"/>生<persName>佛</persName>事相始终。于一光中悉见也。于此忍土。不移 <lb ed="X" n="0370a12"/><lb ed="R051" n="0106b12"/>脚步。开眼即见彼万八千六趣众生。趣向也。随因 <lb ed="X" n="0370a13"/><lb ed="R051" n="0106b13"/>招果。趣向各别。类分为六也。五阴妄想。和合有生。 <lb ed="X" n="0370a14"/><lb ed="R051" n="0106b14"/>故名众生。即下颂中。六道众生受报好醜等。尽见 <lb ed="X" n="0370a15"/><lb ed="R051" n="0106b15"/>与幷见又见复见。是换其字面。然有二義。一者三 <lb ed="X" n="0370a16"/><lb ed="R051" n="0106b16"/>乘见量有限。云尽见者。承<persName>如来</persName>白毫相光力故。二 <lb ed="X" n="0370a17"/><lb ed="R051" n="0106b17"/>者大众得未曾有。一心观<persName>佛</persName>。由摄念一处。山河大 <lb ed="X" n="0370a18"/><lb ed="R051" n="0106b18"/>地应念化成无上知觉。何限之有哉。又见彼土等。 <lb ed="X" n="0370a19"/><lb ed="R051" n="0107a01"/>即下圣主狮子演说正法等。诸<persName>佛</persName>名号化仪国土。 <lb ed="X" n="0370a20"/><lb ed="R051" n="0107a02"/>种种不一。闻其说法者。诸土機缘不一。权实法门。 <lb ed="X" n="0370a21"/><lb ed="R051" n="0107a03"/>设立有殊。不離此处。眼见诸<persName>佛</persName>形像。耳闻说法音 <lb ed="X" n="0370a22"/><lb ed="R051" n="0107a04"/>声也。幷见彼诸等。即下若人遭苦等。修六度谛缘 <lb ed="X" n="0370a23"/><lb ed="R051" n="0107a05"/>之行。得菩萨缘觉声闻之道。是小始二教之三乘 <lb ed="X" n="0370a24"/><lb ed="R051" n="0107a06"/>也。复见诸菩萨等。是终顿圆之大菩萨也。即下颂 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0370b" n="0370b"/> <lb ed="X" n="0370b01"/><lb ed="R051" n="0107a07"/>中。次第问不次第问。三十一行半颂文。种种因缘 <lb ed="X" n="0370b02"/><lb ed="R051" n="0107a08"/>等。是一串事。如人信解行佈施。是菩萨道。则国城 <lb ed="X" n="0370b03"/><lb ed="R051" n="0107a09"/>妻子等。皆欢喜佈施。而佈施就是入道之因缘。内 <lb ed="X" n="0370b04"/><lb ed="R051" n="0107a10"/>有如是佈施心。外有如是欢喜相。信解持净戒。是 <lb ed="X" n="0370b05"/><lb ed="R051" n="0107a11"/>菩萨道。则大乘等戒。皆淸洁受持。而持戒就是入 <lb ed="X" n="0370b06"/><lb ed="R051" n="0107a12"/>道之因缘。内有如是不动心。外有如是持戒相。信 <lb ed="X" n="0370b07"/><lb ed="R051" n="0107a13"/>解行忍辱。是菩萨道。则恶骂捶打。皆柔和忍受。而 <lb ed="X" n="0370b08"/><lb ed="R051" n="0107a14"/>忍辱就是入道之因缘。内有如是忍受心。外有如 <lb ed="X" n="0370b09"/><lb ed="R051" n="0107a15"/>是柔和相。信解行精进。是菩萨道。则逆顺等境。皆 <lb ed="X" n="0370b10"/><lb ed="R051" n="0107a16"/>勇猛果决。而精进就是入道之因缘。内有如是勇 <lb ed="X" n="0370b11"/><lb ed="R051" n="0107a17"/>猛心。外有如是雄毅相。信解修禅定。是菩萨道。则 <lb ed="X" n="0370b12"/><lb ed="R051" n="0107a18"/>深禅大定。皆修习不怠。而禅定就是入道之因缘。 <lb ed="X" n="0370b13"/><lb ed="R051" n="0107b01"/>内有如是专注心。外有如是枯木相。信解智慧。是 <lb ed="X" n="0370b14"/><lb ed="R051" n="0107b02"/>菩萨道。则博览群典。皆通达明了。而智慧就是入 <lb ed="X" n="0370b15"/><lb ed="R051" n="0107b03"/>道之因缘。内有如是明利心。外有如是活鱍相。因 <lb ed="X" n="0370b16"/><lb ed="R051" n="0107b04"/>缘相貌信解。多多不一。故言种种。复见诸<persName>佛</persName>般涅 <lb ed="X" n="0370b17"/><lb ed="R051" n="0107b05"/>槃等。即下颂中。<persName>佛</persName>灭後供舍利造塔庙之文。般涅 <lb ed="X" n="0370b18"/><lb ed="R051" n="0107b06"/>槃。梵言略也。具云摩诃般涅槃那。此云大灭度。大 <lb ed="X" n="0370b19"/><lb ed="R051" n="0107b07"/>即法身。灭即解脱。度即般若。即三德秘密藏也。又 <lb ed="X" n="0370b20"/><lb ed="R051" n="0107b08"/>云圆寂。以化缘既尽。化法无施。化身遂隐故。舍利。 <lb ed="X" n="0370b21"/><lb ed="R051" n="0107b09"/>具云舍利罗。此云灵骨。而有五色。是三无漏学凝 <lb ed="X" n="0370b22"/><lb ed="R051" n="0107b10"/>聚而成故。梵语塔婆。此云方坟。亦云高显处。安置 <lb ed="X" n="0370b23"/><lb ed="R051" n="0107b11"/>灵骨之处也。碎身舍利。是<persName>佛</persName>末後遗教。令一切有 <lb ed="X" n="0370b24"/><lb ed="R051" n="0107b12"/>情造塔修福故。总前一见六趣。二见诸<persName>佛</persName>。圣凡一 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0370c" n="0370c"/> <lb ed="X" n="0370c01"/><lb ed="R051" n="0107b13"/>对。三闻<persName>佛</persName>说法。四见四众得道。人法一对。五见菩 <lb ed="X" n="0370c02"/><lb ed="R051" n="0107b14"/>萨行行。六见<persName>佛</persName>般涅槃。始终一对。又是一串事。既 <lb ed="X" n="0370c03"/><lb ed="R051" n="0107b15"/>有可化之众生。即有能化之<persName>佛</persName>。有<persName>佛</persName>即有说法。说 <lb ed="X" n="0370c04"/><lb ed="R051" n="0107b16"/>法即有弟子。弟子即行始。行始必致终也。诸见字。 <lb ed="X" n="0370c05"/><lb ed="R051" n="0107b17"/>要悟得透彻。即知万八千土。皆是本地风光。从这 <lb ed="X" n="0370c06"/><lb ed="R051" n="0107b18"/>裡流出。古德云。尽大地是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c0601" n="0370c0601"/><anchor xml:id="beg0370c0601" n="0370c0601"/>己<anchor xml:id="end0370c0601"/>光明。无一人不在 <lb ed="X" n="0370c07"/><lb ed="R051" n="0108a01"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0370c0701" n="0370c0701"/><anchor xml:id="beg0370c0701" n="0370c0701"/>己<anchor xml:id="end0370c0701"/>光明裡。上来一光。横该竖穷。是何等之高厚。 <lb ed="X" n="0370c08"/><lb ed="R051" n="0108a02"/>何等之廣大。其间法界生<persName>佛</persName>。事相始终。善恶好醜。 <lb ed="X" n="0370c09"/><lb ed="R051" n="0108a03"/>许多差别境界。只一光一时。颂现于此土四众目 <lb ed="X" n="0370c10"/><lb ed="R051" n="0108a04"/>前。了无障碍。人人有此光明。特众生不自知耳。若 <lb ed="X" n="0370c11"/><lb ed="R051" n="0108a05"/>本明洞彻。本智现前。妙体实相。昭然心目。与<persName>佛</persName>何 <lb ed="X" n="0370c12"/><lb ed="R051" n="0108a06"/>殊。文殊曰。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。则此光是一 <lb ed="X" n="0370c13"/><lb ed="R051" n="0108a07"/>卷離言法花。奈何法众不解。又劳二大士旁通。世 <lb ed="X" n="0370c14"/><lb ed="R051" n="0108a08"/>尊出定歎扬。全经文言。显此旨也。现瑞序竟。</p><p xml:id="pX32p0370c1418" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0370c15"/><lb ed="R051" n="0108a09"/>疑念序。分二。初弥勒疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0370c16"/><lb ed="R051" n="0108a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0370c1601">尔时弥勒菩萨作是念<note place="inline">至</note>我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0370c17"/><lb ed="R051" n="0108a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0370c1701">此有三念。一正念六瑞。二念问谁。三念文殊。文殊 <lb ed="X" n="0370c18"/><lb ed="R051" n="0108a12"/>念起第二念消。唯存初念。但成一疑。初念六瑞。作 <lb ed="X" n="0370c19"/><lb ed="R051" n="0108a13"/>是念三字。是经家摹写弥勒口不言而自忖也。作 <lb ed="X" n="0370c20"/><lb ed="R051" n="0108a14"/>何等念。谓今者<persName>世尊</persName>现神变相。以何因缘而有此 <lb ed="X" n="0370c21"/><lb ed="R051" n="0108a15"/>瑞。神变相者。总指此土他土之事。夫圣人发一言 <lb ed="X" n="0370c22"/><lb ed="R051" n="0108a16"/>为天下则。行一事为天下法。时措合宜。必不徒施。 <lb ed="X" n="0370c23"/><lb ed="R051" n="0108a17"/>今者现其神通。变其界相。岂无故而妄施哉。但不 <lb ed="X" n="0370c24"/><lb ed="R051" n="0108a18"/>测以何等因缘。而有如是鼓动。不知其所以然而 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0371a" n="0371a"/> <lb ed="X" n="0371a01"/><lb ed="R051" n="0108b01"/>然也。二念问谁。既不测其所为之因缘。则当请决 <lb ed="X" n="0371a02"/><lb ed="R051" n="0108b02"/>于<persName>佛</persName>。奈何今<persName>佛</persName>人于三昧。然此三昧。是<persName>佛</persName>自觉圣 <lb ed="X" n="0371a03"/><lb ed="R051" n="0108b03"/>智之境。理出希夷。妙超情路。是不可思议。详此境 <lb ed="X" n="0371a04"/><lb ed="R051" n="0108b04"/>相。事非常途。必是稀有之事。若是寻常之事。我以 <lb ed="X" n="0371a05"/><lb ed="R051" n="0108b05"/>補处智。罔象其怀。虽不尽知。亦可彷彿于二三。我 <lb ed="X" n="0371a06"/><lb ed="R051" n="0108b06"/>既不知。<persName>佛</persName>又入定。欲决此疑。当以问谁。若问必是 <lb ed="X" n="0371a07"/><lb ed="R051" n="0108b07"/>才智兼备。可以消我之疑。若不能决疑。徒问何益。 <lb ed="X" n="0371a08"/><lb ed="R051" n="0108b08"/>当是时。弥勒左顾右盼。用目循历。众中求人。历观 <lb ed="X" n="0371a09"/><lb ed="R051" n="0108b09"/>圣贤交错。龙象相参。以我例诸。无不疑者。当问何 <lb ed="X" n="0371a10"/><lb ed="R051" n="0108b10"/>人以释其事。故云当以问谁。谁是能答之人。三念 <lb ed="X" n="0371a11"/><lb ed="R051" n="0108b11"/>文殊。复作二字。紧随谁能二字。以弥勒左右寻察。 <lb ed="X" n="0371a12"/><lb ed="R051" n="0108b12"/>正念谁是能答之人。忽抬头看见文殊。故复作念。 <lb ed="X" n="0371a13"/><lb ed="R051" n="0108b13"/>是文殊乃法王之长子。众中之白眉。经劫供<persName>佛</persName>。奉 <lb ed="X" n="0371a14"/><lb ed="R051" n="0108b14"/>法行道。所谓欲知山上路。须问过来人。事<persName>佛</persName>既多。 <lb ed="X" n="0371a15"/><lb ed="R051" n="0108b15"/>经目者廣。必应见此稀有之相。故云。我今当问请 <lb ed="X" n="0371a16"/><lb ed="R051" n="0108b16"/>决其疑。必应者。果决之辞。却被道著。下文文殊略 <lb ed="X" n="0371a17"/><lb ed="R051" n="0108b17"/>曾见答云。我于过去诸<persName>佛</persName>曾见此瑞。当问一句。番 <lb ed="X" n="0371a18"/><lb ed="R051" n="0108b18"/>上当以谁能二句。此中以何当以谁能。复作<anchor xml:id="nkr_note_add_0371a1801" n="0371a1801"/><anchor xml:id="beg0371a1801" n="0371a1801"/>已<anchor xml:id="end0371a1801"/>曾。 <lb ed="X" n="0371a19"/><lb ed="R051" n="0109a01"/>必应我今等。皆字法相生之妙。又神者内也。变者 <lb ed="X" n="0371a20"/><lb ed="R051" n="0109a02"/>外也。神明天心。即天然内慧。变名变动。即六瑞外 <lb ed="X" n="0371a21"/><lb ed="R051" n="0109a03"/>彰。弥勒不测外变。亦不知内慧。故兴疑作念有如 <lb ed="X" n="0371a22"/><lb ed="R051" n="0109a04"/>此者。若夫庸人不知術者。散人不知定者。凡人不 <lb ed="X" n="0371a23"/><lb ed="R051" n="0109a05"/>知圣者。小圣不知身子。身子不知菩萨。菩萨不知 <lb ed="X" n="0371a24"/><lb ed="R051" n="0109a06"/>補处。補处不知尊极。此就极处弥勒亦不知也。问。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0371b" n="0371b"/> <lb ed="X" n="0371b01"/><lb ed="R051" n="0109a07"/>弥勒値<persName>佛</persName>殖善既多。何容不彷彿知。答。隐明示暗 <lb ed="X" n="0371b02"/><lb ed="R051" n="0109a08"/>权不知也。正欲兴起大教。向无疑中生疑。无念中 <lb ed="X" n="0371b03"/><lb ed="R051" n="0109a09"/>作念。无非鼓动人心。令他生疑起信耳。</p><p xml:id="pX32p0371b0316" cb:place="inline">△二大众 <lb ed="X" n="0371b04"/><lb ed="R051" n="0109a10"/>疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0371b05"/><lb ed="R051" n="0109a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0371b0501">尔时比丘比丘尼<note place="inline">至</note>是<persName>佛</persName>光明神通之相今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0371b06"/><lb ed="R051" n="0109a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0371b0601">法会大众。咸作此念。谓<persName>佛</persName>放一光。照见彼土此土。 <lb ed="X" n="0371b07"/><lb ed="R051" n="0109a13"/>有如许之神化。通变之境相。是稀有事。今当问谁。 <lb ed="X" n="0371b08"/><lb ed="R051" n="0109a14"/>经家恐繁。故不序耳。此念有二。无念文殊疑。偈云。 <lb ed="X" n="0371b09"/><lb ed="R051" n="0109a15"/>四众欣仰。瞻仁及我。若无三念。何事瞻仁。当知偈 <lb ed="X" n="0371b10"/><lb ed="R051" n="0109a16"/>出弥勒。因问文殊。大众方瞻文殊。未发问时无视 <lb ed="X" n="0371b11"/><lb ed="R051" n="0109a17"/>文殊之文。此海众同疑。即一乘之悟機。若汚下庸 <lb ed="X" n="0371b12"/><lb ed="R051" n="0109a18"/>流。必无竦情之观。今困于心。横于虑。仰求知者。则 <lb ed="X" n="0371b13"/><lb ed="R051" n="0109b01"/>啐啄之应可知。时雨之会有以也。此段经家叙置。 <lb ed="X" n="0371b14"/><lb ed="R051" n="0109b02"/>什师巧笔。自疑他疑。亦描写当时之形容尽矣。</p><p xml:id="pX32p0371b1419" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0371b15"/><lb ed="R051" n="0109b03"/>四发问序。有长行偈颂。且初长行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0371b16"/><lb ed="R051" n="0109b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0371b1601">尔时弥勒菩萨欲自决疑<note place="inline">至</note>悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0371b17"/><lb ed="R051" n="0109b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0371b1701">欲自决疑者。将说未说之貌。此事稀奇。我疑大众 <lb ed="X" n="0371b18"/><lb ed="R051" n="0109b06"/>又疑。众中若有酬唱发问者。消彼疑。我疑自消。所 <lb ed="X" n="0371b19"/><lb ed="R051" n="0109b07"/>以语到口边。再三踟蹰。不肯发问。又观四众之心。 <lb ed="X" n="0371b20"/><lb ed="R051" n="0109b08"/>有瞪<g ref="#CB11900">盲</g>直视光相者。有低头疑念发闷者。有彼此 <lb ed="X" n="0371b21"/><lb ed="R051" n="0109b09"/>相顾瞻视者。只无一个能问之人。故弥勒忍俊不 <lb ed="X" n="0371b22"/><lb ed="R051" n="0109b10"/>禁。请问文殊。决自疑以消众疑也。观众会之心者。 <lb ed="X" n="0371b23"/><lb ed="R051" n="0109b11"/>他人有心。予忖𢜬之也。以何因缘。与下此非小缘。 <lb ed="X" n="0371b24"/><lb ed="R051" n="0109b12"/>必是一大事因缘照应。六瑞之文。此中二十四字 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0371c" n="0371c"/> <lb ed="X" n="0371c01"/><lb ed="R051" n="0109b13"/>该尽。然此疑字最重。以有疑始有信悟故。问。文殊 <lb ed="X" n="0371c02"/><lb ed="R051" n="0109b14"/>弥勒。德位相亚。何故一问一答也。答。位虽齐等。宾 <lb ed="X" n="0371c03"/><lb ed="R051" n="0109b15"/>主宜异故。又法门有权实。权应问。实应答。又迹有 <lb ed="X" n="0371c04"/><lb ed="R051" n="0109b16"/>久近。近应问。久应答也。又今经授声闻当来成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0371c05"/><lb ed="R051" n="0109b17"/>非当来成<persName>佛</persName>之人不能问。故弥勒大慈以问之。非 <lb ed="X" n="0371c06"/><lb ed="R051" n="0109b18"/>过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0371c0601" n="0371c0601"/><anchor xml:id="beg0371c0601" n="0371c0601"/>已<anchor xml:id="end0371c0601"/>成之<persName>佛</persName>不能答。故文殊大智以答之。又文 <lb ed="X" n="0371c07"/><lb ed="R051" n="0110a01"/>殊表大智。弥勒修唯识。意显此境。唯智能入。非识 <lb ed="X" n="0371c08"/><lb ed="R051" n="0110a02"/>可知。有此多義。故弥勒问而文殊答也。</p><p xml:id="pX32p0371c0816" cb:place="inline">△二偈颂。 <lb ed="X" n="0371c09"/><lb ed="R051" n="0110a03"/>偈者梵本略也。或云偈他。梵言讹也。梵语阿<g ref="#CB00145">㝹</g>卒 <lb ed="X" n="0371c10"/><lb ed="R051" n="0110a04"/>都波。此云赞诵。不论长行偈颂。但满三十二字为 <lb ed="X" n="0371c11"/><lb ed="R051" n="0110a05"/>一偈。祗夜。此云应颂。应上长行故。伽陀。此云孤起 <lb ed="X" n="0371c12"/><lb ed="R051" n="0110a06"/>不应长行故。嗢陀喃。此云集施颂。以少言摄多義。 <lb ed="X" n="0371c13"/><lb ed="R051" n="0110a07"/>施人诵持故。长行後又说偈者。按龙树婆沙论云。 <lb ed="X" n="0371c14"/><lb ed="R051" n="0110a08"/>有四義。一随国土故。有散花贯华之说。如此方序 <lb ed="X" n="0371c15"/><lb ed="R051" n="0110a09"/>後铭也。二随乐欲不同故。有乐散花。有乐章句者。 <lb ed="X" n="0371c16"/><lb ed="R051" n="0110a10"/>三随生解不同故。或于散花得解者。或于章句得 <lb ed="X" n="0371c17"/><lb ed="R051" n="0110a11"/>解者。四随根利钝故。利者一闻即解。钝者再说方 <lb ed="X" n="0371c18"/><lb ed="R051" n="0110a12"/>解故。又表<persName>佛</persName>慇勤慈诲故。又为众集前後故。故有 <lb ed="X" n="0371c19"/><lb ed="R051" n="0110a13"/>偈颂也。又长行偈颂。有五双十隻之義。有无。前後。 <lb ed="X" n="0371c20"/><lb ed="R051" n="0110a14"/>隐显。廣略。开合。达此。则于超颂追颂等義不迷矣。 <lb ed="X" n="0371c21"/><lb ed="R051" n="0110a15"/>偈有六十二行。分二。初五十四行颂上问二八行 <lb ed="X" n="0371c22"/><lb ed="R051" n="0110a16"/>请答。初又分二。初四行。问此土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0371c23"/><lb ed="R051" n="0110a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0371c2301">于是弥勒菩萨欲褈宣此義以偈问曰。</p> <lb ed="X" n="0371c24"/><lb ed="R051" n="0110a18"/><p xml:id="pX32p0371c2401"><name role="" type="person">文殊师利</name>导师何故<note place="inline">至</note>身意快然得未曾有。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0372a" n="0372a"/> <lb ed="X" n="0372a01"/><lb ed="R051" n="0110b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0372a0101">文殊下一行。颂放光瑞。导师称<persName>佛</persName>。以说法开导于 <lb ed="X" n="0372a02"/><lb ed="R051" n="0110b02"/>人故。雨曼下一行半。颂雨花。梵语栴檀。或云此方 <lb ed="X" n="0372a03"/><lb ed="R051" n="0110b03"/>无故不翻。或義翻与药。能除病故。香风者。风本无 <lb ed="X" n="0372a04"/><lb ed="R051" n="0110b04"/>香。而香为奇特。香本属华。花香如檀。天花至妙。岂 <lb ed="X" n="0372a05"/><lb ed="R051" n="0110b05"/>有色而无香。风香因华。所谓风从华裡过来香也。 <lb ed="X" n="0372a06"/><lb ed="R051" n="0110b06"/>天花缤纷乱坠。香风阵阵袭人。适悦人心。无不欣 <lb ed="X" n="0372a07"/><lb ed="R051" n="0110b07"/>忭。故云悦可众心。以是风送花香。花落集地之因 <lb ed="X" n="0372a08"/><lb ed="R051" n="0110b08"/>缘。而地皆因华而严。因风而净矣。此表因若趣果。 <lb ed="X" n="0372a09"/><lb ed="R051" n="0110b09"/>而果则严净也。而此二句。颂地动瑞。时四一行。颂 <lb ed="X" n="0372a10"/><lb ed="R051" n="0110b10"/>众喜瑞。长行总问此土六瑞。今偈中长有香风地 <lb ed="X" n="0372a11"/><lb ed="R051" n="0110b11"/>净。无说法入定。观文似缺。義则兼之。</p><p xml:id="pX32p0372a1115" cb:place="inline">△二五十行。 <lb ed="X" n="0372a12"/><lb ed="R051" n="0110b12"/>问他土。分六。初三行。问六趣众生。二四行。问见诸 <lb ed="X" n="0372a13"/><lb ed="R051" n="0110b13"/><persName>佛</persName>及闻说法。三三行。问他土四众得道。四一行半。 <lb ed="X" n="0372a14"/><lb ed="R051" n="0110b14"/>结前起後。五三十一行半。问种种因缘等。六七行。 <lb ed="X" n="0372a15"/><lb ed="R051" n="0110b15"/>问供舍利起塔。且初三行。问六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372a16"/><lb ed="R051" n="0110b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0372a1601">眉间光明照于东方<note place="inline">至</note>受报好醜于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372a17"/><lb ed="R051" n="0110b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0372a1701">土非金色。因<persName>佛</persName>光明。变为金色。众生是能趣之人。 <lb ed="X" n="0372a18"/><lb ed="R051" n="0110b18"/>生死是所趣之处。善恶一句。是能趣之因。受报一 <lb ed="X" n="0372a19"/><lb ed="R051" n="0111a01"/>句。是所趣之果。天堂人间。是善是好。地狱三涂。是 <lb ed="X" n="0372a20"/><lb ed="R051" n="0111a02"/>恶是醜。</p><p xml:id="pX32p0372a2004" cb:place="inline">△二四行。问见诸<persName>佛</persName>及闻说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372a21"/><lb ed="R051" n="0111a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0372a2101">又睹诸<persName>佛</persName>圣主狮子<note place="inline">至</note>照明<persName>佛</persName>法开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372a22"/><lb ed="R051" n="0111a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0372a2201">上只云。见<persName>佛</persName>闻法。此廣明说法之相。圣主狮子者。 <lb ed="X" n="0372a23"/><lb ed="R051" n="0111a05"/>圣即是主。主谓主伴。是诸菩萨伴中之主故。言圣 <lb ed="X" n="0372a24"/><lb ed="R051" n="0111a06"/>主者。以道尊四大。德迈十地。以圣道自居。圣德惠 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0372b" n="0372b"/> <lb ed="X" n="0372b01"/><lb ed="R051" n="0111a07"/>物。有斯称也。梵语邬波僧诃。此云狮子。又云狻猊 <lb ed="X" n="0372b02"/><lb ed="R051" n="0111a08"/>大经云。狮子发声震吼。为壞诈狮子。为欲试自力 <lb ed="X" n="0372b03"/><lb ed="R051" n="0111a09"/>等。喩<persName>佛</persName>能摧伏魔军。示众十力等。以其功出有漏。 <lb ed="X" n="0372b04"/><lb ed="R051" n="0111a10"/>道证无极。无常醉象。害不能逐。如狮子无畏也。永 <lb ed="X" n="0372b05"/><lb ed="R051" n="0111a11"/>嘉云。狮子吼无畏说。百兽闻之皆胆裂。一音说法。 <lb ed="X" n="0372b06"/><lb ed="R051" n="0111a12"/>称機圆应。故云微妙。玉转玑旋。笼<g ref="#CB16336">罩</g>群说。故云第 <lb ed="X" n="0372b07"/><lb ed="R051" n="0111a13"/>一。迦陵仙音。不滞名相。故云淸净。赴機普遍。言不 <lb ed="X" n="0372b08"/><lb ed="R051" n="0111a14"/>激抗。曰柔软。大根大機。受化者廣。曰无数。四悉说 <lb ed="X" n="0372b09"/><lb ed="R051" n="0111a15"/>法。不泥文字。曰梵音。权实不同。会旨则一。曰深妙。 <lb ed="X" n="0372b10"/><lb ed="R051" n="0111a16"/>凡闻法者不厌其言。曰乐闻。诸<persName>佛</persName>所御。各控一方。 <lb ed="X" n="0372b11"/><lb ed="R051" n="0111a17"/>故云各于世界。其所说法。千圣同轸。故云说正法。 <lb ed="X" n="0372b12"/><lb ed="R051" n="0111a18"/>或引兴之以种种因缘。比况之以无量譬喩。以至 <lb ed="X" n="0372b13"/><lb ed="R051" n="0111b01"/>小而引至大。以至易而况至难。无非发挥<persName>佛</persName>法妙 <lb ed="X" n="0372b14"/><lb ed="R051" n="0111b02"/>道。以方便开悟众生。令其解入也。照明二字取喩。 <lb ed="X" n="0372b15"/><lb ed="R051" n="0111b03"/><persName>佛</persName>法即吾人之心。以<persName>佛</persName>之正法眼藏。隐于众生藏 <lb ed="X" n="0372b16"/><lb ed="R051" n="0111b04"/>识。如宝在暗室。无灯不见。假灯方见。人有至理。不 <lb ed="X" n="0372b17"/><lb ed="R051" n="0111b05"/>闻法不知。必赖<persName>如来</persName>开示。众生方悟也。此中圣主。 <lb ed="X" n="0372b18"/><lb ed="R051" n="0111b06"/>即舍那相。演说第一。如日照高山说花严也。教诸 <lb ed="X" n="0372b19"/><lb ed="R051" n="0111b07"/>菩萨。七处九会也。照明二句。即始见<persName>佛</persName>身入<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0372b20"/><lb ed="R051" n="0111b08"/>慧也。</p><p xml:id="pX32p0372b2003" cb:place="inline">△三三行。问他土四众得道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372b21"/><lb ed="R051" n="0111b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0372b2101">若人遭苦厌老病死<note place="inline">至</note>求无上慧为说净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372b22"/><lb ed="R051" n="0111b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0372b2201">若人一行。声闻乘也。具明四谛。苦含因果。即苦集 <lb ed="X" n="0372b23"/><lb ed="R051" n="0111b11"/>二谛。厌老死即道谛。说涅槃即灭谛。亦可二句作 <lb ed="X" n="0372b24"/><lb ed="R051" n="0111b12"/>集。四句作道。若小機遭苦所逼。厌三界生死如桎 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0372c" n="0372c"/> <lb ed="X" n="0372c01"/><lb ed="R051" n="0111b13"/>梏。为说偏空有馀涅槃。修三十七品道法。断尽九 <lb ed="X" n="0372c02"/><lb ed="R051" n="0111b14"/>十八使苦之分际。令知苦断集慕灭修道。得声闻 <lb ed="X" n="0372c03"/><lb ed="R051" n="0111b15"/>乘也。际字对上遭字。谚云遭际也。尽字有修行工 <lb ed="X" n="0372c04"/><lb ed="R051" n="0111b16"/>夫。对上厌字。以遭际虽有分限。能厌之。则始能尽 <lb ed="X" n="0372c05"/><lb ed="R051" n="0111b17"/>断之。又若人遭苦而造恶业。苦不得尽。若人遭苦 <lb ed="X" n="0372c06"/><lb ed="R051" n="0111b18"/>而造善业。苦亦不得尽。若人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0372001" n="0372001"/>遭于外道法中而求 <lb ed="X" n="0372c07"/><lb ed="R051" n="0112a01"/>解脱。但增见长非。苦亦不得尽。若人遭苦复厌生 <lb ed="X" n="0372c08"/><lb ed="R051" n="0112a02"/>老病死。感<persName>佛</persName>为说涅槃。则能尽诸苦之分际也。有 <lb ed="X" n="0372c09"/><lb ed="R051" n="0112a03"/>福一行。缘觉乘也。若供<persName>佛</persName>少。遭苦而致恼。供<persName>佛</persName>多。 <lb ed="X" n="0372c10"/><lb ed="R051" n="0112a04"/>虽遭苦而有福。故云。声闻三生种福。支<persName>佛</persName>百劫种 <lb ed="X" n="0372c11"/><lb ed="R051" n="0112a05"/>福。形彼声闻。故言有福。是修禅多也。曾供养<persName>佛</persName>。供 <lb ed="X" n="0372c12"/><lb ed="R051" n="0112a06"/><persName>佛</persName>多也。有福即今世之果。供<persName>佛</persName>乃前世之因。志求 <lb ed="X" n="0372c13"/><lb ed="R051" n="0112a07"/>勝法者。深求缘起勝妙之理。闻法多也。望声闻法 <lb ed="X" n="0372c14"/><lb ed="R051" n="0112a08"/>故言勝。缘觉者。因观十二因缘。觉真谛理。故云缘 <lb ed="X" n="0372c15"/><lb ed="R051" n="0112a09"/>觉。别行记云。支<persName>佛</persName>修行。不立分果。深观缘起。久种 <lb ed="X" n="0372c16"/><lb ed="R051" n="0112a10"/>三多。福慧既隆。预侵二习。居声闻上。<persName>佛</persName>子一行。菩 <lb ed="X" n="0372c17"/><lb ed="R051" n="0112a11"/>萨乘也。真慈大悲。绍隆<persName>佛</persName>种。故云<persName>佛</persName>子。恒修六度。 <lb ed="X" n="0372c18"/><lb ed="R051" n="0112a12"/>故云种种。无上慧<persName>佛</persName>慧也。<persName>佛</persName>子大機也。六度大因 <lb ed="X" n="0372c19"/><lb ed="R051" n="0112a13"/>也。无上慧大果也。以大機大因而求大果。故<persName>佛</persName>为 <lb ed="X" n="0372c20"/><lb ed="R051" n="0112a14"/>说淸净六度之道。六度无六蔽。如药中无病。三轮 <lb ed="X" n="0372c21"/><lb ed="R051" n="0112a15"/>体空。不住于相。故云净道。</p><p xml:id="pX32p0372c2111" cb:place="inline">△四一行半结前起後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372c22"/><lb ed="R051" n="0112a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0372c2201"><name role="" type="person">文殊师利</name>我住于此<note place="inline">至</note>如是众多今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0372c23"/><lb ed="R051" n="0112a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0372c2301">于此悉见等。即见。演说经法等。即闻。大纲略足。故 <lb ed="X" n="0372c24"/><lb ed="R051" n="0112a18"/>云若斯。是结前也。及千亿事。开後也。如是众多。指 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0373a" n="0373a"/> <lb ed="X" n="0373a01"/><lb ed="R051" n="0112b01"/>下所陈。续後而说。故云今当略说。</p><p xml:id="pX32p0373a0114" cb:place="inline">△五三十一行 <lb ed="X" n="0373a02"/><lb ed="R051" n="0112b02"/>半。廣问他土菩萨种种因缘相貌等。分三。初一行 <lb ed="X" n="0373a03"/><lb ed="R051" n="0112b03"/>总问。二十五行次第问。三十五行半不次第问。且 <lb ed="X" n="0373a04"/><lb ed="R051" n="0112b04"/>初一行总问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373a05"/><lb ed="R051" n="0112b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0373a0501">我见彼土恒沙菩萨种种因缘而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373a06"/><lb ed="R051" n="0112b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0373a0601">总问彼土行道之大士。数如恒沙之多。故以种种 <lb ed="X" n="0373a07"/><lb ed="R051" n="0112b07"/>因缘一句牒醒。其信解相貌在其中矣。恒即恒河 <lb ed="X" n="0373a08"/><lb ed="R051" n="0112b08"/>亦云<name role="" type="person">殑伽河</name>。此云天堂来。沙即此河中沙。雪山顶 <lb ed="X" n="0373a09"/><lb ed="R051" n="0112b09"/>有池。名阿耨达。此云无热恼。纵廣五十由旬。八功 <lb ed="X" n="0373a10"/><lb ed="R051" n="0112b10"/>德水。充满其中。池有四口。各一由旬。四口出四河。 <lb ed="X" n="0373a11"/><lb ed="R051" n="0112b11"/>各绕池一迊。四种宝色。不相杂乱。湍流入海。各分 <lb ed="X" n="0373a12"/><lb ed="R051" n="0112b12"/>二万五千道大河。流灌四洲。东银牛口。出<name role="" type="person">殑伽河</name>。 <lb ed="X" n="0373a13"/><lb ed="R051" n="0112b13"/>银沙混流。入东南海。南金象口出<name role="" type="person">信度河</name>。金沙混 <lb ed="X" n="0373a14"/><lb ed="R051" n="0112b14"/>流。入西南海。西琉璃马口。出缚刍河。琉璃沙混流。 <lb ed="X" n="0373a15"/><lb ed="R051" n="0112b15"/>入西北海。北颇肢狮子口。出徙多河。颇肢沙混流。 <lb ed="X" n="0373a16"/><lb ed="R051" n="0112b16"/>入东北海。此即黄河之源。唯恒河沙细如面。外人 <lb ed="X" n="0373a17"/><lb ed="R051" n="0112b17"/>计为福河。入洗灭罪。<persName>佛</persName>顺俗故。常指为喩。但取其 <lb ed="X" n="0373a18"/><lb ed="R051" n="0112b18"/>沙之多。此以人数之多。喩以恒沙故。凭借不一。故 <lb ed="X" n="0373a19"/><lb ed="R051" n="0113a01"/>言种种。或佈施持戒等因缘而求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX32p0373a1917" cb:place="inline">△二十 <lb ed="X" n="0373a20"/><lb ed="R051" n="0113a02"/>五行次第问。分六。初六行问檀。二二行问戒。三一 <lb ed="X" n="0373a21"/><lb ed="R051" n="0113a03"/>行问忍。四一行问精进。五二行问禅。六三行问般 <lb ed="X" n="0373a22"/><lb ed="R051" n="0113a04"/>若。且初六行问檀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373a23"/><lb ed="R051" n="0113a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0373a2301">或有行施金银珊瑚<note place="inline">至</note>欣乐施与求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373a24"/><lb ed="R051" n="0113a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0373a2401">金银从矿出。珊瑚出海。多方取之。色赤似鹿角。古 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0373b" n="0373b"/> <lb ed="X" n="0373b01"/><lb ed="R051" n="0113a07"/>云。长鲸一吸海水尽。森森露出珊瑚枝也。珍珠出 <lb ed="X" n="0373b02"/><lb ed="R051" n="0113a08"/>蚌蛤等。摩尼此云无垢。亦云如意。砗磲出石。以形 <lb ed="X" n="0373b03"/><lb ed="R051" n="0113a09"/>有渠故。码脑出石。似玛瑙故。此二似玉。金刚最坚 <lb ed="X" n="0373b04"/><lb ed="R051" n="0113a10"/>利者。辇乃君王所乘。舆乃公卿所乘。驷马者。四马 <lb ed="X" n="0373b05"/><lb ed="R051" n="0113a11"/>共乘也。诗云。四匹在首。又良驷也。横曰栏。竖曰楯。 <lb ed="X" n="0373b06"/><lb ed="R051" n="0113a12"/>花盖即伞盖。以彩帛为之。黄帝战<g ref="#CB07416">蚩</g>尤于<g ref="#CB04569">涿</g>鹿。虚 <lb ed="X" n="0373b07"/><lb ed="R051" n="0113a13"/>空有祥雲<g ref="#CB00746">罩</g>之。後人作伞盖。本此也。轩即车厢。马 <lb ed="X" n="0373b08"/><lb ed="R051" n="0113a14"/>援传。居前不轾。居後不轩。此中有三意。宝珍奴婢。 <lb ed="X" n="0373b09"/><lb ed="R051" n="0113a15"/>贵贱共能此施。驷马宝车。豪侠者所施。手足身命。 <lb ed="X" n="0373b10"/><lb ed="R051" n="0113a16"/>达人乃能耳。妻子宝珍。身外之物财施也。身肉头 <lb ed="X" n="0373b11"/><lb ed="R051" n="0113a17"/>目。身内之物。无畏施也。不言法施。让後般若也。以 <lb ed="X" n="0373b12"/><lb ed="R051" n="0113a18"/>妻财者。身之馀。身命者。道之馀。菩萨视金帛如粪 <lb ed="X" n="0373b13"/><lb ed="R051" n="0113b01"/>土。观妻妾如画甁。见形骸如桎梏。五欲如刀头之 <lb ed="X" n="0373b14"/><lb ed="R051" n="0113b02"/>蜜。一命如井上悬藤。于是随顺法性。将此行施。以 <lb ed="X" n="0373b15"/><lb ed="R051" n="0113b03"/>破悭贪之惑。而求妙觉之果也。夫爱身命者。天下 <lb ed="X" n="0373b16"/><lb ed="R051" n="0113b04"/>之情。外形骸者。遗世之志。二者天壤。然寐者不觉 <lb ed="X" n="0373b17"/><lb ed="R051" n="0113b05"/>藏舟夜负之急。故爱之。悟者深达甁穿<g ref="#CB15179">雀</g>飞之理。 <lb ed="X" n="0373b18"/><lb ed="R051" n="0113b06"/>故外之也。或云父母遗体。不敢毁伤。不闻捨鱼而 <lb ed="X" n="0373b19"/><lb ed="R051" n="0113b07"/>取熊掌乎。父母遗其体。是遗其道也。苟離道徇身。 <lb ed="X" n="0373b20"/><lb ed="R051" n="0113b08"/>谓之爱遗体可乎。达人以道爱身。不以身爱身也。</p> <lb ed="X" n="0373b21"/><lb ed="R051" n="0113b09"/><p xml:id="pX32p0373b2101">△二二行问戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373b22"/><lb ed="R051" n="0113b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0373b2201"><name role="" type="person">文殊师利</name>我见诸王<note place="inline">至</note>剃除鬚发而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373b23"/><lb ed="R051" n="0113b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0373b2301">往<persName>佛</persName>所。表往非馀。专意来故。所问尊极。故云无上。 <lb ed="X" n="0373b24"/><lb ed="R051" n="0113b12"/>屈九五之尊。尙一乘之道。故曰问道。捨穷域之珍。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0373c" n="0373c"/> <lb ed="X" n="0373c01"/><lb ed="R051" n="0113b13"/>所弃不轻。故曰捨乐土。画栋雕樑。曰宫殿。率土之 <lb ed="X" n="0373c02"/><lb ed="R051" n="0113b14"/>宾。曰臣。嫔妃侍媛。曰妾。身心俱離。曰剃除鬚发。剃 <lb ed="X" n="0373c03"/><lb ed="R051" n="0113b15"/>鬚发绝世谛之容仪。披法服整出尘之风度。去发 <lb ed="X" n="0373c04"/><lb ed="R051" n="0113b16"/>染衣。乃比丘相貌也。约比丘而论戒。以在家施易 <lb ed="X" n="0373c05"/><lb ed="R051" n="0113b17"/>戒难。出家施难戒易也。诣<persName>佛</persName>问道。摄善法戒。捨其 <lb ed="X" n="0373c06"/><lb ed="R051" n="0113b18"/>臣妾。摄众生戒。剃发染衣。摄律仪戒。又持三戒而 <lb ed="X" n="0373c07"/><lb ed="R051" n="0114a01"/>证三身。律仪者。无恶不断。起正道行。是断德因。修 <lb ed="X" n="0373c08"/><lb ed="R051" n="0114a02"/>成法身。善法者。无善不积。起助道行。是智德因。修 <lb ed="X" n="0373c09"/><lb ed="R051" n="0114a03"/>成报身。众生者。无生不度。起不住行。是恩德因。修 <lb ed="X" n="0373c10"/><lb ed="R051" n="0114a04"/>成化身。有此利益。所以诸王出家而作比丘也。五 <lb ed="X" n="0373c11"/><lb ed="R051" n="0114a05"/>王经云。昔<persName>佛</persName>在世。有五国王。常宴一处。一日大国 <lb ed="X" n="0373c12"/><lb ed="R051" n="0114a06"/>王设宴。临行。远送墎门。谓四王曰。盍各言志。一曰。 <lb ed="X" n="0373c13"/><lb ed="R051" n="0114a07"/>当此春光交媚之际。驰马试剑。飞鹰走犬。可以为 <lb ed="X" n="0373c14"/><lb ed="R051" n="0114a08"/>乐。一曰。媛女左侍。姬妾右随。可以为乐。一曰。统御 <lb ed="X" n="0373c15"/><lb ed="R051" n="0114a09"/><g ref="#CB15131">邦</g>甸。四海来贡。一曰。父母康健。子孙长聚。大国王 <lb ed="X" n="0373c16"/><lb ed="R051" n="0114a10"/>曰。春去秋来。时不待人。此乐不常。风月之交。倏焉 <lb ed="X" n="0373c17"/><lb ed="R051" n="0114a11"/>异世。徒增苦本。控御四方。虽为一世之尊。来生未 <lb ed="X" n="0373c18"/><lb ed="R051" n="0114a12"/>必何道。父母子孙。恩爱牵缠。纍劫难出。四王曰。愿 <lb ed="X" n="0373c19"/><lb ed="R051" n="0114a13"/>闻大王之志。曰。我愿不生不灭等法。四王曰。云何 <lb ed="X" n="0373c20"/><lb ed="R051" n="0114a14"/>可得。随引入精舍。<persName>世尊</persName>为说苦空等法。五王即悟。 <lb ed="X" n="0373c21"/><lb ed="R051" n="0114a15"/>出家而作比丘。此约義引也。</p><p xml:id="pX32p0373c2112" cb:place="inline">△三一行问忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373c22"/><lb ed="R051" n="0114a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0373c2201">或见菩萨而作比丘独处闲静乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0373c23"/><lb ed="R051" n="0114a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0373c2301">忍有三种。闲林幽谷。恶人恶兽。忍耐无嗔。生忍也 <lb ed="X" n="0373c24"/><lb ed="R051" n="0114a18"/>自节守志。草衣木食。苦行忍也。为求<persName>佛</persName>道。不乐小 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0374a" n="0374a"/> <lb ed="X" n="0374a01"/><lb ed="R051" n="0114b01"/>果。第一義忍也。作比丘。苦行也。独处闲静。生忍也。 <lb ed="X" n="0374a02"/><lb ed="R051" n="0114b02"/>乐诵经典。第一義忍也。宋徽宗时。<name role="" type="person">欧阳修</name>。客洛阳。 <lb ed="X" n="0374a03"/><lb ed="R051" n="0114b03"/>遊嵩山。自至一寺。入殿。见一僧诵经。修擧手欲语。 <lb ed="X" n="0374a04"/><lb ed="R051" n="0114b04"/>僧毫不顾视。修异之。少顷经歇。问曰何经。曰法花。 <lb ed="X" n="0374a05"/><lb ed="R051" n="0114b05"/>又曰。住山久乎。曰甚久。又问。古之高僧。临终自在。 <lb ed="X" n="0374a06"/><lb ed="R051" n="0114b06"/>何道致之耶。曰。定慧力耳曰。今时何得寂寥。曰。古 <lb ed="X" n="0374a07"/><lb ed="R051" n="0114b07"/>之人。念念在定慧。临终安得散乱。今之人。念念散 <lb ed="X" n="0374a08"/><lb ed="R051" n="0114b08"/>乱。临终安得自在。修不觉跪地矣。此静处诵经服 <lb ed="X" n="0374a09"/><lb ed="R051" n="0114b09"/>人者如此。</p><p xml:id="pX32p0374a0905" cb:place="inline">△四一行问精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374a10"/><lb ed="R051" n="0114b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0374a1001">又见菩萨勇猛精进入于深山思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374a11"/><lb ed="R051" n="0114b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0374a1101">捍劳不怯。曰勇猛。精纯不杂。曰精进。夫深山可畏。 <lb ed="X" n="0374a12"/><lb ed="R051" n="0114b12"/>非窳怯者可居。唯勇进者能之。所谓楖栗横肩不 <lb ed="X" n="0374a13"/><lb ed="R051" n="0114b13"/>顾人。直入千峰万峰去。思惟<persName>佛</persName>道者。穷壑<g ref="#CB15035">邃</g>谷。深 <lb ed="X" n="0374a14"/><lb ed="R051" n="0114b14"/>山旷岛。白雲留意。鹿猿忘機。思惟实相。念念不休。 <lb ed="X" n="0374a15"/><lb ed="R051" n="0114b15"/>进求<persName>佛</persName>果菩提也。苟心驰魏阙。山居何益焉。</p><p xml:id="pX32p0374a1518" cb:place="inline">△五 <lb ed="X" n="0374a16"/><lb ed="R051" n="0114b16"/>二行问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374a17"/><lb ed="R051" n="0114b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0374a1701">又见離欲常处空闲<note place="inline">至</note>以千万偈赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374a18"/><lb ed="R051" n="0114b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0374a1801">五欲为神足之累。故须離之。仙人见王女起染心。 <lb ed="X" n="0374a19"/><lb ed="R051" n="0115a01"/>即失神足是也。空闲乃无欲之地。故常处之。饭糗 <lb ed="X" n="0374a20"/><lb ed="R051" n="0115a02"/>茹草。若终身焉。禅定乃神足之体。故深修之。一念 <lb ed="X" n="0374a21"/><lb ed="R051" n="0115a03"/>万年。如枯木耳。大疏云。神足自体。即三摩地。云深 <lb ed="X" n="0374a22"/><lb ed="R051" n="0115a04"/>修者。从一禅入一禅。从一定入一定。乃至九品。转 <lb ed="X" n="0374a23"/><lb ed="R051" n="0115a05"/>转为深。转变自在。能发诸通。故云得神通也。璎珞 <lb ed="X" n="0374a24"/><lb ed="R051" n="0115a06"/>云。神名天心。通名慧性。天心者。天然之心也。慧性 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0374b" n="0374b"/> <lb ed="X" n="0374b01"/><lb ed="R051" n="0115a07"/>者。通达无碍也。有六。谓天眼。天耳。他心。宿命。如意 <lb ed="X" n="0374b02"/><lb ed="R051" n="0115a08"/>身。无漏通也。当知天然慧性。与此六法相应。故名 <lb ed="X" n="0374b03"/><lb ed="R051" n="0115a09"/>神通。今云五者。未得究竟漏尽也。上一偈世间禅。 <lb ed="X" n="0374b04"/><lb ed="R051" n="0115a10"/>下一偈。明出世上上禅。智辩赞<persName>佛</persName>者。由禅定生智 <lb ed="X" n="0374b05"/><lb ed="R051" n="0115a11"/>慧。由智慧生辩才故。安禅静思<persName>佛</persName>德。合掌措言成 <lb ed="X" n="0374b06"/><lb ed="R051" n="0115a12"/>颂。或拟三身而颂果。或撮万行以美因。比兴不同。 <lb ed="X" n="0374b07"/><lb ed="R051" n="0115a13"/>吟咏各异。诸<persName>佛</persName>之圣德无尽。菩萨之赞诵何穷。故 <lb ed="X" n="0374b08"/><lb ed="R051" n="0115a14"/>曰。以千万偈赞诸法王也。问。既安禅何言以偈赞 <lb ed="X" n="0374b09"/><lb ed="R051" n="0115a15"/><persName>佛</persName>。答。此圆教之禅。非八背九次之所比也。静散不 <lb ed="X" n="0374b10"/><lb ed="R051" n="0115a16"/>相妨碍。不起寂灭定。而现诸威仪。如修罗之琴。不 <lb ed="X" n="0374b11"/><lb ed="R051" n="0115a17"/>拊而韵。无缘无虑。有感则形。故能安于禅定以千 <lb ed="X" n="0374b12"/><lb ed="R051" n="0115a18"/>万偈而赞于<persName>佛</persName>。即说时默。默时说意也。</p><p xml:id="pX32p0374b1216" cb:place="inline">△六三行 <lb ed="X" n="0374b13"/><lb ed="R051" n="0115b01"/>问般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374b14"/><lb ed="R051" n="0115b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0374b1401">复见菩萨智深志固<note place="inline">至</note>破魔兵众而击法鼓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374b15"/><lb ed="R051" n="0115b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0374b1501">决疑请问。神悟秀援。理穷性相。教择权实。故曰智 <lb ed="X" n="0374b16"/><lb ed="R051" n="0115b04"/>深。发三心。满四愿。戴铁轮而不退。尽劫石以无疲。 <lb ed="X" n="0374b17"/><lb ed="R051" n="0115b05"/>故云志固。扣关击节。善咨心要。故能问。声入心通。 <lb ed="X" n="0374b18"/><lb ed="R051" n="0115b06"/>文義双持。故曰受持。由智之深。所以能问诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0374b19"/><lb ed="R051" n="0115b07"/>妙法。由志之固。所以闻悉受持而不遗。此具能问 <lb ed="X" n="0374b20"/><lb ed="R051" n="0115b08"/>能持二严。乃自利也。下二行利他。有定无慧。曰痴 <lb ed="X" n="0374b21"/><lb ed="R051" n="0115b09"/>定。有慧无定。曰狂慧。由深修禅定。则定具足。是正 <lb ed="X" n="0374b22"/><lb ed="R051" n="0115b10"/>定也。由智深志固。则慧具足。是正慧也。正定具足。 <lb ed="X" n="0374b23"/><lb ed="R051" n="0115b11"/>自性宗通。正慧具足。禀受有據。以此定慧之自利。 <lb ed="X" n="0374b24"/><lb ed="R051" n="0115b12"/>方能近取诸譬。以无量喩。为众讲法以利人也。为 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0374c" n="0374c"/> <lb ed="X" n="0374c01"/><lb ed="R051" n="0115b13"/>众一句。约中下根说。化诸一句。约上根说。遇中下 <lb ed="X" n="0374c02"/><lb ed="R051" n="0115b14"/>则循循善诱。故云无量喩。遇上根则直明大法。故 <lb ed="X" n="0374c03"/><lb ed="R051" n="0115b15"/>云说法。观機说法。度生为事。故欣乐之。破魔击鼓 <lb ed="X" n="0374c04"/><lb ed="R051" n="0115b16"/>者。以正道摧邪。如击鼓以破敌也云破魔者。空观 <lb ed="X" n="0374c05"/><lb ed="R051" n="0115b17"/>破四魔。假观破八魔。中观破一切魔。梵语魔罗。此 <lb ed="X" n="0374c06"/><lb ed="R051" n="0115b18"/>云夺命。如死魔实能夺命。馀烦恼五阴天主。能作 <lb ed="X" n="0374c07"/><lb ed="R051" n="0116a01"/>夺命因缘。又此四魔。能夺智慧命故。既破魔<anchor xml:id="nkr_note_add_0374c0701" n="0374c0701"/><anchor xml:id="beg0374c0701" n="0374c0701"/>已<anchor xml:id="end0374c0701"/>。应 <lb ed="X" n="0374c08"/><lb ed="R051" n="0116a02"/>转法轮。云击法鼓者。初发心住。便成正觉。百<persName>佛</persName>世 <lb ed="X" n="0374c09"/><lb ed="R051" n="0116a03"/>界。以真妙梵音。警悟群生。即是圆击梵轮法鼓也。 <lb ed="X" n="0374c10"/><lb ed="R051" n="0116a04"/>次第问<anchor xml:id="nkr_note_add_0374c1001" n="0374c1001"/><anchor xml:id="beg0374c1001" n="0374c1001"/>已<anchor xml:id="end0374c1001"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0374c1006" cb:place="inline">△三十五行半。不次第问。问。上次第 <lb ed="X" n="0374c11"/><lb ed="R051" n="0116a05"/>问六度。自收万行。何须更问太烦杂耶。答。次第渐 <lb ed="X" n="0374c12"/><lb ed="R051" n="0116a06"/>一途也。不次第者。不定一途也。既言种种因缘相 <lb ed="X" n="0374c13"/><lb ed="R051" n="0116a07"/>貌。何止二途而言烦杂耶。详此颂文。慈氏善问。井 <lb ed="X" n="0374c14"/><lb ed="R051" n="0116a08"/>井有条。什师善译。运釿成风。不然。经文纔言佈施。 <lb ed="X" n="0374c15"/><lb ed="R051" n="0116a09"/>又言佈施等。纔云见诸菩萨。又云又见<persName>佛</persName>子等。只 <lb ed="X" n="0374c16"/><lb ed="R051" n="0116a10"/>觉文字褈叠。错杂顚倒。今准长行。详察颂文。始知 <lb ed="X" n="0374c17"/><lb ed="R051" n="0116a11"/>妙哉圣经。无一字之多。无一语不善。当知不次第 <lb ed="X" n="0374c18"/><lb ed="R051" n="0116a12"/>者。乃随见随问也。以万八千土中。菩萨无数。此处 <lb ed="X" n="0374c19"/><lb ed="R051" n="0116a13"/>行佈施。彼处行佈施者。这裡坐禅定。那裡又坐禅 <lb ed="X" n="0374c20"/><lb ed="R051" n="0116a14"/>定等。弥勒不暇次第。随见即问。急急促促。方见不 <lb ed="X" n="0374c21"/><lb ed="R051" n="0116a15"/>次第之妙。文分七段。初二行问禅。二一行问精进。 <lb ed="X" n="0374c22"/><lb ed="R051" n="0116a16"/>三一行问戒。四一行半问忍。五二行问禅。六五行 <lb ed="X" n="0374c23"/><lb ed="R051" n="0116a17"/>问檀。七三行问般若。且初二行问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0374c24"/><lb ed="R051" n="0116a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0374c2401">又见菩萨寂默晏然<note place="inline">至</note>济地狱苦令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0375a" n="0375a"/> <lb ed="X" n="0375a01"/><lb ed="R051" n="0116b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375a0101">初行入捨禅。自行也。寂则心境不累。宴離喧杂。默 <lb ed="X" n="0375a02"/><lb ed="R051" n="0116b02"/>绝言象。坐破蒲团。觑穿铁壁。白醭生于嘴边。百鸟 <lb ed="X" n="0375a03"/><lb ed="R051" n="0116b03"/>都无寻处。即使<persName>佛</persName>来赞歎。尙不顾视。何况天龙恭 <lb ed="X" n="0375a04"/><lb ed="R051" n="0116b04"/>敬而遂动其心乎。如空生林间入定。帝释空中称 <lb ed="X" n="0375a05"/><lb ed="R051" n="0116b05"/>赞是也。二行入悲禅。利他也。山间林下。深入禅定 <lb ed="X" n="0375a06"/><lb ed="R051" n="0116b06"/>缘地狱苦煎。放月爱光明。不但济其苦恼。亦令入 <lb ed="X" n="0375a07"/><lb ed="R051" n="0116b07"/>于<persName>佛</persName>道矣。如花严菩萨放光。八难众生。触光。顿超 <lb ed="X" n="0375a08"/><lb ed="R051" n="0116b08"/>十地是也。</p><p xml:id="pX32p0375a0805" cb:place="inline">△二一行问精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375a09"/><lb ed="R051" n="0116b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0375a0901">又见<persName>佛</persName>子未尝睡眠经行林中勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375a10"/><lb ed="R051" n="0116b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375a1001">不睡常行。即般舟念<persName>佛</persName>三昧也。睡眠乃四不定之 <lb ed="X" n="0375a11"/><lb ed="R051" n="0116b11"/>一。令身心不自在昧略为性。障观为业心极暗劣。 <lb ed="X" n="0375a12"/><lb ed="R051" n="0116b12"/>唯内门转。昧拣在定。略别寤时。心神昏重。不能修 <lb ed="X" n="0375a13"/><lb ed="R051" n="0116b13"/>观。故经行以遣之。所谓昼三夜三。决志不移。古德 <lb ed="X" n="0375a14"/><lb ed="R051" n="0116b14"/>云。惺惺著。莫受人瞒是也。</p><p xml:id="pX32p0375a1411" cb:place="inline">△三一行问戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375a15"/><lb ed="R051" n="0116b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0375a1501">又见具戒威仪无缺净如宝珠以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375a16"/><lb ed="R051" n="0116b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375a1601">无缺。律仪戒也。戒性如宝珠。不受尘故。具戒。则篇 <lb ed="X" n="0375a17"/><lb ed="R051" n="0116b17"/>聚无亏。止持合宜。威仪。则防护严肃。荡诸染垢。幽 <lb ed="X" n="0375a18"/><lb ed="R051" n="0116b18"/>溪未足比其淸。飞雪无以方其素。故云净如宝珠。 <lb ed="X" n="0375a19"/><lb ed="R051" n="0117a01"/>如鹅珠草繫之类。</p><p xml:id="pX32p0375a1908" cb:place="inline">△四一行半问忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375a20"/><lb ed="R051" n="0117a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0375a2001">又见<persName>佛</persName>子住忍辱力<note place="inline">至</note>皆悉能忍以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375a21"/><lb ed="R051" n="0117a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375a2101">忍辱者。内心能安。忍外所辱故。有生法二忍。生忍 <lb ed="X" n="0375a22"/><lb ed="R051" n="0117a04"/>有二。一于恭敬供养。能忍不著。不生憍逸。一于嗔 <lb ed="X" n="0375a23"/><lb ed="R051" n="0117a05"/>骂打害及蚊蚋等。能忍不生烦恼。法忍有二。一者 <lb ed="X" n="0375a24"/><lb ed="R051" n="0117a06"/>非心法。谓寒暑风雨饥渴老病等。二者心法。谓嗔 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0375b" n="0375b"/> <lb ed="X" n="0375b01"/><lb ed="R051" n="0117a07"/>忧欲慢诸邪见等。于此二法能忍不动。是名法忍。 <lb ed="X" n="0375b02"/><lb ed="R051" n="0117a08"/>力有六种。小儿啼为力。女人嗔为力。国王憍为力 <lb ed="X" n="0375b03"/><lb ed="R051" n="0117a09"/>罗汉进为力。诸<persName>佛</persName>慈为力。比丘忍为力。以物乱打 <lb ed="X" n="0375b04"/><lb ed="R051" n="0117a10"/>曰捶。以杖直刺曰打。遗教云。若不能忍受恶骂之 <lb ed="X" n="0375b05"/><lb ed="R051" n="0117a11"/>毒如饮甘露者。不名入道智慧人也。僧以忍为尙。 <lb ed="X" n="0375b06"/><lb ed="R051" n="0117a12"/>古云。有人打老侬。老侬便睡倒。儒云。小不忍则乱 <lb ed="X" n="0375b07"/><lb ed="R051" n="0117a13"/>大谋。内外教中。皆贵于忍也。如常不轻忍辱仙人 <lb ed="X" n="0375b08"/><lb ed="R051" n="0117a14"/>之类。</p><p xml:id="pX32p0375b0803" cb:place="inline">△五二行问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375b09"/><lb ed="R051" n="0117a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0375b0901">又见菩萨離诸戏笑<note place="inline">至</note>亿千万岁以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375b10"/><lb ed="R051" n="0117a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375b1001">戏笑防正业。痴属增烦恼。近智识见廣。一心不杂 <lb ed="X" n="0375b11"/><lb ed="R051" n="0117a17"/>念。摄念置一处。離戏除三业掉悔盖。離痴除嗔盖。 <lb ed="X" n="0375b12"/><lb ed="R051" n="0117a18"/>近智除疑盖。一心除贪盖。摄念除睡盖。以诸教禅。 <lb ed="X" n="0375b13"/><lb ed="R051" n="0117b01"/>皆離五盖故。宝积云。有四法当急走捨離百由<anchor xml:id="nkr_note_add_0375b1301" n="0375b1301"/><anchor xml:id="beg0375b1301" n="0375b1301"/>旬<anchor xml:id="end0375b1301"/> <lb ed="X" n="0375b14"/><lb ed="R051" n="0117b02"/>外。一利养。二恶友。三恶众。四同住<g ref="#CB00840">鬥</g>争戏笑等。又 <lb ed="X" n="0375b15"/><lb ed="R051" n="0117b03"/>摄念即心寂。定力深而智光发。山林是境寂。喧嚣 <lb ed="X" n="0375b16"/><lb ed="R051" n="0117b04"/>绝而寧静生。疾雷烈风。不惊不动。一念万年。万年 <lb ed="X" n="0375b17"/><lb ed="R051" n="0117b05"/>一念。故云亿千万岁求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX32p0375b1713" cb:place="inline">△六五行问檀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375b18"/><lb ed="R051" n="0117b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0375b1801">或见菩萨肴膳饮食<note place="inline">至</note>欢喜无厌求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375b19"/><lb ed="R051" n="0117b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375b1901">盛馔百味。美食以充其腹。丸散百种。妙药以疗其 <lb ed="X" n="0375b20"/><lb ed="R051" n="0117b08"/>疾。暑须絺绤。寒须裘貉。或有價之名衣。或无價之 <lb ed="X" n="0375b21"/><lb ed="R051" n="0117b09"/>上服。施之荣身。以御寒暑。起居须舍。坐卧须床。以 <lb ed="X" n="0375b22"/><lb ed="R051" n="0117b10"/>栴檀之宝舍。拣非凡材。众妙之卧具。拣非粗恶。供 <lb ed="X" n="0375b23"/><lb ed="R051" n="0117b11"/><persName>佛</persName>及僧。以便栖止。四事具备。若无园池遊戏三昧 <lb ed="X" n="0375b24"/><lb ed="R051" n="0117b12"/>之地。则亦不为如意之施。故菩萨又施花果茂盛 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0375c" n="0375c"/> <lb ed="X" n="0375c01"/><lb ed="R051" n="0117b13"/>之园林。蓊蓊<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>。有徘徊潇洒之趣。流泉淸净之 <lb ed="X" n="0375c02"/><lb ed="R051" n="0117b14"/>浴池。荡荡漾漾。有沂水濯缨之歌。如是种种。务在 <lb ed="X" n="0375c03"/><lb ed="R051" n="0117b15"/>精洁。故曰微妙。不含吝惜。欢喜而施。故曰无厌。不 <lb ed="X" n="0375c04"/><lb ed="R051" n="0117b16"/>求人天因果。但求无上菩提。故曰求无上道。</p><p xml:id="pX32p0375c0418" cb:place="inline">△七 <lb ed="X" n="0375c05"/><lb ed="R051" n="0117b17"/>三行问般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375c06"/><lb ed="R051" n="0117b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0375c0601">或有菩萨说寂灭法<note place="inline">至</note>以此妙慧求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0375c07"/><lb ed="R051" n="0118a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0375c0701">至理寂灭。本不可说。有因缘故。亦可得说。故以种 <lb ed="X" n="0375c08"/><lb ed="R051" n="0118a02"/>种方便教诏众生。此不可说而说般若也。诸法性 <lb ed="X" n="0375c09"/><lb ed="R051" n="0118a03"/>空。本不可观。顺性而修。故可观也。观是能缘智法 <lb ed="X" n="0375c10"/><lb ed="R051" n="0118a04"/>性是所缘境。智则三观圆修。境则三谛齐照。以此 <lb ed="X" n="0375c11"/><lb ed="R051" n="0118a05"/>而修。则诸法无二相之性。犹若虚空之廣大而无 <lb ed="X" n="0375c12"/><lb ed="R051" n="0118a06"/>相。此不可观而观般若也。心无所著。即心行处灭。 <lb ed="X" n="0375c13"/><lb ed="R051" n="0118a07"/>心不著故。必離言说。即是言语道断。由言语断泯 <lb ed="X" n="0375c14"/><lb ed="R051" n="0118a08"/>却不可说而说也。心行灭。泯却不可观而观也。虽 <lb ed="X" n="0375c15"/><lb ed="R051" n="0118a09"/>则双泯。不妨而说而照。念念成<persName>佛</persName>。不见有<persName>佛</persName>可成。 <lb ed="X" n="0375c16"/><lb ed="R051" n="0118a10"/>时时诸法。不见有法可说。常常度生。不见有生可 <lb ed="X" n="0375c17"/><lb ed="R051" n="0118a11"/>度。外不循缘。内不住定。智穷法性。行备理圆。是名 <lb ed="X" n="0375c18"/><lb ed="R051" n="0118a12"/>妙慧。以此妙慧。成<persName>佛</persName>必矣。此说不可说观不可观 <lb ed="X" n="0375c19"/><lb ed="R051" n="0118a13"/>而论般若也。问。光中事相多端。弥勒申问。独将菩 <lb ed="X" n="0375c20"/><lb ed="R051" n="0118a14"/>萨因相。种种廣序。一一详问者。何也。答。此正为声 <lb ed="X" n="0375c21"/><lb ed="R051" n="0118a15"/>闻说大乘经故。名妙法莲花教菩萨法也。欲令凡 <lb ed="X" n="0375c22"/><lb ed="R051" n="0118a16"/>小耻小慕大。引权入实之旨也。故知七卷经文。一 <lb ed="X" n="0375c23"/><lb ed="R051" n="0118a17"/>光托出。更无馀蕴矣。上问种种因缘等竟。</p><p xml:id="pX32p0375c2317" cb:place="inline">△六七 <lb ed="X" n="0375c24"/><lb ed="R051" n="0118a18"/>行问供舍利起塔。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0376a" n="0376a"/> <lb ed="X" n="0376a01"/><lb ed="R051" n="0118b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0376a0101"><name role="" type="person">文殊师利</name>又有菩萨<note place="inline">至</note>如天树王其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376a02"/><lb ed="R051" n="0118b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0376a0201">灭後为供舍利造塔庙。无数恒沙。此塔之数也。高 <lb ed="X" n="0376a03"/><lb ed="R051" n="0118b03"/>五千由旬者。一由旬四十里。则有二十万里之高。 <lb ed="X" n="0376a04"/><lb ed="R051" n="0118b04"/>直曰纵。横曰廣。正等横直。四方一样二千由旬。则 <lb ed="X" n="0376a05"/><lb ed="R051" n="0118b05"/>有八万里之宽大。此塔之量也。恒沙塔庙各有千 <lb ed="X" n="0376a06"/><lb ed="R051" n="0118b06"/>种幢幡者。表摧邪辅正也。露盘珠网交罗。宝铃节 <lb ed="X" n="0376a07"/><lb ed="R051" n="0118b07"/>凑和鸣。此塔之莊严也。天龙伎乐。此塔之供养也。 <lb ed="X" n="0376a08"/><lb ed="R051" n="0118b08"/>文殊下结。莊严塔庙。其土自然妙好。天树王者。大 <lb ed="X" n="0376a09"/><lb ed="R051" n="0118b09"/>经云。<name role="" type="person">三十三天</name>有树。名圆生。根深五十由旬。高五 <lb ed="X" n="0376a10"/><lb ed="R051" n="0118b10"/>十由旬。枝葉布五十由旬。花香五十由旬。光照五 <lb ed="X" n="0376a11"/><lb ed="R051" n="0118b11"/>十由旬。此树为帝释锺爱。故称天树王。其花开时。 <lb ed="X" n="0376a12"/><lb ed="R051" n="0118b12"/>诸天遊乐其下。丛集<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a1201" n="0376a1201"/><anchor xml:id="beg0376a1201" n="0376a1201"/>围<anchor xml:id="end0376a1201"/>绕故。当知此中。<persName>佛</persName>遗舍利 <lb ed="X" n="0376a13"/><lb ed="R051" n="0118b13"/>以作<persName>佛</persName>事。菩萨奉之用求<persName>佛</persName>道。塔供舍利。庙供圣 <lb ed="X" n="0376a14"/><lb ed="R051" n="0118b14"/>容。梵刹栉比。幢幡鳞次。故托喩于恒沙之多。雕樑 <lb ed="X" n="0376a15"/><lb ed="R051" n="0118b15"/>画宇。藻税奇节。故严饰于国界之中。式样巍我。巧 <lb ed="X" n="0376a16"/><lb ed="R051" n="0118b16"/>夺轮奂。幡腾天上。铃响雲间。珠交星灿。幔锁烟霞。 <lb ed="X" n="0376a17"/><lb ed="R051" n="0118b17"/>不唯崇敬之殊勝。亦乃宇宙之大观。故有天龙雨 <lb ed="X" n="0376a18"/><lb ed="R051" n="0118b18"/>华。人神奏乐庶得正法兴隆。善人增盛。其犹天树。 <lb ed="X" n="0376a19"/><lb ed="R051" n="0119a01"/>花开艳丽。故令天宫皎洁。香风微动。天人得其怡 <lb ed="X" n="0376a20"/><lb ed="R051" n="0119a02"/>乐。故曰。如天树王其花开敷也。颂上问<anchor xml:id="nkr_note_add_0376a2001" n="0376a2001"/><anchor xml:id="beg0376a2001" n="0376a2001"/>已<anchor xml:id="end0376a2001"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0376a2018" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0376a21"/><lb ed="R051" n="0119a03"/>八行请答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376a22"/><lb ed="R051" n="0119a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0376a2201"><persName>佛</persName>放一光我及众会<note place="inline">至</note>瞻察仁者为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0376a23"/><lb ed="R051" n="0119a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0376a2301"><persName>佛</persName>放一光。能照也。我及众会。依光能见之人也。国 <lb ed="X" n="0376a24"/><lb ed="R051" n="0119a06"/>界。法会所见之境也。只此一光。见有如许种种殊 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0376b" n="0376b"/> <lb ed="X" n="0376b01"/><lb ed="R051" n="0119a07"/>特妙好之事。问。彼东方万八千世界。去灵山不知 <lb ed="X" n="0376b02"/><lb ed="R051" n="0119a08"/>多少远近。不曰见彼。而曰见此者。何也。答。因<persName>佛</persName>光 <lb ed="X" n="0376b03"/><lb ed="R051" n="0119a09"/>照。即远即近。如在目前。忘其彼此也。神力智慧希 <lb ed="X" n="0376b04"/><lb ed="R051" n="0119a10"/>有者。谓世界廣大高厚。计万八千。以凡圣因果情 <lb ed="X" n="0376b05"/><lb ed="R051" n="0119a11"/>器。劫时久近始终。因缘相貌信解之多彙。而无量 <lb ed="X" n="0376b06"/><lb ed="R051" n="0119a12"/>无边。不移此而见彼。无远近也。不移一时而见多 <lb ed="X" n="0376b07"/><lb ed="R051" n="0119a13"/>劫。无过现也。圣凡隐显。因果彼此。略无毫忽不见。 <lb ed="X" n="0376b08"/><lb ed="R051" n="0119a14"/>略无些须错杂。非诸<persName>佛</persName>神通智慧力。安能如是。故 <lb ed="X" n="0376b09"/><lb ed="R051" n="0119a15"/>曰稀有。放一净光者。能照有分限也。照无量国者。 <lb ed="X" n="0376b10"/><lb ed="R051" n="0119a16"/>所照事无量也。自初说颂沿至前节。皆申弥勒一 <lb ed="X" n="0376b11"/><lb ed="R051" n="0119a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0376b1101" n="0376b1101"/><anchor xml:id="beg0376b1101" n="0376b1101"/>己<anchor xml:id="end0376b1101"/>之疑。应长行尔时弥勒作是念至我今当问之 <lb ed="X" n="0376b12"/><lb ed="R051" n="0119a18"/>文。此下为法会大众申疑。应长行尔时比丘至悉 <lb ed="X" n="0376b13"/><lb ed="R051" n="0119b01"/>见彼土国界莊严之文。故前颂曰。我住于此。我见 <lb ed="X" n="0376b14"/><lb ed="R051" n="0119b02"/>彼土。我见诸王。皆以我为称。此则将欲求答。以除 <lb ed="X" n="0376b15"/><lb ed="R051" n="0119b03"/>其疑。故兼大众。而云我及众会。我等见此。始以<anchor xml:id="nkr_note_add_0376b1501" n="0376b1501"/><anchor xml:id="beg0376b1501" n="0376b1501"/>己<anchor xml:id="end0376b1501"/> <lb ed="X" n="0376b16"/><lb ed="R051" n="0119b04"/>兼人而称。到此则专主众会而请。故曰愿决众疑。 <lb ed="X" n="0376b17"/><lb ed="R051" n="0119b05"/>四众欣仰者。承上文而言。谓所现之瑞。若是一向 <lb ed="X" n="0376b18"/><lb ed="R051" n="0119b06"/>曾有之事。则众人不疑。即疑我弥勒亦能为众决 <lb ed="X" n="0376b19"/><lb ed="R051" n="0119b07"/>之。因向未有。今忽见之。四众欣然钦仰。各生其疑 <lb ed="X" n="0376b20"/><lb ed="R051" n="0119b08"/>瞻察仁者。仍视我身。疑念<persName>世尊</persName>何故放此眉间光 <lb ed="X" n="0376b21"/><lb ed="R051" n="0119b09"/>明。照见生<persName>佛</persName>事相始终。我既不能为众决疑。众又 <lb ed="X" n="0376b22"/><lb ed="R051" n="0119b10"/>不敢请问仁者。故我虽为众请。实为自请。仁者解 <lb ed="X" n="0376b23"/><lb ed="R051" n="0119b11"/>我疑。则众疑自解矣。故云<persName>佛</persName>子时答决疑令喜。时 <lb ed="X" n="0376b24"/><lb ed="R051" n="0119b12"/>答者。乃求应时速答之意。何所饶益等。正出其疑。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0376c" n="0376c"/> <lb ed="X" n="0376c01"/><lb ed="R051" n="0119b13"/>谓<persName>佛</persName>寻常说经则不入定。入定则不雨花。雨花则 <lb ed="X" n="0376c02"/><lb ed="R051" n="0119b14"/>不动地。动地则不放光。放光则光中未曾见许多 <lb ed="X" n="0376c03"/><lb ed="R051" n="0119b15"/>事相。今<persName>佛</persName>如此。果何所饶益众生之事。而先演畅 <lb ed="X" n="0376c04"/><lb ed="R051" n="0119b16"/>此光明也耶。<persName>佛</persName>坐下。谓<persName>佛</persName>今畅此光明。还是为发 <lb ed="X" n="0376c05"/><lb ed="R051" n="0119b17"/>明<persName>佛</persName>初坐道场所得妙法耶。还是为诸菩萨授阿 <lb ed="X" n="0376c06"/><lb ed="R051" n="0119b18"/>耨菩提记耶。示诸下。谓若说妙法。往昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0376c0601" n="0376c0601"/><anchor xml:id="beg0376c0601" n="0376c0601"/>已<anchor xml:id="end0376c0601"/>说。若谓 <lb ed="X" n="0376c07"/><lb ed="R051" n="0120a01"/>授记。往昔<anchor xml:id="nkr_note_add_0376c0701" n="0376c0701"/><anchor xml:id="beg0376c0701" n="0376c0701"/>已<anchor xml:id="end0376c0701"/>授。幷不见<persName>佛</persName>眉间光明。示万八千世 <lb ed="X" n="0376c08"/><lb ed="R051" n="0120a02"/>界之<persName>佛</persName>土。众宝莊严而淸净。亦不曾见<persName>佛</persName>土中有 <lb ed="X" n="0376c09"/><lb ed="R051" n="0120a03"/>许多之诸<persName>佛</persName>。今者示土现<persName>佛</persName>。故我定知此非小因 <lb ed="X" n="0376c10"/><lb ed="R051" n="0120a04"/>缘。必是为一大事因缘也。只此说法授记二句。弥 <lb ed="X" n="0376c11"/><lb ed="R051" n="0120a05"/>勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0376c1101" n="0376c1101"/><anchor xml:id="beg0376c1101" n="0376c1101"/>已<anchor xml:id="end0376c1101"/>将一部法花经说毕了也。向下文殊廣引。世 <lb ed="X" n="0376c12"/><lb ed="R051" n="0120a06"/>尊出定赞扬。无非此也。弥勒果不知乎。古人于此 <lb ed="X" n="0376c13"/><lb ed="R051" n="0120a07"/>一段立四伏难。言伏难者。文殊内心构难。不肯时 <lb ed="X" n="0376c14"/><lb ed="R051" n="0120a08"/>答。其意有三。一此瑞稀奇。不可仓猝轻尔有判。二 <lb ed="X" n="0376c15"/><lb ed="R051" n="0120a09"/>智众如海。谦光推高。三靳固前却。生众渴仰。故以 <lb ed="X" n="0376c16"/><lb ed="R051" n="0120a10"/>伏难潜而拒之。弥勒彰灼释难。意亦有三。一瑞大 <lb ed="X" n="0376c17"/><lb ed="R051" n="0120a11"/>疑大。若不为释。忧兕在怀。妨闻正法。二海众虽多。 <lb ed="X" n="0376c18"/><lb ed="R051" n="0120a12"/>機在仁者。三阖众瞻仁。故知注诚慇重。所以彰言 <lb ed="X" n="0376c19"/><lb ed="R051" n="0120a13"/>释难。请令时答。初伏难。因弥勒云<persName>佛</persName>子文殊愿决 <lb ed="X" n="0376c20"/><lb ed="R051" n="0120a14"/>众疑。文殊起伏难云。汝云众疑。众未曾疑。若疑应 <lb ed="X" n="0376c21"/><lb ed="R051" n="0120a15"/>问。今众不问。是不疑也。众既不疑。我何所决。弥勒 <lb ed="X" n="0376c22"/><lb ed="R051" n="0120a16"/>以偈释云。四众欣仰。瞻仁及我。及我欲我问。瞻仁 <lb ed="X" n="0376c23"/><lb ed="R051" n="0120a17"/>欲仁答。文殊即起二伏难云。众同有疑。不易可答。 <lb ed="X" n="0376c24"/><lb ed="R051" n="0120a18"/>待<persName>佛</persName>出定。然後决疑。弥勒以偈释云。<persName>佛</persName>子时答。决 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0377a" n="0377a"/> <lb ed="X" n="0377a01"/><lb ed="R051" n="0120b01"/>疑令喜。有疑在怀。忧兕不泰。应以时答。复知<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0377a02"/><lb ed="R051" n="0120b02"/>何时出定。文殊起三伏难云。我与仁者。同居学地。 <lb ed="X" n="0377a03"/><lb ed="R051" n="0120b03"/>欲测<persName>佛</persName>意。微共筹量。独令我答。于理不可。弥勒以 <lb ed="X" n="0377a04"/><lb ed="R051" n="0120b04"/>偈释云。<persName>佛</persName>坐道场等。我亦微心下思。踟蹰两楹。为 <lb ed="X" n="0377a05"/><lb ed="R051" n="0120b05"/>说妙法耶。为当授记耶。文殊起四伏难云。若如汝 <lb ed="X" n="0377a06"/><lb ed="R051" n="0120b06"/>说。即是释疑。何烦我答。弥勒以偈释云。示诸<persName>佛</persName>土。 <lb ed="X" n="0377a07"/><lb ed="R051" n="0120b07"/>此非小缘。安得以我犹豫之心。而判<persName>如来</persName>一大事 <lb ed="X" n="0377a08"/><lb ed="R051" n="0120b08"/>因缘耶。文殊伏难既穷。谦光亦止。故末偈结请。弥 <lb ed="X" n="0377a09"/><lb ed="R051" n="0120b09"/>勒意谓。予罔象其怀。难决圣意。子为法门冠盖幸 <lb ed="X" n="0377a10"/><lb ed="R051" n="0120b10"/>流三峡之辩。荡涤尘滞。愿垂长虹之手。以发复盆 <lb ed="X" n="0377a11"/><lb ed="R051" n="0120b11"/>勿负我及四众龙神。瞻察仁者之心。于此说法授 <lb ed="X" n="0377a12"/><lb ed="R051" n="0120b12"/>记之事。为说何等。问辞铿锵。意亦绸缪。灵山一会。 <lb ed="X" n="0377a13"/><lb ed="R051" n="0120b13"/>宾主酬酢。宛然目前也。发问序<anchor xml:id="nkr_note_add_0377a1301" n="0377a1301"/><anchor xml:id="beg0377a1301" n="0377a1301"/>已<anchor xml:id="end0377a1301"/>竟。</p><p xml:id="pX32p0377a1315" cb:place="inline">△五答问序。 <lb ed="X" n="0377a14"/><lb ed="R051" n="0120b14"/>有长行偈颂。长行有四。一唯忖答。二略曾见答。三 <lb ed="X" n="0377a15"/><lb ed="R051" n="0120b15"/>廣曾见答。四分明判答。夫以下测上。止可罔象卜 <lb ed="X" n="0377a16"/><lb ed="R051" n="0120b16"/>度。唯昔俦今。不可顿决。所以初从彷彿。次引略见。 <lb ed="X" n="0377a17"/><lb ed="R051" n="0120b17"/>略见未周。更引廣见。以多证一。尔乃分明判答也。 <lb ed="X" n="0377a18"/><lb ed="R051" n="0120b18"/>且初唯忖答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a19"/><lb ed="R051" n="0121a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0377a1901">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>吹大法螺击大法鼓演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377a20"/><lb ed="R051" n="0121a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0377a2001">尔时下。标章。语者觌面相告也。面对慈氏。声及众 <lb ed="X" n="0377a21"/><lb ed="R051" n="0121a03"/>耳。大士者。菩萨有三名。或云大士。大道心之士故。 <lb ed="X" n="0377a22"/><lb ed="R051" n="0121a04"/>或云开士。开众生信心故。或云高士。陞出凡夫小 <lb ed="X" n="0377a23"/><lb ed="R051" n="0121a05"/>乘故。如我下。正唯忖也。如我一句。是文殊发露<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0377a24"/><lb ed="R051" n="0121a06"/>道之真機。故假思惟以弄引。非实不知而唯忖也。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0377b" n="0377b"/> <lb ed="X" n="0377b01"/><lb ed="R051" n="0121a07"/>然二大老既为影响权现。不复行实。若不假思惟。 <lb ed="X" n="0377b02"/><lb ed="R051" n="0121a08"/>明明道破。则簧鼓之仪不成。所以下文明引灯明 <lb ed="X" n="0377b03"/><lb ed="R051" n="0121a09"/>之事迹。暗透释迦之作略。轻敲响卖。实权内之玄 <lb ed="X" n="0377b04"/><lb ed="R051" n="0121a10"/>機。暗做明瞒。乃权中之巧思耳。前疑念中云。当以 <lb ed="X" n="0377b05"/><lb ed="R051" n="0121a11"/>问谁谁能答者。谁能二字。有暗指文殊之意。弥勒 <lb ed="X" n="0377b06"/><lb ed="R051" n="0121a12"/>既有暗指之权。文殊岂无明彰之巧。故曰如我唯 <lb ed="X" n="0377b07"/><lb ed="R051" n="0121a13"/>忖。如我者不如彼也。唯者思惟也。忖者忖量也。意 <lb ed="X" n="0377b08"/><lb ed="R051" n="0121a14"/>谓诸<persName>佛</persName>蕴奥。理不易测。彼此同科。谁不疑者。然目 <lb ed="X" n="0377b09"/><lb ed="R051" n="0121a15"/>睹而心思。意沉而默想。引例攀条。忖𢜬圣意。不出 <lb ed="X" n="0377b10"/><lb ed="R051" n="0121a16"/>仁者两疑之问。如我思惟忖𢜬。将欲说大法等。欲 <lb ed="X" n="0377b11"/><lb ed="R051" n="0121a17"/>者将说未说也。大法者妙法也。意谓四十年前。将 <lb ed="X" n="0377b12"/><lb ed="R051" n="0121a18"/>此妙法。开为三乘五乘七方便之教。逐機之谈。曲 <lb ed="X" n="0377b13"/><lb ed="R051" n="0121b01"/>顺众生。随他意语。巧逗时機。不名大法。今日放光 <lb ed="X" n="0377b14"/><lb ed="R051" n="0121b02"/>现相。欲说此一乘大法。随自意语。禀自行权实也。 <lb ed="X" n="0377b15"/><lb ed="R051" n="0121b03"/>又大即包罗義。开三显一。会权归实。包罗三五七 <lb ed="X" n="0377b16"/><lb ed="R051" n="0121b04"/>等。雨者滋润義。四十年前所说之法。如东山起雲 <lb ed="X" n="0377b17"/><lb ed="R051" n="0121b05"/>东山雨。西山起雲西山雨。三草二木随分受润。不 <lb ed="X" n="0377b18"/><lb ed="R051" n="0121b06"/>名大雨。今日欲以平等一味大法之雨。充润一切 <lb ed="X" n="0377b19"/><lb ed="R051" n="0121b07"/>枯槁众生。是大法雨也。如油然作雲。沛然下雨。下 <lb ed="X" n="0377b20"/><lb ed="R051" n="0121b08"/>文一雲普覆等。螺以号令为義。四十年前。以种种 <lb ed="X" n="0377b21"/><lb ed="R051" n="0121b09"/>因缘譬喩。循循善诱。如号令前队则前队吹螺。号 <lb ed="X" n="0377b22"/><lb ed="R051" n="0121b10"/>令左哨则左哨吹螺。各随队伍排兵佈阵。不名大 <lb ed="X" n="0377b23"/><lb ed="R051" n="0121b11"/>法螺。今日欲改三乘之号令。归一实之圆道。以一 <lb ed="X" n="0377b24"/><lb ed="R051" n="0121b12"/>音普告大众。是大法螺也。如中军帐吹螺。则前後 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0377c" n="0377c"/> <lb ed="X" n="0377c01"/><lb ed="R051" n="0121b13"/>左右皆号令之。下文云。若有闻法者无一不成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0377c02"/><lb ed="R051" n="0121b14"/>等。鼓者<g ref="#CB15081">策</g>进義。四十年前。或击天鼓。使人种善戒 <lb ed="X" n="0377c03"/><lb ed="R051" n="0121b15"/>恶。引诸童蒙。依教修行。得二乘小果。如兵不前进。 <lb ed="X" n="0377c04"/><lb ed="R051" n="0121b16"/>以鼓<g ref="#CB15081">策</g>之。不名大法鼓。今日欲击涂毒大鼓。<g ref="#CB15081">策</g>进 <lb ed="X" n="0377c05"/><lb ed="R051" n="0121b17"/>懈怠小乘。令至宝所。是大法鼓也。如将台大鼓一 <lb ed="X" n="0377c06"/><lb ed="R051" n="0121b18"/>击。则一切将卒无不勇进。下文云。今为汝等说最 <lb ed="X" n="0377c07"/><lb ed="R051" n="0122a01"/>实事。诸声闻众非实灭度等。演者宣佈也。義者義 <lb ed="X" n="0377c08"/><lb ed="R051" n="0122a02"/>理也。四十年前。但演生住异灭。无常苦空。六度差 <lb ed="X" n="0377c09"/><lb ed="R051" n="0122a03"/>别之義。皆以实相为体。不名大法義。今日欲发挥 <lb ed="X" n="0377c10"/><lb ed="R051" n="0122a04"/>实相不二之義理。诸法差别之本根。故曰演大法 <lb ed="X" n="0377c11"/><lb ed="R051" n="0122a05"/>義。又欲说大法一句。应法说一周。开三显一之旨。 <lb ed="X" n="0377c12"/><lb ed="R051" n="0122a06"/>雨大法雨。应喩说一周。洒火宅之乾<g ref="#CB08504">焰</g>。令诸子得 <lb ed="X" n="0377c13"/><lb ed="R051" n="0122a07"/>淸凉。三草二木不隔枯荣。吹大法螺。应因缘一周。 <lb ed="X" n="0377c14"/><lb ed="R051" n="0122a08"/>荡化城之小教。废草庵之滞情。廣记现在。悬记未 <lb ed="X" n="0377c15"/><lb ed="R051" n="0122a09"/>来。击大法鼓。应法师功德。至安乐行。募人弘经。行 <lb ed="X" n="0377c16"/><lb ed="R051" n="0122a10"/>菩萨道。是鼓舞意。演大法義。应涌出至经终。开师 <lb ed="X" n="0377c17"/><lb ed="R051" n="0122a11"/>门之近迹。显<persName>佛</persName>地之远本。幷诸菩萨奉命通经。以 <lb ed="X" n="0377c18"/><lb ed="R051" n="0122a12"/>终普贤大行。如是则全经旨要被文殊一唯忖而 <lb ed="X" n="0377c19"/><lb ed="R051" n="0122a13"/>说尽了也。</p><p xml:id="pX32p0377c1905" cb:place="inline">△二略曾见答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377c20"/><lb ed="R051" n="0122a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0377c2001">诸善男子我于过去诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0377c21"/><lb ed="R051" n="0122a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0377c2101">我于过去曾见等。应弥勒疑中曾亲近至必应见 <lb ed="X" n="0377c22"/><lb ed="R051" n="0122a16"/>之文。何以知<persName>佛</persName>欲说大法也。以我曾见过去诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0377c23"/><lb ed="R051" n="0122a17"/>说经入定後便放光。放光後即说大法。今见如昔。 <lb ed="X" n="0377c24"/><lb ed="R051" n="0122a18"/>昔只如今。以是之故。当知今<persName>佛</persName>现光。亦欲说大法 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0378a" n="0378a"/> <lb ed="X" n="0378a01"/><lb ed="R051" n="0122b01"/>也。欲令二字。是诸<persName>佛</persName>本怀。难信之法。即一乘实相。 <lb ed="X" n="0378a02"/><lb ed="R051" n="0122b02"/>难信而曰一切世间者。是不但恶道难信。而人天 <lb ed="X" n="0378a03"/><lb ed="R051" n="0122b03"/>犹然疑之。不但凡夫难信。而二乘犹然疑之。不但 <lb ed="X" n="0378a04"/><lb ed="R051" n="0122b04"/>二乘难信。而菩萨犹然疑之。故曰一切世间也。昔 <lb ed="X" n="0378a05"/><lb ed="R051" n="0122b05"/>日所说乘是三乘。性有五性。人之易信也。今欲说 <lb ed="X" n="0378a06"/><lb ed="R051" n="0122b06"/>三乘是一乘。五性是一性。人之难信也。寻常但说 <lb ed="X" n="0378a07"/><lb ed="R051" n="0122b07"/>唯<persName>佛</persName>一人独得正觉。今曰。不令独得灭度。皆以如 <lb ed="X" n="0378a08"/><lb ed="R051" n="0122b08"/>来灭度度之。人之难信也。要开示悟入<persName>佛</persName>之知见。 <lb ed="X" n="0378a09"/><lb ed="R051" n="0122b09"/>普令一切众生。个个闻知即心即<persName>佛</persName>。无二无三之 <lb ed="X" n="0378a10"/><lb ed="R051" n="0122b10"/>旨。故现斯瑞耳。此中欲说即说难信等。是文殊不 <lb ed="X" n="0378a11"/><lb ed="R051" n="0122b11"/>肯直说妙法。微婉其辞以敦信耳。令众会旧疑既 <lb ed="X" n="0378a12"/><lb ed="R051" n="0122b12"/>消。新疑又生。至判答中方分明说破。又难信一句 <lb ed="X" n="0378a13"/><lb ed="R051" n="0122b13"/>最重。下文出定双歎。千二腾疑。开近显远。弥勒腾 <lb ed="X" n="0378a14"/><lb ed="R051" n="0122b14"/>疑。皆难信也。</p><p xml:id="pX32p0378a1406" cb:place="inline">△三廣曾见答。此中更分明于略见。 <lb ed="X" n="0378a15"/><lb ed="R051" n="0122b15"/>前弥勒因光横见东方以为问。此文殊引古竖见 <lb ed="X" n="0378a16"/><lb ed="R051" n="0122b16"/>而为答。横竖显诸<persName>佛</persName>道同也。文分三。初引一<persName>佛</persName>同。 <lb ed="X" n="0378a17"/><lb ed="R051" n="0122b17"/>二引二万<persName>佛</persName>同。三最後一<persName>佛</persName>同。今初引一<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378a18"/><lb ed="R051" n="0122b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0378a1801">诸善男子如过去无量无边<note place="inline">至</note>成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0378a19"/><lb ed="R051" n="0123a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0378a1901">过去下。明时节。梵语僧祇。此云无数。劫波此云长 <lb ed="X" n="0378a20"/><lb ed="R051" n="0123a02"/>时。无量等。言劫数之远。表一乘之道。超诸群数也。 <lb ed="X" n="0378a21"/><lb ed="R051" n="0123a03"/>有<persName>佛</persName>下。标名号。别号日月灯明。玄赞云。日有二能。 <lb ed="X" n="0378a22"/><lb ed="R051" n="0123a04"/>一导明。二成熟。月有二能。一除热。二淸凉。灯有二 <lb ed="X" n="0378a23"/><lb ed="R051" n="0123a05"/>能。一破暗。二传照。显<persName>佛</persName>有导迷至觉。成器熟根。除 <lb ed="X" n="0378a24"/><lb ed="R051" n="0123a06"/>烦恼之热。得涅槃之凉。化生传法。破愚痴暗。有此 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0378b" n="0378b"/> <lb ed="X" n="0378b01"/><lb ed="R051" n="0123a07"/>功能。故立其名。亦三德圆满之称。别号云何同。当 <lb ed="X" n="0378b02"/><lb ed="R051" n="0123a08"/>以名别義同释之。日是慧。月是定。定慧自行也。灯 <lb ed="X" n="0378b03"/><lb ed="R051" n="0123a09"/>明化他德也。能仁能定慧。能自他。诸<persName>佛</persName>之号随缘 <lb ed="X" n="0378b04"/><lb ed="R051" n="0123a10"/>称别。義不殊故。<persName>如来</persName>下。通号。<persName>如来</persName>者。仿同先德号。 <lb ed="X" n="0378b05"/><lb ed="R051" n="0123a11"/>今<persName>佛</persName>仿同先<persName>佛</persName>之再来故。不动本觉之理名如。观 <lb ed="X" n="0378b06"/><lb ed="R051" n="0123a12"/>察照了始觉之智名来。谓从凡夫起智断惑。惑尽 <lb ed="X" n="0378b07"/><lb ed="R051" n="0123a13"/>智亡。妙契如理。始本不二。名<persName>如来</persName>。又无所从来亦 <lb ed="X" n="0378b08"/><lb ed="R051" n="0123a14"/>无所去。故名<persName>如来</persName>。又诸法如義。即法身德也。<persName>应供</persName> <lb ed="X" n="0378b09"/><lb ed="R051" n="0123a15"/>者。堪为福田号。福慧双具。道证圆觉。堪为人天种 <lb ed="X" n="0378b10"/><lb ed="R051" n="0123a16"/>福之因。故云<persName>应供</persName>。後文云。普于其中应受供养。即 <lb ed="X" n="0378b11"/><lb ed="R051" n="0123a17"/>解脱德也。<persName>正遍知</persName>者。遍知法界号。正拣外道之邪。 <lb ed="X" n="0378b12"/><lb ed="R051" n="0123a18"/>遍拣小乘之偏。现前松直棘曲。鹄白乌玄。皆了元 <lb ed="X" n="0378b13"/><lb ed="R051" n="0123b01"/>因。乃至恒沙界外。一滴之雨亦知头数。即般若德 <lb ed="X" n="0378b14"/><lb ed="R051" n="0123b02"/>也。<persName>明行足</persName>者果显因德号。明是慧。行是福。以果德 <lb ed="X" n="0378b15"/><lb ed="R051" n="0123b03"/>成就赖福慧故。由奉持正法故明足。供养诸<persName>佛</persName>故 <lb ed="X" n="0378b16"/><lb ed="R051" n="0123b04"/>行足。福慧双隆。果感万德。故云<persName>明行足</persName>。<persName>善逝</persName>者妙 <lb ed="X" n="0378b17"/><lb ed="R051" n="0123b05"/>往菩提号。五住究尽。行道圆满。穷尽妙觉。然後倒 <lb ed="X" n="0378b18"/><lb ed="R051" n="0123b06"/>驾慈航。向今时门头示成正觉。故云妙往。<persName>世间解</persName> <lb ed="X" n="0378b19"/><lb ed="R051" n="0123b07"/>者。达伪通真号。三世间内。色心诸法无不净故。即 <lb ed="X" n="0378b20"/><lb ed="R051" n="0123b08"/>以权实二智。了达幻伪通一真实也。一器世间。谓 <lb ed="X" n="0378b21"/><lb ed="R051" n="0123b09"/>山林等。如器而盛有情故。二有情世间。谓四生六 <lb ed="X" n="0378b22"/><lb ed="R051" n="0123b10"/>道各有分别情故。三智正觉世间。谓三乘贤圣各 <lb ed="X" n="0378b23"/><lb ed="R051" n="0123b11"/>有所觉之正道故。<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>者。摄化从道 <lb ed="X" n="0378b24"/><lb ed="R051" n="0123b12"/>号。五住究尽。二死永亡。果德圆成。超世出世间。独 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0378c" n="0378c"/> <lb ed="X" n="0378c01"/><lb ed="R051" n="0123b13"/>称无上。若人天三乘等觉。皆名有上故。调理控御。 <lb ed="X" n="0378c02"/><lb ed="R051" n="0123b14"/>能说能行。故云丈夫。一切众生不悟<persName>佛</persName>之知见。轮 <lb ed="X" n="0378c03"/><lb ed="R051" n="0123b15"/>迴六道。无有休息。故我<persName>世尊</persName>以三乘法调理控御。 <lb ed="X" n="0378c04"/><lb ed="R051" n="0123b16"/>使其自凡至圣悟<persName>佛</persName>知见故。<persName>天人师</persName>者。应機说法 <lb ed="X" n="0378c05"/><lb ed="R051" n="0123b17"/>号。模笵人天。应機说法。三根普被。令归一寂故。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0378c06"/><lb ed="R051" n="0123b18"/>者。三觉圆明号。自觉拣凡夫。觉他拣二乘。圆满拣 <lb ed="X" n="0378c07"/><lb ed="R051" n="0124a01"/>菩萨故。<persName>世尊</persName>者。出世独尊号。世出世间。唯<persName>佛</persName>独尊 <lb ed="X" n="0378c08"/><lb ed="R051" n="0124a02"/>故。演说下。明说法。拣四围等典曰正法。即一切法 <lb ed="X" n="0378c09"/><lb ed="R051" n="0124a03"/>曰大。離一切相曰正。不即不離是即非即曰妙。皆 <lb ed="X" n="0378c10"/><lb ed="R051" n="0124a04"/>一实相法也。谓日月灯<persName>佛</persName>出现于世。为诸众生宣 <lb ed="X" n="0378c11"/><lb ed="R051" n="0124a05"/>演正法。令悉到于智地。此句总标一代时教无非 <lb ed="X" n="0378c12"/><lb ed="R051" n="0124a06"/>正法。初善下一段。古今註各不同。天台独<name role="" type="person">释花严</name>。 <lb ed="X" n="0378c13"/><lb ed="R051" n="0124a07"/>合顿教序正流通。如是则其语巧妙一句不合。称 <lb ed="X" n="0378c14"/><lb ed="R051" n="0124a08"/>性之谈。实无巧妙之语。温陵释此开三乘为三善。 <lb ed="X" n="0378c15"/><lb ed="R051" n="0124a09"/>皆应时契善故。如是则其義深远一句相违。今释 <lb ed="X" n="0378c16"/><lb ed="R051" n="0124a10"/>三善者。凡诸<persName>佛</persName>出世。所说一代时教。总分三时。如 <lb ed="X" n="0378c17"/><lb ed="R051" n="0124a11"/>西域一年三际。一日三分義同。此三善字乃至善 <lb ed="X" n="0378c18"/><lb ed="R051" n="0124a12"/>之善。指一乘实相之至理也。言三时者。初时说华 <lb ed="X" n="0378c19"/><lb ed="R051" n="0124a13"/>严大教。先被上根利智之機。中时说人天三乘等 <lb ed="X" n="0378c20"/><lb ed="R051" n="0124a14"/>教。被三根之機。後时说一乘实相平等之法。总被 <lb ed="X" n="0378c21"/><lb ed="R051" n="0124a15"/>三乘五性之機。虽三时说法不同。機自差别。而如 <lb ed="X" n="0378c22"/><lb ed="R051" n="0124a16"/>来所说之理。本一实相流出。元非有二。故皆称善。 <lb ed="X" n="0378c23"/><lb ed="R051" n="0124a17"/>无非归。于至善之地。此文殊大智巧谈。先总标一 <lb ed="X" n="0378c24"/><lb ed="R051" n="0124a18"/>代之理同。下释三时之義别。其義深远者。释上初 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0379a" n="0379a"/> <lb ed="X" n="0379a01"/><lb ed="R051" n="0124b01"/>善。说花严也。乃<persName>佛</persName>自修自证之道。经旷劫而修。历 <lb ed="X" n="0379a02"/><lb ed="R051" n="0124b02"/>三祇而证。人天不知。二乘莫测。故曰深远。其语巧 <lb ed="X" n="0379a03"/><lb ed="R051" n="0124b03"/>妙者。释上中善。说三乘也。一乘实相之法。随众生 <lb ed="X" n="0379a04"/><lb ed="R051" n="0124b04"/>性欲。隐实施权。分别说三。即阿含等教。随他意语 <lb ed="X" n="0379a05"/><lb ed="R051" n="0124b05"/>曰巧。藉权显实曰妙。纯一具足等者。释上後善。说 <lb ed="X" n="0379a06"/><lb ed="R051" n="0124b06"/>法花涅槃等教也。纯谈实相之理。会归一乘之道。 <lb ed="X" n="0379a07"/><lb ed="R051" n="0124b07"/>曰纯一。无二亦无三。唯此一事实。曰无杂。具修六 <lb ed="X" n="0379a08"/><lb ed="R051" n="0124b08"/>度廣被万行。一尘不染。性相双融。曰具足等。上句 <lb ed="X" n="0379a09"/><lb ed="R051" n="0124b09"/>法花。下句涅槃。为求下。详明说三乘之意。因随機 <lb ed="X" n="0379a10"/><lb ed="R051" n="0124b10"/>宜而说三乘。<persName>佛</persName>意唯为一乘。元无二三。谓有求声 <lb ed="X" n="0379a11"/><lb ed="R051" n="0124b11"/>闻者说四谛法以应之。令断惑而度生死。入道而 <lb ed="X" n="0379a12"/><lb ed="R051" n="0124b12"/>证涅槃。闻<persName>佛</persName>音教。曰声闻。四皆审谛不虚。曰谛。苦 <lb ed="X" n="0379a13"/><lb ed="R051" n="0124b13"/>集世间因果。灭道出世因果。有馀涅槃。那言究竟 <lb ed="X" n="0379a14"/><lb ed="R051" n="0124b14"/>令彼欣乐取证。方便说故。有求支<persName>佛</persName>者。说因缘法 <lb ed="X" n="0379a15"/><lb ed="R051" n="0124b15"/>以应之。应对求言。随乐欲故。一无明。无所明了故。 <lb ed="X" n="0379a16"/><lb ed="R051" n="0124b16"/>二行。有造作故。三妄念投胎。名识。四胎中心色。为 <lb ed="X" n="0379a17"/><lb ed="R051" n="0124b17"/>名色。五胎中六根。根有入尘之義曰入。六触。出胎 <lb ed="X" n="0379a18"/><lb ed="R051" n="0124b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0379a1801" n="0379a1801"/><anchor xml:id="beg0379a1801" n="0379a1801"/>已<anchor xml:id="end0379a1801"/>後根对尘故。七领纳前境名受。八贪于五欲名 <lb ed="X" n="0379a19"/><lb ed="R051" n="0125a01"/>爱。九追逐尘境名取。十因果不亡曰有。十一还受 <lb ed="X" n="0379a20"/><lb ed="R051" n="0125a02"/>五众之身为生。十二身有熟壞。曰老死。辗转感果 <lb ed="X" n="0379a21"/><lb ed="R051" n="0125a03"/>为因。互相由藉为缘。因观十二觉真谛理。故名缘 <lb ed="X" n="0379a22"/><lb ed="R051" n="0125a04"/>觉。为菩萨大根者。说六度法以应之。令得圆满<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0379a23"/><lb ed="R051" n="0125a05"/>果。三乘之教法虽别。<persName>世尊</persName>之本意无殊。无非令彼 <lb ed="X" n="0379a24"/><lb ed="R051" n="0125a06"/>得无上菩提成一切种智也。一切种智者。谓能以 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0379b" n="0379b"/> <lb ed="X" n="0379b01"/><lb ed="R051" n="0125a07"/>一种智。知一切诸<persName>佛</persName>道法。知一切众生因种。一相 <lb ed="X" n="0379b02"/><lb ed="R051" n="0125a08"/>寂灭相。种种行类。能知能解。名一切种智。即<persName>佛</persName>智 <lb ed="X" n="0379b03"/><lb ed="R051" n="0125a09"/>也。文殊巧谈。令法会二乘。自思自唯。四十年前。欣 <lb ed="X" n="0379b04"/><lb ed="R051" n="0125a10"/>乐小法。执守偏空。辜负<persName>世尊</persName>普令众生成一切种 <lb ed="X" n="0379b05"/><lb ed="R051" n="0125a11"/>智之意。久矣。</p><p xml:id="pX32p0379b0506" cb:place="inline">△二引二万<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379b06"/><lb ed="R051" n="0125a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0379b0601">次复有<persName>佛</persName>亦名日月灯明<note place="inline">至</note>所可说法初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379b07"/><lb ed="R051" n="0125a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0379b0701">二万<persName>佛</persName>。名号说法皆同。颇罗堕者。此云捷疾。亦云 <lb ed="X" n="0379b08"/><lb ed="R051" n="0125a14"/>利根。以根利捷疾不违物情故。亦云满语。所言不 <lb ed="X" n="0379b09"/><lb ed="R051" n="0125a15"/>二满众心故。初中後善。若准天台。此二万<persName>佛</persName>但说 <lb ed="X" n="0379b10"/><lb ed="R051" n="0125a16"/>花严。不说三乘法花。若准温陵。此二万<persName>佛</persName>但说三 <lb ed="X" n="0379b11"/><lb ed="R051" n="0125a17"/>乘。无花严法花。故知前科三善。摄统一代无疑。不 <lb ed="X" n="0379b12"/><lb ed="R051" n="0125a18"/>然。文殊序二万<persName>佛</persName>。但云三善何也。又二万<persName>佛</persName>始末。 <lb ed="X" n="0379b13"/><lb ed="R051" n="0125b01"/>七十馀言叙尽。乃什师译手之妙也。</p><p xml:id="pX32p0379b1315" cb:place="inline">△三最後一 <lb ed="X" n="0379b14"/><lb ed="R051" n="0125b02"/><persName>佛</persName>同。分三。初曾见事与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b1401" n="0379b1401"/><anchor xml:id="beg0379b1401" n="0379b1401"/>已<anchor xml:id="end0379b1401"/>同。二曾见事与今今 <lb ed="X" n="0379b15"/><lb ed="R051" n="0125b03"/>同。三曾见事与今当同。取久远为曾。小近为<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b1501" n="0379b1501"/><anchor xml:id="beg0379b1501" n="0379b1501"/>已<anchor xml:id="end0379b1501"/>。六 <lb ed="X" n="0379b16"/><lb ed="R051" n="0125b04"/>瑞为今。出定去为当也。今初曾见事与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0379b1601" n="0379b1601"/><anchor xml:id="beg0379b1601" n="0379b1601"/>已<anchor xml:id="end0379b1601"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379b17"/><lb ed="R051" n="0125b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0379b1701">其最後<persName>佛</persName>未出家时<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0379b1701" n="0379b1701"/><anchor xml:id="beg0379b1701" n="0379b1701"/>已<anchor xml:id="end0379b1701"/>于千万<persName>佛</persName>所殖诸善本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0379b18"/><lb ed="R051" n="0125b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0379b1801">事论。灯明在俗为轮王。实有八子。虽明有子事同。 <lb ed="X" n="0379b19"/><lb ed="R051" n="0125b07"/>其实下文要出成第八子成<persName>佛</persName>。号曰燃灯。约法。八 <lb ed="X" n="0379b20"/><lb ed="R051" n="0125b08"/>子表八识。<persName>佛</persName>表心王。在俗八子。喩心王在缠转变 <lb ed="X" n="0379b21"/><lb ed="R051" n="0125b09"/>八识。八子皆名意者。意乃心之用也。原是一心之 <lb ed="X" n="0379b22"/><lb ed="R051" n="0125b10"/>体。分成八识之用。用虽有别。其体是一故。有意者。 <lb ed="X" n="0379b23"/><lb ed="R051" n="0125b11"/>眼识见色。有见能别。有生死苦。有涅槃乐故。善者。 <lb ed="X" n="0379b24"/><lb ed="R051" n="0125b12"/>耳识闻声。善恶分明。善超诸有。善入六尘故。无量 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0379c" n="0379c"/> <lb ed="X" n="0379c01"/><lb ed="R051" n="0125b13"/>者。鼻识嗅香。无形无量。无壞无杂故。宝者。舌识了 <lb ed="X" n="0379c02"/><lb ed="R051" n="0125b14"/>味。资身命宝。又辩才无碍。宣出世法宝故。增者。身 <lb ed="X" n="0379c03"/><lb ed="R051" n="0125b15"/>识觉触。增减在身。增有为苦。减无为乐故。除疑者。 <lb ed="X" n="0379c04"/><lb ed="R051" n="0125b16"/>意识知法。除疑了达。除事理疑。了达生死惑故。响 <lb ed="X" n="0379c05"/><lb ed="R051" n="0125b17"/>者。七识相应我痴等四。恒审缘八为自内我。如响 <lb ed="X" n="0379c06"/><lb ed="R051" n="0125b18"/>随声故。法者。八识含藏有漏无漏善恶邪正一切 <lb ed="X" n="0379c07"/><lb ed="R051" n="0126a01"/>诸法故。威德自在二句。八识功能任运自在故。八 <lb ed="X" n="0379c08"/><lb ed="R051" n="0126a02"/>识在缠被四大所拘故。王出家成<persName>佛</persName>者。心王離妄 <lb ed="X" n="0379c09"/><lb ed="R051" n="0126a03"/>证真也。捨王位者。厌三界有漏之荣。欣一乘无为 <lb ed="X" n="0379c10"/><lb ed="R051" n="0126a04"/>之道。亦随出家者。八识转染成净也。所谓有是父。 <lb ed="X" n="0379c11"/><lb ed="R051" n="0126a05"/>必有是子。迷则同迷。悟则同悟。灯明本也。八子迹 <lb ed="X" n="0379c12"/><lb ed="R051" n="0126a06"/>中八相也。父生八子。从本垂迹也。随父出家。会迹 <lb ed="X" n="0379c13"/><lb ed="R051" n="0126a07"/>归本也。大乘意者。直等三心。四弘誓愿。所行无汚。 <lb ed="X" n="0379c14"/><lb ed="R051" n="0126a08"/>具足淸白。曰梵行。心无懈怠。念兹在兹。曰常修。各 <lb ed="X" n="0379c15"/><lb ed="R051" n="0126a09"/>以道备于<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1501" n="0379c1501"/><anchor xml:id="beg0379c1501" n="0379c1501"/>己<anchor xml:id="end0379c1501"/>。垂笵于世。曰法师。<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c1502" n="0379c1502"/><anchor xml:id="beg0379c1502" n="0379c1502"/>已<anchor xml:id="end0379c1502"/>于二句。明因深 <lb ed="X" n="0379c16"/><lb ed="R051" n="0126a10"/>今入圣位。非无因而至。亦非邪因而至。不于一二 <lb ed="X" n="0379c17"/><lb ed="R051" n="0126a11"/><persName>佛</persName>种诸善根也。内因外缘。为众善之本。故云善本。 <lb ed="X" n="0379c18"/><lb ed="R051" n="0126a12"/>问。昔<persName>佛</persName>八子。今<persName>佛</persName>一子。云何同也。答。数虽不等。一 <lb ed="X" n="0379c19"/><lb ed="R051" n="0126a13"/>八赴缘各别。幷出同居之土。八表八正道。一表一 <lb ed="X" n="0379c20"/><lb ed="R051" n="0126a14"/>道淸净也。今取有子事同。昔八子出家发大乘意。 <lb ed="X" n="0379c21"/><lb ed="R051" n="0126a15"/>今<persName>佛</persName>一子住小乘果。云何言同。昔化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0379c2101" n="0379c2101"/><anchor xml:id="beg0379c2101" n="0379c2101"/>已<anchor xml:id="end0379c2101"/>竟。显本 <lb ed="X" n="0379c22"/><lb ed="R051" n="0126a16"/>事彰。故言发大乘意。今未发迹。犹言罗汉。至後显 <lb ed="X" n="0379c23"/><lb ed="R051" n="0126a17"/>本。即是菩萨。其義则同。</p><p xml:id="pX32p0379c2310" cb:place="inline">△二曾见事于今今同。又 <lb ed="X" n="0379c24"/><lb ed="R051" n="0126a18"/>二。初现相同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0380a" n="0380a"/> <lb ed="X" n="0380a01"/><lb ed="R051" n="0126b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380a0101">是时日月灯明<persName>佛</persName>说大乘经<note place="inline">至</note>如今所见是诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a02"/><lb ed="R051" n="0126b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380a0201">六瑞。次第如文。如今所见二句。摄尽下至阿鼻乃 <lb ed="X" n="0380a03"/><lb ed="R051" n="0126b03"/>至起七宝塔一段。经家恐繁文耳。</p><p xml:id="pX32p0380a0314" cb:place="inline">△二疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a04"/><lb ed="R051" n="0126b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380a0401">弥勒当知尔时会中<note place="inline">至</note>欲知此光所为因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a05"/><lb ed="R051" n="0126b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380a0501">準前。当有尔时某菩萨作念一段文。今总擧法众。 <lb ed="X" n="0380a06"/><lb ed="R051" n="0126b06"/>故以二十亿乐欲听法数句该之。欲知此光所为 <lb ed="X" n="0380a07"/><lb ed="R051" n="0126b07"/>因缘。正疑念也。问。既言现相疑念。而无众集发问 <lb ed="X" n="0380a08"/><lb ed="R051" n="0126b08"/>答问者何也。答。義推则有。既说法必集众。既疑念 <lb ed="X" n="0380a09"/><lb ed="R051" n="0126b09"/>必有问。有问必有答。若言昔日某菩萨问。某菩萨 <lb ed="X" n="0380a10"/><lb ed="R051" n="0126b10"/>答。则不待文殊费辞矣。既不言答。亦不出问。</p><p xml:id="pX32p0380a1018" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0380a11"/><lb ed="R051" n="0126b11"/>曾见事与今当同。又分六。初因人同。二说法同。三 <lb ed="X" n="0380a12"/><lb ed="R051" n="0126b12"/>时节同。四唱灭同。五授记同。六通经同。且初因人 <lb ed="X" n="0380a13"/><lb ed="R051" n="0126b13"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a14"/><lb ed="R051" n="0126b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380a1401">时有菩萨名曰妙光有八百弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380a15"/><lb ed="R051" n="0126b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380a1501">圣人无名。因德以彰。神通莫测曰妙。朗照群昏曰 <lb ed="X" n="0380a16"/><lb ed="R051" n="0126b16"/>光。又此菩萨深达权实即離为妙。二智开觉群生 <lb ed="X" n="0380a17"/><lb ed="R051" n="0126b17"/>为光。昔<persName>佛</persName>八子师妙光。<persName>佛</persName>起定为妙光说法花经。 <lb ed="X" n="0380a18"/><lb ed="R051" n="0126b18"/>今<persName>佛</persName>罗雲师身子。下出定为身子说此经。是因人 <lb ed="X" n="0380a19"/><lb ed="R051" n="0127a01"/>同也。或曰。妙光是菩萨。身子是声闻。云何同也。比 <lb ed="X" n="0380a20"/><lb ed="R051" n="0127a02"/>及发迹。身子亦是菩萨。妙光垂迹。未必不是声闻。 <lb ed="X" n="0380a21"/><lb ed="R051" n="0127a03"/>文殊巧说。方便隐显耳。有八百弟子一句按下。後 <lb ed="X" n="0380a22"/><lb ed="R051" n="0127a04"/>文好出弥勒乃八百之一。净名疏云。师有作成之 <lb ed="X" n="0380a23"/><lb ed="R051" n="0127a05"/>能。学有资禀之德。资则捨父从师。敬师如父。师之 <lb ed="X" n="0380a24"/><lb ed="R051" n="0127a06"/>谦让。处资如弟。</p><p xml:id="pX32p0380a2407" cb:place="inline">△二说法同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0380b" n="0380b"/> <lb ed="X" n="0380b01"/><lb ed="R051" n="0127a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380b0101">是时日月灯明<persName>佛</persName>从三昧起<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b02"/><lb ed="R051" n="0127a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380b0201">必因妙光者。灯<persName>佛</persName>表本觉理也。妙光表始觉智也。 <lb ed="X" n="0380b03"/><lb ed="R051" n="0127a09"/>以此理非智不能契入。故因妙光说经。又此妙光。 <lb ed="X" n="0380b04"/><lb ed="R051" n="0127a10"/>人人本具。亘古常恒。灯灯相续。光光圆融。所以说 <lb ed="X" n="0380b05"/><lb ed="R051" n="0127a11"/>法花必因无断续之妙光也。经名妙法。在前文殊 <lb ed="X" n="0380b06"/><lb ed="R051" n="0127a12"/>云。欲说大法。又云难信之法。费尽微婉曲折。至此 <lb ed="X" n="0380b07"/><lb ed="R051" n="0127a13"/>隐讳不住。始唱出经名。</p><p xml:id="pX32p0380b0710" cb:place="inline">△三时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b08"/><lb ed="R051" n="0127a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380b0801">六十小劫不起于座<note place="inline">至</note>若身若心而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b09"/><lb ed="R051" n="0127a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380b0901">六十小劫如食顷。今经五十小劫如半日。是其同 <lb ed="X" n="0380b10"/><lb ed="R051" n="0127a16"/>也。经文非虚。闻法之诚。<persName>佛</persName>威难测。一坐经劫。忘其 <lb ed="X" n="0380b11"/><lb ed="R051" n="0127a17"/>久耳。如世黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0380b1101" n="0380b1101"/><anchor xml:id="beg0380b1101" n="0380b1101"/>粱<anchor xml:id="end0380b1101"/>一梦。山中七日。即可类推。又则大 <lb ed="X" n="0380b12"/><lb ed="R051" n="0127a18"/>觉设教。有神变莫测之力。能延一日为一劫。促一 <lb ed="X" n="0380b13"/><lb ed="R051" n="0127b01"/>劫为一时。不可以六十小劫如食顷为荒唐之言 <lb ed="X" n="0380b14"/><lb ed="R051" n="0127b02"/>也。就增减言。人寿十岁时。子年倍父年。如是增至 <lb ed="X" n="0380b15"/><lb ed="R051" n="0127b03"/>八万四千岁。後百年减一岁。如是减至十岁。一增 <lb ed="X" n="0380b16"/><lb ed="R051" n="0127b04"/>一减为一小劫。二十番增减为一中劫。成住壞空。 <lb ed="X" n="0380b17"/><lb ed="R051" n="0127b05"/>各二十番增减为一大劫。今释迦出世。正当二十 <lb ed="X" n="0380b18"/><lb ed="R051" n="0127b06"/>小劫中。第九减劫也。</p><p xml:id="pX32p0380b1809" cb:place="inline">△四唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b19"/><lb ed="R051" n="0127b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380b1901">日月灯明<persName>佛</persName>于六十小劫<note place="inline">至</note>当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380b20"/><lb ed="R051" n="0127b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380b2001">梵色界主也。魔欲界主也。婆罗门云净行。在家修 <lb ed="X" n="0380b21"/><lb ed="R051" n="0127b09"/>行者。中夜表无为正位。昔<persName>佛</persName>说法花竟。即唱灭。今 <lb ed="X" n="0380b22"/><lb ed="R051" n="0127b10"/>经宝塔品云。<persName>如来</persName>不久当入涅槃。化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0380b2201" n="0380b2201"/><anchor xml:id="beg0380b2201" n="0380b2201"/>已<anchor xml:id="end0380b2201"/>足。唱灭 <lb ed="X" n="0380b23"/><lb ed="R051" n="0127b11"/>事同也。涅槃此云圆寂。众德皆圆。诸妄永寂故。又 <lb ed="X" n="0380b24"/><lb ed="R051" n="0127b12"/>云灭度。灭二障度二死故。又云无为。離生灭故。又 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0380c" n="0380c"/> <lb ed="X" n="0380c01"/><lb ed="R051" n="0127b13"/>云安稳。最寂静故。总之一真理也。小乘亦有无馀。 <lb ed="X" n="0380c02"/><lb ed="R051" n="0127b14"/>子缚<anchor xml:id="nkr_note_add_0380c0201" n="0380c0201"/><anchor xml:id="beg0380c0201" n="0380c0201"/>已<anchor xml:id="end0380c0201"/>尽。果缚尙在为有馀。身智<g ref="#CB01926">灰</g>泯为无馀。大 <lb ed="X" n="0380c03"/><lb ed="R051" n="0127b15"/>乘以五住究尽。二死永亡为无馀。一往释耳。统论 <lb ed="X" n="0380c04"/><lb ed="R051" n="0127b16"/>有三。一性净。凡圣平等。法身也。二圆净。出障圆明。 <lb ed="X" n="0380c05"/><lb ed="R051" n="0127b17"/>般若也。三方便净。现生现灭。解脱也。大论开四。一 <lb ed="X" n="0380c06"/><lb ed="R051" n="0127b18"/>自性淸净涅槃。即真如理。本来不生灭。虽为客障 <lb ed="X" n="0380c07"/><lb ed="R051" n="0128a01"/>所覆。其性本自寂然。众生等有不关修得。二有馀 <lb ed="X" n="0380c08"/><lb ed="R051" n="0128a02"/>依。见思<anchor xml:id="nkr_note_add_0380c0801" n="0380c0801"/><anchor xml:id="beg0380c0801" n="0380c0801"/>已<anchor xml:id="end0380c0801"/>寂。真如出烦恼障。犹馀最後身智。分段 <lb ed="X" n="0380c09"/><lb ed="R051" n="0128a03"/>生死苦依。三乘证无学道所得。三无馀依。以烦恼 <lb ed="X" n="0380c10"/><lb ed="R051" n="0128a04"/>既尽。馀依亦灭。众苦永寂。无有馀依。三乘无学身 <lb ed="X" n="0380c11"/><lb ed="R051" n="0128a05"/>智尽时所证。四无住处。谓真如复出所知障。悲智 <lb ed="X" n="0380c12"/><lb ed="R051" n="0128a06"/>相应。不住生死。不住涅槃。尽未来际。寂而常照。利 <lb ed="X" n="0380c13"/><lb ed="R051" n="0128a07"/>益众生。此四凡夫唯一。圣人有三。唯<persName>佛</persName>具四。</p><p xml:id="pX32p0380c1318" cb:place="inline">△五 <lb ed="X" n="0380c14"/><lb ed="R051" n="0128a08"/>授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380c15"/><lb ed="R051" n="0128a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0380c1501">时有菩萨名曰德藏<note place="inline">至</note><persName>阿罗诃</persName><persName>三藐三佛陀</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0380c16"/><lb ed="R051" n="0128a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0380c1601">言德藏者。恒沙功德无不具足。含藏義。自利也。以 <lb ed="X" n="0380c17"/><lb ed="R051" n="0128a11"/>此德遍施众生。出生義。利他也。圣言说与曰授。果 <lb ed="X" n="0380c18"/><lb ed="R051" n="0128a12"/>与心期曰记。净身者。以相好严身。其体明净故。多 <lb ed="X" n="0380c19"/><lb ed="R051" n="0128a13"/>陀等。即<persName>如来</persName><persName>应供</persName><persName>正遍知</persName>之三号。问。昔<persName>佛</persName>说经授 <lb ed="X" n="0380c20"/><lb ed="R051" n="0128a14"/>菩萨。今经授声闻。何言同也。答。昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0380c2001" n="0380c2001"/><anchor xml:id="beg0380c2001" n="0380c2001"/>已<anchor xml:id="end0380c2001"/>成。故言菩 <lb ed="X" n="0380c21"/><lb ed="R051" n="0128a15"/>萨。今正会归。故言声闻。问。何故为妙光说经而授 <lb ed="X" n="0380c22"/><lb ed="R051" n="0128a16"/>德藏记也。答。妙光为当機。必有远记。意谓往事不 <lb ed="X" n="0380c23"/><lb ed="R051" n="0128a17"/>遑序故。又一灯分二<g ref="#CB08504">焰</g>。一传妙光。弘法利生。化化 <lb ed="X" n="0380c24"/><lb ed="R051" n="0128a18"/>无尽。斯道不泯故。一传德藏。为人天依止。灯灯有 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0381a" n="0381a"/> <lb ed="X" n="0381a01"/><lb ed="R051" n="0128b01"/>续故。</p><p xml:id="pX32p0381a0103" cb:place="inline">△六通经同。又三。初灭後通经。二教化弟子。 <lb ed="X" n="0381a02"/><lb ed="R051" n="0128b02"/>三结会古今。且初灭後通经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a03"/><lb ed="R051" n="0128b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0381a0301"><persName>佛</persName>授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a0301" n="0381a0301"/><anchor xml:id="beg0381a0301" n="0381a0301"/>已<anchor xml:id="end0381a0301"/>便于中夜<note place="inline">至</note>满八十小劫为人演说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a04"/><lb ed="R051" n="0128b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0381a0401">授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a0401" n="0381a0401"/><anchor xml:id="beg0381a0401" n="0381a0401"/>已<anchor xml:id="end0381a0401"/>入灭者。斯道有赖故。本愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a0402" n="0381a0402"/><anchor xml:id="beg0381a0402" n="0381a0402"/>已<anchor xml:id="end0381a0402"/>畅故。化缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a0403" n="0381a0403"/><anchor xml:id="beg0381a0403" n="0381a0403"/>已<anchor xml:id="end0381a0403"/> <lb ed="X" n="0381a05"/><lb ed="R051" n="0128b05"/>毕故。故于中夜便般涅槃。入于常寂光中。今经有 <lb ed="X" n="0381a06"/><lb ed="R051" n="0128b06"/>唱灭之言。无涅槃之事。当知说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a0601" n="0381a0601"/><anchor xml:id="beg0381a0601" n="0381a0601"/>已<anchor xml:id="end0381a0601"/>。即诣双林 <lb ed="X" n="0381a07"/><lb ed="R051" n="0128b07"/>说涅槃而入灭矣。灭後妙光持经者。灯明因妙光 <lb ed="X" n="0381a08"/><lb ed="R051" n="0128b08"/>而说经。则嘱累在妙光矣。妙光受遗嘱而持经。是 <lb ed="X" n="0381a09"/><lb ed="R051" n="0128b09"/>行法师事。所以灯明一灯。分作二灯。一灯授德藏 <lb ed="X" n="0381a10"/><lb ed="R051" n="0128b10"/>为法王。一灯付妙光为法师。此法王法师之位。是 <lb ed="X" n="0381a11"/><lb ed="R051" n="0128b11"/><persName>如来</persName>道统之传。出世本怀正为此也。言法王者。道 <lb ed="X" n="0381a12"/><lb ed="R051" n="0128b12"/>无不传。德无不备。功无不圆。行无不满。位无不极 <lb ed="X" n="0381a13"/><lb ed="R051" n="0128b13"/>也。言法师者。学法王道。修法王德。行法王行。传法 <lb ed="X" n="0381a14"/><lb ed="R051" n="0128b14"/>王法。遵法王戒。入法王定。得法王慧。如是经无量 <lb ed="X" n="0381a15"/><lb ed="R051" n="0128b15"/>劫。功圆行满。然後绍法王之位。法师乃法王之基 <lb ed="X" n="0381a16"/><lb ed="R051" n="0128b16"/>本。所以妙光持经演说。自利利他作大法师也。弟 <lb ed="X" n="0381a17"/><lb ed="R051" n="0128b17"/>子弘经多师二十劫。靑出于蓝。智过于师。显<persName>佛</persName>鉴 <lb ed="X" n="0381a18"/><lb ed="R051" n="0128b18"/>機无差也。</p><p xml:id="pX32p0381a1805" cb:place="inline">△二明教化弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a19"/><lb ed="R051" n="0129a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0381a1901">日月灯明<persName>佛</persName>八子皆师妙光<note place="inline">至</note>供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381a20"/><lb ed="R051" n="0129a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0381a2001">灯明八子。不以父为师。以妙光为师者。古人易子 <lb ed="X" n="0381a21"/><lb ed="R051" n="0129a03"/>而教。故罗雲以身子为师。尊师道也。语云。父以生 <lb ed="X" n="0381a22"/><lb ed="R051" n="0129a04"/>之。灯明有焉。师以成之。妙光有焉。八子师妙光。妙 <lb ed="X" n="0381a23"/><lb ed="R051" n="0129a05"/>光教化令其坚固菩提。复近<persName>佛</persName>多。因圆果满。皆成 <lb ed="X" n="0381a24"/><lb ed="R051" n="0129a06"/><persName>佛</persName>道。所谓坚固精进者早<anchor xml:id="nkr_note_add_0381a2401" n="0381a2401"/><anchor xml:id="beg0381a2401" n="0381a2401"/>已<anchor xml:id="end0381a2401"/>成<persName>佛</persName>。燃灯者。大论云。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0381b" n="0381b"/> <lb ed="X" n="0381b01"/><lb ed="R051" n="0129a07"/>太子生时。一切身光如灯故。以至成<persName>佛</persName>亦名燃灯。 <lb ed="X" n="0381b02"/><lb ed="R051" n="0129a08"/>是释迦第二僧祇授记之本师。又增一云。十方一 <lb ed="X" n="0381b03"/><lb ed="R051" n="0129a09"/>切诸<persName>佛</persName>。八万四千法门皆同。唯有精进一门不同。 <lb ed="X" n="0381b04"/><lb ed="R051" n="0129a10"/>精进者得早成<persName>佛</persName>。懈怠者虽有成<persName>佛</persName>之日。亦迟劫 <lb ed="X" n="0381b05"/><lb ed="R051" n="0129a11"/>数矣。八百弟子下。明懈怠者犹待当来。前云八百 <lb ed="X" n="0381b06"/><lb ed="R051" n="0129a12"/>弟子。正谓此处显弥勒是八百中之一人耳。号求 <lb ed="X" n="0381b07"/><lb ed="R051" n="0129a13"/>名者。抑其名利役心。志分神耗。种诸善根値多诸 <lb ed="X" n="0381b08"/><lb ed="R051" n="0129a14"/><persName>佛</persName>者。扬其因深缘勝。方成圣果。所以引八百八子 <lb ed="X" n="0381b09"/><lb ed="R051" n="0129a15"/>者。近则释疑。密开寿量。释疑者。或谓弥勒補处为 <lb ed="X" n="0381b10"/><lb ed="R051" n="0129a16"/>大。文殊非補处为小。小不应答。大不应问。故擧弥 <lb ed="X" n="0381b11"/><lb ed="R051" n="0129a17"/>勒是昔日妙光八百弟子中之一人。意谓妙光是 <lb ed="X" n="0381b12"/><lb ed="R051" n="0129a18"/>我文殊。弥勒是妙光弟子。弟子应问。师应答。故今 <lb ed="X" n="0381b13"/><lb ed="R051" n="0129b01"/>释疑非谬。密开寿量者。八子相继成<persName>佛</persName>。最後号然 <lb ed="X" n="0381b14"/><lb ed="R051" n="0129b02"/>灯。燃灯又是释迦授记之本师。八子皆师妙光。则 <lb ed="X" n="0381b15"/><lb ed="R051" n="0129b03"/>妙光是释迦九世师翁。九代孙今成<persName>佛</persName>。师祖尙为 <lb ed="X" n="0381b16"/><lb ed="R051" n="0129b04"/>弟子。师弟无定。密显生非生灭非灭之意。又释迦 <lb ed="X" n="0381b17"/><lb ed="R051" n="0129b05"/>受妙法于燃灯。燃灯续继于七兄。八子皆行妙光 <lb ed="X" n="0381b18"/><lb ed="R051" n="0129b06"/>教道。迭相致果。妙光又受嘱于灯明。二万逆之于 <lb ed="X" n="0381b19"/><lb ed="R051" n="0129b07"/>最初灯明。唯此传此。秉此续此也。乃至二万亿威 <lb ed="X" n="0381b20"/><lb ed="R051" n="0129b08"/>音。纂芳烈<g ref="#CB08504">焰</g>者。不过此妙法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0381b2001" n="0381b2001"/><anchor xml:id="beg0381b2001" n="0381b2001"/>已<anchor xml:id="end0381b2001"/>显此妙法。非今 <lb ed="X" n="0381b21"/><lb ed="R051" n="0129b09"/>日始有之妙法。其来久矣。可见文殊上受于威音 <lb ed="X" n="0381b22"/><lb ed="R051" n="0129b10"/>灯明。下传于八王後代。祖述有據。後昆可准。名称 <lb ed="X" n="0381b23"/><lb ed="R051" n="0129b11"/>于实。当决众疑也。</p><p xml:id="pX32p0381b2308" cb:place="inline">△三结会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381b24"/><lb ed="R051" n="0129b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0381b2401">弥勒当知尔时妙光菩萨<note place="inline">至</note>求名菩萨汝身是也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0381c" n="0381c"/> <lb ed="X" n="0381c01"/><lb ed="R051" n="0129b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0381c0101">今日之文殊。昔日之妙光。昔日之求名。今日之弥 <lb ed="X" n="0381c02"/><lb ed="R051" n="0129b14"/>勒也。上廣曾见答竟。</p><p xml:id="pX32p0381c0209" cb:place="inline">△四分明判答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381c03"/><lb ed="R051" n="0129b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0381c0301">今见此瑞与本无异<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381c04"/><lb ed="R051" n="0129b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0381c0401">言今日所现之瑞相。与本昔日灯明所现之瑞相。 <lb ed="X" n="0381c05"/><lb ed="R051" n="0129b17"/>无有异也。妙光是我文殊。求名是汝弥勒。彼此眼 <lb ed="X" n="0381c06"/><lb ed="R051" n="0129b18"/>见耳闻。今日迦文所为。不异昔日灯明故事。故曰 <lb ed="X" n="0381c07"/><lb ed="R051" n="0130a01"/>是故唯忖等。今经题目。<persName>佛</persName>未出定。法未出口。文殊 <lb ed="X" n="0381c08"/><lb ed="R051" n="0130a02"/>预先说之。可见三世一切诸<persName>佛</persName>。所说皆名妙法莲 <lb ed="X" n="0381c09"/><lb ed="R051" n="0130a03"/>华经也。详上弥勒善问。文殊善答。纵散之谈。收放 <lb ed="X" n="0381c10"/><lb ed="R051" n="0130a04"/>自如。波澜浩瀚。若吞舟之巨浪。首尾跌宕。似断弦 <lb ed="X" n="0381c11"/><lb ed="R051" n="0130a05"/>之复续。妙哉此经。无以尙矣。</p><p xml:id="pX32p0381c1112" cb:place="inline">△二偈颂。有四十五 <lb ed="X" n="0381c12"/><lb ed="R051" n="0130a06"/>行。分二。前四十三行颂上长行。後二行结劝待闻。 <lb ed="X" n="0381c13"/><lb ed="R051" n="0130a07"/>初中不颂唯忖略见二答。于廣见中但颂前後。不 <lb ed="X" n="0381c14"/><lb ed="R051" n="0130a08"/>颂中间二万<persName>佛</persName>。分二。初四十一行颂廣曾见答。二 <lb ed="X" n="0381c15"/><lb ed="R051" n="0130a09"/>二行颂分明判答。初又二。初二行颂引一<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381c16"/><lb ed="R051" n="0130a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0381c1601">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>于大众中欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0381c17"/><lb ed="R051" n="0130a11"/><p xml:id="pX32p0381c1701">我念过去世无量无数劫<note place="inline">至</note>令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381c18"/><lb ed="R051" n="0130a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0381c1801">念即宿命通也。过去劫数。颂时节。有<persName>佛</persName>二句。颂名 <lb ed="X" n="0381c19"/><lb ed="R051" n="0130a13"/>号。<persName>世尊</persName>下。颂说法利生。人中者。诸<persName>佛</persName>现相人中。以 <lb ed="X" n="0381c20"/><lb ed="R051" n="0130a14"/>整心虑。趣菩提。唯人道乃能耳。</p><p xml:id="pX32p0381c2013" cb:place="inline">△二三十九行。颂 <lb ed="X" n="0381c21"/><lb ed="R051" n="0130a15"/>最後<persName>佛</persName>同。又三。初一行颂曾见<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c2101" n="0381c2101"/><anchor xml:id="beg0381c2101" n="0381c2101"/>已<anchor xml:id="end0381c2101"/>同。二十五行半 <lb ed="X" n="0381c22"/><lb ed="R051" n="0130a16"/>颂曾见今同。三二十二行半颂曾见当同。且初一 <lb ed="X" n="0381c23"/><lb ed="R051" n="0130a17"/>行。颂曾见<anchor xml:id="nkr_note_add_0381c2301" n="0381c2301"/><anchor xml:id="beg0381c2301" n="0381c2301"/>已<anchor xml:id="end0381c2301"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0381c24"/><lb ed="R051" n="0130a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0381c2401"><persName>佛</persName>未出家时所生八王子见大圣出家亦随修梵行。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0382a" n="0382a"/> <lb ed="X" n="0382a01"/><lb ed="R051" n="0130b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382a0101">△二十五行半。颂曾见今同。又三。初四行颂此土 <lb ed="X" n="0382a02"/><lb ed="R051" n="0130b02"/>瑞相。二十行颂光照他土。三一行半颂疑念。且初 <lb ed="X" n="0382a03"/><lb ed="R051" n="0130b03"/>四行。颂此土瑞相同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382a04"/><lb ed="R051" n="0130b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382a0401">时<persName>佛</persName>说大乘经名无量義<note place="inline">至</note>现诸稀有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382a05"/><lb ed="R051" n="0130b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382a0501">六瑞如文。长出天鼓自鸣。表无问自说也。此鼓在 <lb ed="X" n="0382a06"/><lb ed="R051" n="0130b06"/>妙法堂上。正诸天娱乐之时。其鼓自鸣。为诸天众。 <lb ed="X" n="0382a07"/><lb ed="R051" n="0130b07"/>说苦空不净等法。稀有事总结六瑞。</p><p xml:id="pX32p0382a0715" cb:place="inline">△二十行颂 <lb ed="X" n="0382a08"/><lb ed="R051" n="0130b08"/>光照他土同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382a09"/><lb ed="R051" n="0130b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382a0901">此光照东方万八千<persName>佛</persName>土<note place="inline">至</note>说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382a10"/><lb ed="R051" n="0130b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382a1001">长行但云如今所见是诸<persName>佛</persName>土文略。此中廣出。应 <lb ed="X" n="0382a11"/><lb ed="R051" n="0130b11"/>上光中所见他土事相。示一切二句。颂六趣众生。 <lb ed="X" n="0382a12"/><lb ed="R051" n="0130b12"/>业明生死之因。报明生死之果。处即二十五有也。 <lb ed="X" n="0382a13"/><lb ed="R051" n="0130b13"/>有见下。长出<persName>佛</persName>土莊严。玻璃水玉也。琉璃具云吠 <lb ed="X" n="0382a14"/><lb ed="R051" n="0130b14"/>琉璃。此云靑色宝。亦云不远。西域有山去波罗奈 <lb ed="X" n="0382a15"/><lb ed="R051" n="0130b15"/>城不远。山中出此宝故名。及见下。长出八部供养。 <lb ed="X" n="0382a16"/><lb ed="R051" n="0130b16"/>又见下。长出诸<persName>佛</persName>成道三身圆满。自然成道者。七 <lb ed="X" n="0382a17"/><lb ed="R051" n="0130b17"/>地以前方便道。加功修习。八地以上发真道。无功 <lb ed="X" n="0382a18"/><lb ed="R051" n="0130b18"/>用行。即自然任运流入果海也。甚微妙者。以金山 <lb ed="X" n="0382a19"/><lb ed="R051" n="0131a01"/>正报之<persName>佛</persName>身。坐于众宝依报之光土。如琉璃内现 <lb ed="X" n="0382a20"/><lb ed="R051" n="0131a02"/>金像耳。自然成<persName>佛</persName>法身也。金山报身也。端严化身 <lb ed="X" n="0382a21"/><lb ed="R051" n="0131a03"/>也。<persName>世尊</persName>在大众下。明说法。深法義者。将法显人。法 <lb ed="X" n="0382a22"/><lb ed="R051" n="0131a04"/>既深玄。必逗大機。即上光中见<persName>佛</persName>闻法。一一下。将 <lb ed="X" n="0382a23"/><lb ed="R051" n="0131a05"/>人显法。人既二乘。法必谛缘。即上光中四众修行。 <lb ed="X" n="0382a24"/><lb ed="R051" n="0131a06"/>又见下。即上光中种种相貌等。此一行总明六度。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0382b" n="0382b"/> <lb ed="X" n="0382b01"/><lb ed="R051" n="0131a07"/>又见深入。别明禅定。又见知法。别明般若。</p><p xml:id="pX32p0382b0117" cb:place="inline">△三一 <lb ed="X" n="0382b02"/><lb ed="R051" n="0131a08"/>行半颂疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b03"/><lb ed="R051" n="0131a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382b0301">尔时四部众见日月灯<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b04"/><lb ed="R051" n="0131a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382b0401">自相问正疑念也。言人人自<anchor xml:id="nkr_note_add_0382b0401" n="0382b0401"/><anchor xml:id="beg0382b0401" n="0382b0401"/>己<anchor xml:id="end0382b0401"/>忖量。自言自语。共 <lb ed="X" n="0382b05"/><lb ed="R051" n="0131a11"/>相咨问。一光所现之事。不知有何因缘。</p><p xml:id="pX32p0382b0516" cb:place="inline">△三二十 <lb ed="X" n="0382b06"/><lb ed="R051" n="0131a12"/>二行半。颂曾见当同。分六。初二行半颂因人同。二 <lb ed="X" n="0382b07"/><lb ed="R051" n="0131a13"/>一句颂说法同。三一行一句颂时节同。四五行颂 <lb ed="X" n="0382b08"/><lb ed="R051" n="0131a14"/>唱灭同。五一行半颂授记同。六十二行颂灭後通 <lb ed="X" n="0382b09"/><lb ed="R051" n="0131a15"/>经同。且初二行半。颂因人同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b10"/><lb ed="R051" n="0131a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382b1001">天人所奉尊适从三昧起<note place="inline">至</note>令妙光欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b11"/><lb ed="R051" n="0131a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382b1101">圣人出世。人天奉敬尊崇。故云所奉尊也。世间眼 <lb ed="X" n="0382b12"/><lb ed="R051" n="0131a18"/>者。人天眼目。七众皈依也。所以然者。能奉持法藏 <lb ed="X" n="0382b13"/><lb ed="R051" n="0131b01"/>故。令妙光欢喜。後乃因之说经。例今出定告舍利 <lb ed="X" n="0382b14"/><lb ed="R051" n="0131b02"/>弗也。</p><p xml:id="pX32p0382b1403" cb:place="inline">△二一句颂说经同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b15"/><lb ed="R051" n="0131b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382b1501">说是法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b16"/><lb ed="R051" n="0131b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382b1601">△三一行一句颂时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b17"/><lb ed="R051" n="0131b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382b1701">满六十小劫不起于此座<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b18"/><lb ed="R051" n="0131b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382b1801">妙光受持灯明之法。如身子受<persName>佛</persName>付嘱也。</p><p xml:id="pX32p0382b1817" cb:place="inline">△四五 <lb ed="X" n="0382b19"/><lb ed="R051" n="0131b07"/>行颂唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b20"/><lb ed="R051" n="0131b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382b2001"><persName>佛</persName>说是法花令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0382b2001" n="0382b2001"/><anchor xml:id="beg0382b2001" n="0382b2001"/>已<anchor xml:id="end0382b2001"/><note place="inline">至</note>汝等勿忧怖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382b21"/><lb ed="R051" n="0131b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382b2101">初二行唱灭。灯明出世本怀<anchor xml:id="nkr_note_add_0382b2101" n="0382b2101"/><anchor xml:id="beg0382b2101" n="0382b2101"/>已<anchor xml:id="end0382b2101"/>畅。众生知见<anchor xml:id="nkr_note_add_0382b2102" n="0382b2102"/><anchor xml:id="beg0382b2102" n="0382b2102"/>已<anchor xml:id="end0382b2102"/>开。 <lb ed="X" n="0382b22"/><lb ed="R051" n="0131b10"/>各各欢喜也。寻即下。告众唱灭。汝一心一行。昔<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0382b23"/><lb ed="R051" n="0131b11"/>付嘱亦与今同。如遗教经云。汝等比丘。我灭度後。 <lb ed="X" n="0382b24"/><lb ed="R051" n="0131b12"/>当珍重波罗提木叉。如暗遇明。如贫得宝等。<persName>世尊</persName> <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0382c" n="0382c"/> <lb ed="X" n="0382c01"/><lb ed="R051" n="0131b13"/>下。昔日大众闻<persName>佛</persName>入灭而生悲仰也。亦与今同。如 <lb ed="X" n="0382c02"/><lb ed="R051" n="0131b14"/>大经云。涕泪盈目。遍身血流。如波罗奢华。即重法 <lb ed="X" n="0382c03"/><lb ed="R051" n="0131b15"/>慕人之诚也。<persName>世尊</persName>诸子等者。是灯明<persName>世尊</persName>法会三 <lb ed="X" n="0382c04"/><lb ed="R051" n="0131b16"/>乘诸子等也。圣主一行。昔<persName>佛</persName>慰谕时众。亦与今同。 <lb ed="X" n="0382c05"/><lb ed="R051" n="0131b17"/>如遗教云。汝等比丘。勿怀悲恼。若我住世一劫二 <lb ed="X" n="0382c06"/><lb ed="R051" n="0131b18"/>劫。会亦应灭。会而不離。终不可得。自利利人。法皆 <lb ed="X" n="0382c07"/><lb ed="R051" n="0132a01"/>具足。若我久住。更无所益。</p><p xml:id="pX32p0382c0711" cb:place="inline">△五一行半颂授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382c08"/><lb ed="R051" n="0132a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382c0801">是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>于无漏实相<note place="inline">至</note>亦度无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382c09"/><lb ed="R051" n="0132a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382c0901">无漏实相者。以離虚妄分别之相。名为实相。即无 <lb ed="X" n="0382c10"/><lb ed="R051" n="0132a04"/>相之相也。内证无漏实相理。外感光明淸净身。故 <lb ed="X" n="0382c11"/><lb ed="R051" n="0132a05"/><persName>佛</persName>号净身。</p><p xml:id="pX32p0382c1105" cb:place="inline">△六十二行颂灭後通经同。又三。初三 <lb ed="X" n="0382c12"/><lb ed="R051" n="0132a06"/>行颂灭後通经。二八行颂教化弟子。三一行颂结 <lb ed="X" n="0382c13"/><lb ed="R051" n="0132a07"/>会古今。且初三行。颂灭後通经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382c14"/><lb ed="R051" n="0132a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382c1401"><persName>佛</persName>此夜灭度如薪尽火灭<note place="inline">至</note>廣宣法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382c15"/><lb ed="R051" n="0132a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382c1501">薪尽火灭者。小乘<persName>佛</persName>以果报身为薪。智慧为火。慧 <lb ed="X" n="0382c16"/><lb ed="R051" n="0132a10"/>依报身。身灭智亡。故云薪尽火灭。大乘以機为薪。 <lb ed="X" n="0382c17"/><lb ed="R051" n="0132a11"/>逗应为火。众生機尽。应形亦灭。故云薪尽火灭。莊 <lb ed="X" n="0382c18"/><lb ed="R051" n="0132a12"/>生云。指穷于为薪。火传也。不知其尽。众生機薪无 <lb ed="X" n="0382c19"/><lb ed="R051" n="0132a13"/>尽。<persName>如来</persName>应火不灭故。倍精进者。遵<persName>佛</persName>勿放逸之命。 <lb ed="X" n="0382c20"/><lb ed="R051" n="0132a14"/>各自努力。以求<persName>佛</persName>果。唯妙光受嘱。廣演妙法。</p><p xml:id="pX32p0382c2018" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0382c21"/><lb ed="R051" n="0132a15"/>八行颂教化弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382c22"/><lb ed="R051" n="0132a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0382c2201">是诸八王子妙光所开化<note place="inline">至</note>其数无有量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0382c23"/><lb ed="R051" n="0132a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0382c2301">天中天者。涅槃有四种天。一世间天。如诸国王。二 <lb ed="X" n="0382c24"/><lb ed="R051" n="0132a18"/>生天。从四王至非非想。三净天。四果支<persName>佛</persName>。四義天。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0383a" n="0383a"/> <lb ed="X" n="0383a01"/><lb ed="R051" n="0132b01"/>谓十住菩萨。见一切法是空義故。今<persName>佛</persName>超出四天。 <lb ed="X" n="0383a02"/><lb ed="R051" n="0132b02"/>名天中天。仙乃大觉金仙。有神化莫测之能。故名 <lb ed="X" n="0383a03"/><lb ed="R051" n="0132b03"/>仙。上明八子行圆。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a0301" n="0383a0301"/><anchor xml:id="beg0383a0301" n="0383a0301"/>已<anchor xml:id="end0383a0301"/>成<persName>佛</persName>。是妙光下。明一人方 <lb ed="X" n="0383a04"/><lb ed="R051" n="0132b04"/>成。今住補处。此中文殊禀师家作略。作大老腔调。 <lb ed="X" n="0383a05"/><lb ed="R051" n="0132b05"/>将个弥勒。抑其贪利求名。扬其因深成<persName>佛</persName>。说得非 <lb ed="X" n="0383a06"/><lb ed="R051" n="0132b06"/>凡非圣。亦凡亦圣。令人不识。所谓弥勒真弥勒。化 <lb ed="X" n="0383a07"/><lb ed="R051" n="0132b07"/>身千百亿。时时示时人。时人真不识也。</p><p xml:id="pX32p0383a0716" cb:place="inline">△三一行 <lb ed="X" n="0383a08"/><lb ed="R051" n="0132b08"/>颂结会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0383a09"/><lb ed="R051" n="0132b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0383a0901">彼<persName>佛</persName>灭度後懈怠者汝是妙光法师者今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0383a10"/><lb ed="R051" n="0132b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0383a1001">△二二行颂分明判答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0383a11"/><lb ed="R051" n="0132b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0383a1101">我见灯明<persName>佛</persName>本光瑞如此<note place="inline">至</note>助发实相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0383a12"/><lb ed="R051" n="0132b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0383a1201">本昔灯明。放光现瑞。而说法花。今日<persName>世尊</persName>现相。如 <lb ed="X" n="0383a13"/><lb ed="R051" n="0132b13"/>本昔无异。故知欲说法花。但放光现瑞。是诸<persName>佛</persName>方 <lb ed="X" n="0383a14"/><lb ed="R051" n="0132b14"/>便。助显发明实相義耳。</p><p xml:id="pX32p0383a1410" cb:place="inline">△末二行结劝待闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0383a15"/><lb ed="R051" n="0132b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX32p0383a1501">诸人今当知合掌一心待<note place="inline">至</note>令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0383a16"/><lb ed="R051" n="0132b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX32p0383a1601">文殊前来廣引。证今瑞相<anchor xml:id="nkr_note_add_0383a1601" n="0383a1601"/><anchor xml:id="beg0383a1601" n="0383a1601"/>已<anchor xml:id="end0383a1601"/>竟。故结劝以待闻也。 <lb ed="X" n="0383a17"/><lb ed="R051" n="0132b17"/>充足求道者。谓昔日未满足者。今日充满之。若三 <lb ed="X" n="0383a18"/><lb ed="R051" n="0132b18"/>乘有疑惑者。有悔责者。今日为除之断之尽无馀 <lb ed="X" n="0383a19"/><lb ed="R051" n="0133a01"/>也。又除断一句。文殊将千斤担子推在<persName>佛</persName>身。入海 <lb ed="X" n="0383a20"/><lb ed="R051" n="0133a02"/>弘经以脱不退之斥。大智先见之明如是。又此二 <lb ed="X" n="0383a21"/><lb ed="R051" n="0133a03"/>行。是文殊提醒二乘之言。辞甚锋铓。宛然诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0383a22"/><lb ed="R051" n="0133a04"/>师。吐声发气。自是本色作家。充足二字。为下身子 <lb ed="X" n="0383a23"/><lb ed="R051" n="0133a05"/>等得记之案。疑悔二言。悔字为下身子追悔之案。 <lb ed="X" n="0383a24"/><lb ed="R051" n="0133a06"/>疑字为下陈如等疑念之案。天台于此立四伏疑。 <pb ed="X" xml:id="X32.0619.0383b" n="0383b"/> <lb ed="X" n="0383b01"/><lb ed="R051" n="0133a07"/>由前弥勒释四伏难。使文殊必答。此中文殊断四 <lb ed="X" n="0383b02"/><lb ed="R051" n="0133a08"/>伏疑。使弥勒不复更问。第一疑。因文殊廣引先<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0383b03"/><lb ed="R051" n="0133a09"/>曾说法花。弥勒即潜疑欲问。诸<persName>佛</persName>赴缘。人时各异。 <lb ed="X" n="0383b04"/><lb ed="R051" n="0133a10"/>古<persName>佛</persName>虽说法花。今<persName>佛</persName>何必如是。文殊以偈断云。我 <lb ed="X" n="0383b05"/><lb ed="R051" n="0133a11"/>见灯明<persName>佛</persName>等。昔<persName>佛</persName>既说法花。今<persName>佛</persName>亦然。此断疑名 <lb ed="X" n="0383b06"/><lb ed="R051" n="0133a12"/>之问。弥勒即潜二疑欲问。自有名同義同。亦有名 <lb ed="X" n="0383b07"/><lb ed="R051" n="0133a13"/>同義异。此名何所显召。文殊以偈断云。今相如本 <lb ed="X" n="0383b08"/><lb ed="R051" n="0133a14"/>瑞等。此断疑体之问。弥勒即潜三疑欲问。实相无 <lb ed="X" n="0383b09"/><lb ed="R051" n="0133a15"/>相。何人会之。文殊以偈断云。诸人今当知等。此断 <lb ed="X" n="0383b10"/><lb ed="R051" n="0133a16"/>疑宗之问。弥勒即潜四疑欲问。<persName>佛</persName>雨法雨。止洽菩 <lb ed="X" n="0383b11"/><lb ed="R051" n="0133a17"/>萨。亦润二乘耶。文殊以偈断云。诸求三乘人等。此 <lb ed="X" n="0383b12"/><lb ed="R051" n="0133a18"/>断疑用之问。弥勒联翻构疑。文殊频烦为断。既事 <lb ed="X" n="0383b13"/><lb ed="R051" n="0133b01"/>穷理尽。即得之于怀。不复再疑矣。序分<anchor xml:id="nkr_note_add_0383b1301" n="0383b1301"/><anchor xml:id="beg0383b1301" n="0383b1301"/>已<anchor xml:id="end0383b1301"/>竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0383b14"/><lb ed="R051" n="0133b02"/> <lb ed="X" n="0383b15"/><lb ed="R051" n="0133b03"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经大成卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0336b2401" to="#end0336b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">赜<note type="cf1">B15n0088_p0353c02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">颐</rdg></app> <app from="#beg0336c0601" to="#end0336c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0336c1601" to="#end0336c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0337a1501" to="#end0337a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0337a1801" to="#end0337a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">浙</lem><rdg wit="#wit.orig">淅</rdg></app> <app from="#beg0337b0401" to="#end0337b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0337b0801" to="#end0337b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">庖</lem><rdg wit="#wit.orig">宓</rdg></app> <app from="#beg0337b0901" to="#end0337b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">羲</lem><rdg wit="#wit.orig">義</rdg></app> <app from="#beg0337b2201" to="#end0337b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0337b2401" to="#end0337b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0338a1101" to="#end0338a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0338a1401" to="#end0338a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0338a1701" to="#end0338a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0338b0701" to="#end0338b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0338b2301" to="#end0338b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0338c0701" to="#end0338c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339a0401" to="#end0339a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339b0801" to="#end0339b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339b1401" to="#end0339b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339b1801" to="#end0339b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339b2201" to="#end0339b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339c0301" to="#end0339c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339c0601" to="#end0339c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339c0701" to="#end0339c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339c0901" to="#end0339c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339c1201" to="#end0339c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0339c1801" to="#end0339c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340b0401" to="#end0340b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340b0701" to="#end0340b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340c1501" to="#end0340c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0340c1601" to="#end0340c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341a0701" to="#end0341a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341a1001" to="#end0341a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0341c0401" to="#end0341c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0342a0901" to="#end0342a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0343a0201" to="#end0343a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0343b1101" to="#end0343b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0343c1101" to="#end0343c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344a0101" to="#end0344a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344b0501" to="#end0344b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c0401" to="#end0344c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345a0301" to="#end0345a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345a0701" to="#end0345a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345b0201" to="#end0345b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345b0401" to="#end0345b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345b0501" to="#end0345b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345b0601" to="#end0345b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345b1201" to="#end0345b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345c0401" to="#end0345c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345c0701" to="#end0345c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0345c2201" to="#end0345c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0347b1701" to="#end0347b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0348a0801" to="#end0348a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0348a1701" to="#end0348a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0348a2201" to="#end0348a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0348a2401" to="#end0348a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0348b2301" to="#end0348b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0349a1401" to="#end0349a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0349b1301" to="#end0349b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0350a1701" to="#end0350a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">士</lem><rdg wit="#wit.orig">土</rdg></app> <app from="#beg0350a2401" to="#end0350a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0351a0801" to="#end0351a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0351a0901" to="#end0351a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0351a1101" to="#end0351a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0351a1201" to="#end0351a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0351a1401" to="#end0351a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0352a0901" to="#end0352a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0352a2001" to="#end0352a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353a0801" to="#end0353a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353a1701" to="#end0353a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353b0401" to="#end0353b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353c0201" to="#end0353c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353c0202" to="#end0353c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353c0301" to="#end0353c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0353c1001" to="#end0353c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0354a0201" to="#end0354a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0354a0202" to="#end0354a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0354a0301" to="#end0354a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0354c2001" to="#end0354c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0355b0401" to="#end0355b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0355b0801" to="#end0355b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0355c0501" to="#end0355c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0355c0701" to="#end0355c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0356a1501" to="#end0356a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">旷</lem><rdg wit="#wit.orig">嚝</rdg></app> <app from="#beg0356a2001" to="#end0356a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0356c0601" to="#end0356c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0357c0201" to="#end0357c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0358b0101" to="#end0358b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0358b1301" to="#end0358b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0358c1801" to="#end0358c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0359a0901" to="#end0359a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">弗</lem><rdg wit="#wit.orig"><persName>佛</persName></rdg></app> <app from="#beg0359b2101" to="#end0359b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0359c0301" to="#end0359c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360a2301" to="#end0360a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360b1301" to="#end0360b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360b2101" to="#end0360b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360b2102" to="#end0360b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360b2401" to="#end0360b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360b2402" to="#end0360b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360c0101" to="#end0360c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360c0102" to="#end0360c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360c0201" to="#end0360c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360c1101" to="#end0360c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360c2201" to="#end0360c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0360c2202" to="#end0360c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0361a0301" to="#end0361a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0361a0901" to="#end0361a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0361a1601" to="#end0361a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">缕</lem><rdg wit="#wit.orig">镂</rdg></app> <app from="#beg0361a1602" to="#end0361a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0361a1603" to="#end0361a1603"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0361b0401" to="#end0361b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0362a0101" to="#end0362a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0362a1501" to="#end0362a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0362b1701" to="#end0362b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0362c2001" to="#end0362c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0362c2301" to="#end0362c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0363a0301" to="#end0363a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0363a1301" to="#end0363a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0363a1302" to="#end0363a1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0364b0301" to="#end0364b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0364b1501" to="#end0364b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0364b2301" to="#end0364b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0365a2201" to="#end0365a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0367a1201" to="#end0367a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0367c2401" to="#end0367c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0367c2402" to="#end0367c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0367c2403" to="#end0367c2403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0368a1901" to="#end0368a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0368a1902" to="#end0368a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0368b1001" to="#end0368b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0368b1901" to="#end0368b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0368c1101" to="#end0368c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0369a0701" to="#end0369a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0369a1001" to="#end0369a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0369b0801" to="#end0369b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0370c0601" to="#end0370c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0370c0701" to="#end0370c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0371a1801" to="#end0371a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0371c0601" to="#end0371c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0374c0701" to="#end0374c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0374c1001" to="#end0374c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0375b1301" to="#end0375b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">旬</lem><rdg wit="#wit.orig">句</rdg></app> <app from="#beg0376a1201" to="#end0376a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">围</lem><rdg wit="#wit.orig">园</rdg></app> <app from="#beg0376a2001" to="#end0376a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376b1101" to="#end0376b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376b1501" to="#end0376b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376c0601" to="#end0376c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376c0701" to="#end0376c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0376c1101" to="#end0376c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0377a1301" to="#end0377a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379a1801" to="#end0379a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379b1401" to="#end0379b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379b1501" to="#end0379b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379b1601" to="#end0379b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379b1701" to="#end0379b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379c1501" to="#end0379c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379c1502" to="#end0379c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0379c2101" to="#end0379c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0380b1101" to="#end0380b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">粱</lem><rdg wit="#wit.orig">梁</rdg></app> <app from="#beg0380b2201" to="#end0380b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0380c0201" to="#end0380c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0380c0801" to="#end0380c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0380c2001" to="#end0380c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a0301" to="#end0381a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a0401" to="#end0381a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a0402" to="#end0381a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a0403" to="#end0381a0403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a0601" to="#end0381a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381a2401" to="#end0381a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381b2001" to="#end0381b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381c2101" to="#end0381c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0381c2301" to="#end0381c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382b0401" to="#end0382b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382b2001" to="#end0382b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382b2101" to="#end0382b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0382b2102" to="#end0382b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383a0301" to="#end0383a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383a1601" to="#end0383a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0383b1301" to="#end0383b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0336001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0336001">目录新作</note> <note n="0362001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0362001">拘疑掬</note> <note n="0363001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0363001">多疑埵</note> <note n="0372001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0372001">遭下疑脱苦字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0336b2401" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X32.0336b24.02" target="#nkr_note_add_0336b2401">赜【CB】，颐【卍续】</note> <note n="0336c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0336c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0336c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0336c1601">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0337a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0337a1801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X32.0337a18.11" target="#nkr_note_add_0337a1801">浙【CB】，淅【卍续】</note> <note n="0337b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0337b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337b0801">庖【CB】，宓【卍续】</note> <note n="0337b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337b0901">羲【CB】，義【卍续】</note> <note n="0337b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0337b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0337b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0338a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0338a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0338a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0338a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0338a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0338a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0338b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0338b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0338b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0338b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0338c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0338c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339a0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0339c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0339c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0340b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0340b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0340c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0340c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0340c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0341a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0341a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0341c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0341c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0342a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0342a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0343a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0343a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0343b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0343b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0343c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0343c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0344a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0344b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0344c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0345c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0345c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0347b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0347b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0348a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0348a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0348a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0348a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0348a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0348a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0348a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0348a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0348b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0348b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0349a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0349a1401">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0349b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0349b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0350a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0350a1701">士【CB】，土【卍续】</note> <note n="0350a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0350a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0351a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0351a0801">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0351a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0351a0901">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0351a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1101">陕【CB】，狭【卍续】</note> <note n="0351a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1201">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0351a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0351a1401">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0352a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0352a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0352a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0352a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353c0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353c0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0353c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0353c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0354a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0354a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0354a0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0354a0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0354a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0354a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0354c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0354c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0355b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0355b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0355b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0355b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0355c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0355c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0355c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0355c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0356a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0356a1501">旷【CB】，嚝【卍续】</note> <note n="0356a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0356a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0356c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0356c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0357c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0357c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0358b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0358b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0358b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0358b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0358c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0358c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0359a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0359a0901">弗【CB】，<persName>佛</persName>【卍续】</note> <note n="0359b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0359b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0359c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0359c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360b2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360b2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360b2402">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360c0102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360c0102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0360c2202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0360c2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0361a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0361a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0361a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0361a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0361a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0361a1601">缕【CB】，镂【卍续】</note> <note n="0361a1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0361a1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0361a1603" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0361a1603">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0361b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0361b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0362a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0362a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0362b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0362c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0362c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0362c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0363a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0363a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0363a1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0363a1302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0364b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0364b0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0364b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0364b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0364b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0364b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0365a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0365a2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0367a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367a1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0367c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0367c2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367c2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0367c2403" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0367c2403">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0368a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0368a1902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368a1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0368b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0368b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0368c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0368c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0369a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0369a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0369a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0369a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0369b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0369b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0370c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0370c0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0370c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0370c0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0371a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0371a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0371c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0371c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0374c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0374c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0374c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0374c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0375b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0375b1301">旬【CB】，句【卍续】</note> <note n="0376a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a1201">围【CB】，园【卍续】</note> <note n="0376a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0376c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0376c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0377a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0377a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379c1502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c1502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0379c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0379c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0380b1101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X32.0380b11.06" target="#nkr_note_add_0380b1101">粱【CB】，梁【卍续】</note> <note n="0380b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0380c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0380c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0380c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0380c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a0402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a0402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a0403" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a0403">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0381c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0381c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0382b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0382b2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0383b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0383b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>